← กลับไปยังบทความทั้งหมด

สื่อมวลชนในอียิปต์ ประวัติศาสตร์และความท้าทายด้านเสรีภาพ

สรุปใจความสำคัญ

  • สื่อมวลชนอียิปต์มีอิทธิพลสูงในโลกอาหรับเนื่องจากอุตสาหกรรมโทรทัศน์และภาพยนตร์ที่แข็งแกร่ง
  • นโปเลียน โบนาปาร์ต เป็นผู้นำเครื่องพิมพ์ครั้งแรกเข้ามาในอียิปต์ในช่วงการรณรงค์ทางทหาร
  • รัฐบาลอียิปต์มีการควบคุมสื่ออย่างเข้มงวด โดยมีการบล็อกเว็บไซต์และจำกัดเสรีภาพของนักข่าว
  • มหาวิทยาลัย Al-Azhar มีบทบาทสำคัญในการเซ็นเซอร์เนื้อหาที่เกี่ยวข้องกับศาสนา

สื่อมวลชนในอียิปต์มีอิทธิพลอย่างมากไม่เพียงแต่ภายในประเทศ แต่ยังรวมถึงในโลกอาหรับด้วย เนื่องจากมีฐานผู้ชมขนาดใหญ่และมีอุตสาหกรรมโทรทัศน์และภาพยนตร์ที่เก่าแก่และทรงพลัง ซึ่งส่งออกเนื้อหาไปยังประเทศที่พูดภาษาอาหรับทั่วโลก

การควบคุมสื่อและเสรีภาพในการนำเสนอข่าว

ในช่วงปีสุดท้ายของการปกครองของประธานาธิบดี ฮอสนี มูบารัก มีช่วงเวลาที่สื่อได้รับความผ่อนปรนมากขึ้น อย่างไรก็ตาม ตั้งแต่การปฏิวัติปี 2011 และการรัฐประหารปี 2013 องค์กร Reporters Without Borders ได้ระบุว่ารัฐบาลชุดต่อๆ มาพยายามควบคุมสื่ออย่างเข้มงวด และไม่ลังเลที่จะใช้มาตรการจำกัดเสรีภาพของนักข่าว

ในปัจจุบัน สื่อของรัฐบาลมักจะมีความจงรักภักดีต่อประธานาธิบดี อัล-ซีซี โดยสื่อสายอิสลามนิยมส่วนใหญ่ถูกสั่งปิดหรือต้องย้ายไปออกอากาศจากต่างประเทศ นอกจากนี้ นักข่าวและนักปกป้องสิทธิมนุษยชนยังถูกจำกัดการเข้าถึงพื้นที่ในภูมิภาคไซนาย และถูกบังคับให้รายงานข่าวตามเวอร์ชันทางการของรัฐบาลภายใต้กฎหมายต่อต้านการก่อการร้ายที่ประกาศใช้ในปี 2015

การครอบงำสื่อโดยกลุ่มทุนและรัฐบาล

หลังการปฏิวัติปี 2011 เริ่มมีการกว้านซื้อสื่อและหนังสือพิมพ์เอกชนโดยนักธุรกิจที่มีความเชื่อมโยงกับรัฐบาล ในช่วงแรกเป็นกลุ่มที่ใกล้ชิดกับกลุ่มมุสลิมบราเธอร์ฮูด แต่หลังจากปี 2013 กลุ่มทุนเหล่านี้ได้เปลี่ยนมาสนับสนุนระบอบการปกครองของพลเอก อับเดล ฟัตตาห์ อัล-ซีซี แทน

นอกจากนี้ รัฐบาลยังได้สร้างเครือข่ายโทรทัศน์ขนาดใหญ่ชื่อ "DMC" ซึ่งครอบคลุมทั้งข่าว กีฬา และความบันเทิง ซึ่งไม่เพียงแต่เปลี่ยนโฉมหน้าของสื่อทางการ แต่ยังสร้างการผูกขาดในการถ่ายทำรายการ โดยที่ช่องโทรทัศน์เอกชนอื่นๆ ถูกปฏิเสธการเข้าถึง

การเซ็นเซอร์ในโลกออนไลน์

อียิปต์ได้ทำการบล็อกเว็บไซต์อย่างน้อย 62 แห่งในปี 2017 รวมถึงเว็บไซต์ข่าวชื่อดังอย่าง Al Jazeera, The Huffington Post และ Mada Masr โดยอ้างว่าเนื้อหาดังกล่าวสนับสนุนการก่อการร้ายและความรุนแรง การกระทำนี้ถูกประทุษร้ายโดยสมาคมเพื่อเสรีภาพทางความคิดและการแสดงออก (AFTE) ซึ่งระบุว่าการบล็อกเว็บไซต์เป็นการละเมิดรัฐธรรมนูญของอียิปต์

