การล้มมวยในวงการซูโม่อาชีพ

การล้มมวยในวงการซูโม่อาชีพ หรือที่เรียกในภาษาญี่ปุ่นว่า ยาโอโจ (八百長 - Yaochō) เป็นประเด็นอื้อฉาวที่สร้างความเสียหายให้กับภาพลักษณ์ของกีฬาประจำชาติญี่ปุ่นมาอย่างยาวนาน แม้จะมีข้อสงสัยและรายงานเกี่ยวกับการทุจริตมาหลายทศวรรษ แต่หลักฐานที่ชัดเจนและนำไปสู่การลงโทษครั้งใหญ่ที่สุดเกิดขึ้นในปี 2011

ปัจจัยที่นำไปสู่การทุจริต

โครงสร้างทางสังคมและลำดับชั้นที่เข้มงวดของซูโม่เป็นปัจจัยสำคัญที่ส่งเสริมให้เกิดการล้มมวย เนื่องจากนักซูโม่ระดับสูงเพียงไม่กี่คนได้รับสิทธิประโยชน์ ทั้งในด้านเงินเดือน สวัสดิการ และสถานะทางสังคมที่เหนือกว่านักซูโม่ระดับล่างอย่างมหาศาล การล้มมวยจึงถูกนำมาใช้เพื่อช่วยให้นักซูโม่ระดับสูงสามารถรักษาอันดับของตนเองไว้ได้ หรือเพื่อช่วยให้นักซูโม่บางคนได้รับการเลื่อนขั้นตามความเหมาะสมของเครือข่ายความสัมพันธ์

การวิเคราะห์ทางเศรษฐศาสตร์และข้อสงสัยในช่วงแรก

ในปี 2002 สตีเวน เลวิตต์ (Steven Levitt) และ มาร์ก ดักแกน (Mark Duggan) ได้ตีพิมพ์งานวิจัยโดยใช้หลักเศรษฐมิติเพื่อชี้ให้เห็นถึงความผิดปกติในผลการแข่งขันซูโม่ ซึ่งต่อมาถูกนำเสนอในหนังสือชื่อดัง Freakonomics

ผลการศึกษาพบว่า นักซูโม่ที่มีสถิติชนะ 7 แพ้ 7 ในวันสุดท้ายของการแข่งขัน มีอัตราการชนะสูงถึง 70% ซึ่งสูงกว่าความน่าจะเป็นทางสถิติที่ควรจะเป็น (ประมาณ 48.7%) โดยเฉพาะอย่างยิ่งเมื่อต้องเจอกับคู่ต่อสู้ที่มีสถิติชนะ 8 แพ้ 6 ซึ่งได้การันตีการเลื่อนขั้นหรือรักษาอันดับไว้ได้แล้ว นักวิจัยตั้งข้อสังเกตว่านักซูโม่ที่ชนะ 8 ครั้งแล้วมักจะยอมแพ้เพื่อให้เพื่อนร่วมอาชีพที่ยังต้องการชัยชนะครั้งสุดท้ายเพื่อเลี่ยงการตกชั้น

นอกจากนี้ งานวิจัยยังพบว่าในการแข่งขันครั้งถัดมาที่นักซูโม่คู่นี้กลับมาเจอกัน อัตราการชนะจะพลิกกลับกัน โดยนักซูโม่ที่เคยชนะ 7-7 จะมีโอกาสชนะลดลงเหลือเพียง 40% ซึ่งเป็นรูปแบบที่บ่งชี้ถึงการตกลงผลการแข่งขันล่วงหน้ามากกว่าความสามารถที่แท้จริง

ข้อกล่าวหาและเหตุการณ์อื้อฉาวในอดีต

ก่อนการพิสูจน์อย่างเป็นทางการ มีเหตุการณ์และข้อกล่าวหาหลายครั้งที่สร้างความสั่นสะเทือนให้กับวงการ:

• กรณีปี 1996: อดีตนักซูโม่ โคโนชิน สึกะ (Kōnoshin Suga) และผู้สนับสนุนของเขา ได้ออกมาเปิดเผยข้อมูลเกี่ยวกับการล้มมวย การใช้ยาเสพติด และความสัมพันธ์กับกลุ่มยากูซ่า อย่างไรก็ตาม ทั้งคู่ถูกพบว่าเสียชีวิตในโรงพยาบาลเดียวกันในเวลาไล่เลี่ยกันในวันที่ 14 เมษายน 1996 แม้จะไม่มีหลักฐานการวางยาพิษ แต่เหตุการณ์นี้สร้างความเคลือบแคลงใจอย่างมาก
• ข้อกล่าวหาจากอดีตนักซูโม่: ในปี 2000 เคสุเกะ อิตาอิ (Keisuke Itai) อ้างว่าการแข่งขันซูโม่ถึง 80% เป็นการล้มมวย
• กรณีวากาโนโฮ: ในปี 2008 โซสลัน กากลอฟ (Soslan Gagloev) หรือ วากาโนโฮ (Wakanohō) นักซูโม่ชาวรัสเซียที่ถูกไล่ออกเนื่องจากละเมิดกฎยาเสพติด อ้างว่าเขาถูกบังคับให้รับสินบนเพื่อยอมแพ้ในการแข่งขัน

การสืบสวนครั้งใหญ่ในปี 2011

จุดเปลี่ยนสำคัญเกิดขึ้นในเดือนกุมภาพันธ์ 2011 เมื่อกระทรวงศึกษาธิการ วัฒนธรรม กีฬา วิทยาศาสตร์ และเทคโนโลยี ของญี่ปุ่น ร่วมกับสำนักงานตำรวจแห่งชาติ ตรวจพบข้อความในโทรศัพท์มือถือที่ระบุถึงการล้มมวย ระหว่างการสืบสวนคดีการพนันเบสบอลของเหล่านักซูโม่และเจ้าหน้าที่

การสืบสวนนำไปสู่การยอมรับว่ามีการล้มมวยจริง โดยมีนักซูโม่และครูฝึก (Stablemasters) เข้ามาเกี่ยวข้อง ส่งผลให้สมาคมซูโม่ญี่ปุ่น (JSA) ต้องตัดสินใจยกเลิกการแข่งขันรายการใหญ่ในเดือนมีนาคม 2011 ที่โอซาก้า ซึ่งถือเป็นครั้งแรกนับตั้งแต่ปี 1946 (ช่วงหลังสงครามโลกครั้งที่สอง) ที่มีการยกเลิกการแข่งขันระดับแกรนด์ทัวร์นาเมนต์

ในท้ายที่สุด มีนักซูโม่ทั้งหมด 23 คนที่ถูกตัดสินว่ามีความผิดและถูกขับออกจากวงการ สมาคมซูโม่ญี่ปุ่นยอมรับว่าการล้มมวยมีการแพร่กระจายในวงกว้าง แต่การสืบสวนทำได้ยากเนื่องจากมีวัฒนธรรมการช่วยเหลือกันที่เรียกว่า โคอิ นิ โยรุ มุคิเรียคุ-ซูโม่ (koi ni yoru mukiryoku-zumo) หรือการจงใจไม่ใช้ความพยายามอย่างเต็มที่เพื่อช่วยคู่ต่อสู้โดยไม่มีการแลกเปลี่ยนเงินทอง ซึ่งถือเป็นส่วนหนึ่งของวัฒนธรรมการให้ความสำคัญกับกลุ่มมากกว่าส่วนบุคคล