เอ็มอีโอ อารีน่า สนามกีฬาในร่มอเนกประสงค์ขนาดใหญ่ที่สุดในโปรตุเกส

เอ็มอีโอ อารีน่า (MEO Arena) หรือที่เคยรู้จักกันในชื่อ อัลติซ อารีน่า (Altice Arena) และ ปาวิลเยา อัตลันติโก (Pavilhão Atlântico) เป็นสนามกีฬาในร่มอเนกประสงค์ตั้งอยู่ในกรุงลิสบอน ประเทศโปรตุเกส ถือเป็นหนึ่งในสนามกีฬาในร่มที่มีขนาดใหญ่ที่สุดในยุโรปและเป็นสถานที่จัดงานที่มีความจุสูงสุดในโปรตุเกส โดยสามารถรองรับผู้เข้าชมได้ถึง 20,000 คน อาคารแห่งนี้ถูกสร้างขึ้นในปี ค.ศ. 1998 เพื่อใช้เป็นส่วนหนึ่งของงานแสดงสินค้าโลก Expo '98

ประวัติและการเปลี่ยนชื่อ

แนวคิดการสร้างสนามกีฬาอเนกประสงค์ในลิสบอนเกิดขึ้นจากการวางแผนแม่บทของงาน Expo '98 เนื่องจากในขณะนั้นโปรตุเกสขาดแคลนสถานที่จัดงานขนาดใหญ่ที่สามารถรองรับทั้งคอนเสิร์ต การประชุม และการแข่งขันกีฬาระดับโลกที่มีโครงสร้างพื้นฐานทางเทคนิคทันสมัย โดยเฉพาะการรองรับการถ่ายทอดสดทางโทรทัศน์และการจัดงานในช่วงฤดูหนาวที่มีสภาพอากาศแปรปรวน

การเลือกทำเลที่ตั้งใกล้กับสถานีรถไฟ Gare do Oriente และจุดเชื่อมต่อทางหลวงสายหลัก ทำให้เอ็มอีโอ อารีน่า สามารถดึงดูดผู้เข้าชมได้จากทั่วประเทศ ไม่ใช่เพียงแค่ในกรุงลิสบอนเท่านั้น

ในด้านการบริหารจัดการและสิทธิในการตั้งชื่อ มีการเปลี่ยนแปลงที่สำคัญดังนี้:

• กรกฎาคม 2012: สนามกีฬาถูกขายให้กับบริษัท Arena Atlântico S.A. ในราคา 21.2 ล้านยูโร
• พฤษภาคม 2013: Portugal Telecom ได้สิทธิในการตั้งชื่อ และเปลี่ยนชื่อเป็น "MEO Arena" ตามชื่อแบรนด์บริการโทรคมนาคม MEO
• ตุลาคม 2017: หลังจาก Altice เข้าซื้อกิจการ Portugal Telecom สนามกีฬาจึงถูกเปลี่ยนชื่อเป็น "Altice Arena"
• กุมภาพันธ์ 2024: สนามกีฬาได้เปลี่ยนกลับมาใช้ชื่อ "MEO Arena" อีกครั้ง

สถาปัตยกรรมและการออกแบบ

อาคารแห่งนี้ออกแบบโดยสถาปนิกชาวโปรตุเกส เรจิโน ครูซ (Regino Cruz) ร่วมกับบริษัทสถาปนิกชื่อดัง Skidmore, Owings & Merrill (SOM) ซึ่งเป็นผู้ออกแบบสนามกีฬาโอลิมปิกในหลายเมืองและหอคอย Vasco da Gama ในบริเวณใกล้เคียง

รูปทรงของอาคารมีความโดดเด่น โดยมีลักษณะคล้ายจานบิน กระดองเต่าทะเล หรือแมงดาทะเล ซึ่งสะท้อนถึงธีมของงาน Expo '98 ที่เฉลิมฉลองมหาสมุทรและการค้นพบของโปรตุเกสในศตวรรษที่ 15 โครงสร้างหลังคาจึงใช้ตะแกรงไม้ที่ออกแบบเป็นรูปเรือสำเภา (Carrack) แทนการใช้คอนกรีตหรือเหล็ก เพื่อให้สอดคล้องกับความหมายเชิงสัญลักษณ์

เป้าหมายหลักของการออกแบบคือการลดผลกระทบทางสายตา การใช้พลังงานอย่างมีประสิทธิภาพ และการจัดการการไหลเวียนของผู้เข้าชม โดยมีรายละเอียดทางเทคนิคที่น่าสนใจดังนี้:

• การจัดการแสงและอุณหภูมิ: ด้านหน้าอาคารหันไปทางทิศใต้เพื่อรับแสงแดดในฤดูหนาว และป้องกันแสงแดดโดยตรงในฤดูร้อน ช่วยลดค่าใช้จ่ายในการทำความร้อนและระบบปรับอากาศ
• การระบายอากาศ: มีช่องระบายอากาศธรรมชาติที่ส่วนบนของอาคารเพื่อช่วยในการหมุนเวียนอากาศและลดความร้อน
• การลดพื้นที่ผิว: พื้นสนามหลักถูกวางไว้ต่ำกว่าระดับพื้นดิน 6.4 เมตร เพื่อเพิ่มความสูงของหลังคาในขณะที่ลดขนาดของอาคารที่มองเห็นจากภายนอก ซึ่งช่วยลดการแลกเปลี่ยนความร้อนกับสภาพอากาศภายนอก
• การเข้าถึง: มีบันไดภายนอกที่ล้อมรอบอาคารทั้งหมด ทำให้ผู้เข้าชมสามารถเข้าสู่ภายในได้อย่างสะดวกและรวดเร็ว

บทบาทในงาน Expo '98

ในช่วงงาน Expo '98 อาคารแห่งนี้ถูกเรียกว่า "พาวิลเลียนแห่งยูโทเปีย" (Pavilion of Utopia) และเป็นสถานที่จัดแสดงโชว์ "Oceans and Utopias" ภายใต้ธีม "ความรู้เกี่ยวกับท้องทะเลหรืออนาคต" (Knowledge of the Seas or of the Future)

การจัดแสดงในพาวิลเลียนนี้เน้นแนวทางเชิงสัญลักษณ์และความฝัน โดยนำเสนอเรื่องราวเกี่ยวกับตำนาน ความเชื่อ และจินตนาการที่เกี่ยวข้องกับมหาสมุทร เช่น เทพเจ้ากรีก วีรบุรุษเฮอร์คิวลิส แอตแลนติส และการเดินทางสู่อวกาศ โดยใช้การผสมผสานระหว่างศิลปะการละครแบบคลาสสิกและเทคโนโลยีมัลติมีเดียสมัยใหม่

การใช้งานในปัจจุบัน

ปัจจุบัน เอ็มอีโอ อารีน่า เป็นสถานที่จัดงานระดับโลกในลิสบอน โดยรองรับกิจกรรมหลากหลายประเภท ตั้งแต่การแข่งขันกีฬาระดับนานาชาติ เช่น การแข่งขันบาสเกตบอล FIBA Under-19 World Championship ในปี 1999 และการแข่งขันกรีฑาในร่มชิงแชมป์โลก IAAF World Indoor Championships ในปี 2001 ไปจนถึงคอนเสิร์ตของศิลปินชื่อดังระดับโลกและการประชุมทางธุรกิจขนาดใหญ่