ประวัติศาสตร์การพิมพ์ในอียิปต์

เครื่องพิมพ์ถูกนำเข้ามาในอียิปต์ครั้งแรกโดย นโปเลียน โบนาปาร์ต ในระหว่างการรณรงค์ทางทหารในอียิปต์และซีเรีย โดยเขานำเครื่องพิมพ์ภาษาฝรั่งเศส ภาษาอาหรับ และภาษากรีกเข้ามาด้วย ซึ่งมีประสิทธิภาพและคุณภาพสูงกว่าเครื่องพิมพ์ที่ใช้ในอิสตันบูลในขณะนั้น

ในตะวันออกกลาง แอฟริกา และอินเดีย การพิมพ์ถือเป็นกิจกรรมเฉพาะทางขนาดเล็กจนกระทั่งศตวรรษที่ 18 การนำเทคโนโลยีการพิมพ์เข้ามาช่วยให้นโปเลียนสามารถใช้การสื่อสารเพื่อสร้างภาพลักษณ์และกระจายข้อมูลข่าวสารในแบบที่ส่งผลต่อความเชื่อของชาวอียิปต์ในชนบทได้อย่างมีประสิทธิภาพ

สื่อสิ่งพิมพ์และข้อจำกัดทางกฎหมาย

สื่อสิ่งพิมพ์ในอียิปต์มีความหลากหลายมาก โดยมีหนังสือพิมพ์ วารสาร และนิตยสารมากกว่า 600 ฉบับ อย่างไรก็ตาม ส่วนใหญ่ถูกครอบครองโดยรัฐบาล ฝ่ายค้าน หรือพรรคการเมืองต่างๆ

นักข่าวจากหนังสือพิมพ์เอกชนหลายคนถูกจับกุมและจำคุกเนื่องจากละเมิดกฎหมายที่ห้ามวิพากษ์วิจารณ์ประธานาธิบดี สถาบันของรัฐ และผู้นำต่างประเทศ หรือการนำเสนอ "ข่าวปลอม" ที่ส่งผลเสียต่อชื่อเสียงและผลประโยชน์ของประเทศ

Salah Zulfikar
ภาพประกอบเกี่ยวกับบุคคลสำคัญในวงการสื่อและบันเทิงของอียิปต์

การเซ็นเซอร์ทางศาสนา

ในปี 2009 ศาลอียิปต์ได้เพิกถอนใบอนุญาตการตีพิมพ์ของนิตยสารวรรณกรรม Ibdaa เนื่องจากตีพิมพ์บทกวีที่ถูกมองว่า "ลบหลู่ศาสนา" โดยมหาวิทยาลัย Al-Azhar ซึ่งเป็นหน่วยงานสูงสุดด้านศาสนาของรัฐบาลได้ยื่นคำร้องต่อศาล โดยศาลตัดสินว่าเสรีภาพสื่อควรถูกใช้อย่างมีความรับผิดชอบและไม่ควรแตะต้องรากฐานของสังคมอียิปต์ ครอบครัว ศาสนา และศีลธรรม

คำถามที่พบบ่อย

เสรีภาพสื่อในอียิปต์เป็นอย่างไรในปัจจุบัน?

ปัจจุบันเสรีภาพสื่อในอียิปต์มีความน่ากังวลอย่างมาก โดยรัฐบาลมีการควบคุมสื่ออย่างเข้มเข้มงวด มีการจำกัดการเข้าถึงข้อมูลในบางพื้นที่ และนักข่าวที่วิพากษ์วิจารณ์รัฐบาลมักถูกจับกุม

ใครเป็นผู้นำเทคโนโลยีการพิมพ์เข้ามาในอียิปต์?

นโปเลียน โบนาปาร์ต เป็นผู้นำเครื่องพิมพ์ภาษาฝรั่งเศส อาหรับ และกรีก เข้ามาในอียิปต์ระหว่างการรณรงค์ทางทหารในอียิปต์และซีเรีย

รัฐบาลอียิปต์ควบคุมสื่อออนไลน์อย่างไร?

รัฐบาลใช้วิธีการบล็อกเว็บไซต์ข่าวและเว็บไซต์ฝ่ายค้าน รวมถึงการบล็อกโปรโตคอล OpenVPN ในระดับประเทศเพื่อป้องกันการหลีกเลี่ยงการเซ็นเซอร์