ประวัติศาสตร์เท็กซัสภายใต้การปกครองของเม็กซิโก (1821–1836)

Mexican Texas เป็นคำศัพท์ทางประวัติศาสตร์ที่ใช้เรียกช่วงเวลาของเท็กซัสระหว่างปี ค.ศ. 1821 ถึง 1836 ซึ่งเป็นช่วงที่ดินแดนแห่งนี้อยู่ภายใต้การปกครองของประเทศเม็กซิโก หลังจากที่เม็กซิโกได้รับเอกราชจากสเปนในปี 1821 ยุคนี้ถือเป็นจุดเปลี่ยนสำคัญที่นำไปสู่การเปลี่ยนแปลงทางประชากร การเมือง และความขัดแย้งทางวัฒนธรรม จนนำไปสู่การประกาศอิสรภาพของเท็กซัสในที่สุด

การเปลี่ยนผ่านสู่การปกครองของเม็กซิโก

หลังจากสงครามประกาศอิสรภาพของเม็กซิโกสิ้นสุดลงในปี 1821 เม็กซิโกได้ครอบครองดินแดนส่วนใหญ่ของอดีตอาณานิคมนิวสเปน ซึ่งรวมถึงเท็กซัสด้วย ในช่วงแรก เท็กซัสยังคงมีการบริหารจัดการที่คล้ายคลึงกับสมัยสเปนปกครอง จนกระทั่งมีการประกาศใช้รัฐธรรมนูญปี 1824 ซึ่งกำหนดให้เม็กซิโกเป็นสาธารณรัฐแบบสหพันธรัฐ (Federal Republic)

เนื่องจากเท็กซัสมีประชากรเบาบาง รัฐบาลเม็กซิโกจึงได้รวมเท็กซัสเข้ากับจังหวัดโคอาวิลา (Coahuila) กลายเป็นรัฐที่ชื่อว่า โคอาวิลาและเทฮาส (Coahuila y Tejas) โดยมีเป้าหมายเพื่อเพิ่มประสิทธิภาพในการบริหารจัดการดินแดนที่ห่างไกล

นโยบายการตั้งถิ่นฐานและระบบ Empresario

เพื่อกระตุ้นการพัฒนาเศรษฐกิจและป้องกันการรุกรานจากชนเผ่าพื้นเมือง รัฐบาลเม็กซิโกได้ออกกฎหมายการตั้งถิ่นฐานทั่วไป (General Colonization Law) ในปี 1824 ซึ่งอนุญาตให้หัวหน้าครอบครัวไม่ว่าจะมีเชื้อชาติ ศาสนา หรือสถานะการย้ายถิ่นฐานใด สามารถขอถือครองที่ดินในเม็กซิโกได้

ระบบที่สำคัญที่สุดในยุคนี้คือระบบ Empresario ซึ่งเป็นการมอบสิทธิ์ให้บุคคลหนึ่ง (Empresario) เป็นตัวแทนในการนำผู้ตั้งถิ่นฐานเข้ามาในพื้นที่ โดยบุคคลที่โดดเด่นที่สุดคือ สเตเฟน เอฟ. ออสติน (Stephen F. Austin) ผู้ได้รับอนุญาตให้นำผู้ตั้งถิ่นฐานกลุ่มแรกที่เรียกว่า "The Old Three Hundred" เข้ามาตั้งรกรากบริเวณลุ่มแม่น้ำบราซอสในปี 1822

นอกจากออสตินแล้ว ยังมี Empresarios อีก 23 รายที่นำผู้ตั้งถิ่นฐานเข้ามา ซึ่งส่วนใหญ่เป็นชาวอเมริกันจากทางตอนใต้ของสหรัฐอเมริกา ในขณะที่มีเพียงไม่กี่กลุ่มที่เป็นชาวเม็กซิกันหรือชาวยุโรป

ความขัดแย้งและการนำไปสู่การปฏิวัติ

ความตึงเครียดเริ่มก่อตัวขึ้นเมื่อผู้ตั้งถิ่นฐานชาวแองโกล-อเมริกัน (Anglo-American) เริ่มไม่ปฏิบัติตามกฎหมายของเม็กซิโก โดยเฉพาะอย่างยิ่งกฎหมายที่ห้ามการมีทาส ซึ่งขัดกับวิถีชีวิตของชาวอเมริกันทางตอนใต้ที่นำทาสเข้ามาด้วย

ในปี 1830 รัฐบาลเม็กซิโกได้ออก กฎหมายวันที่ 6 เมษายน (Law of April 6, 1830) เพื่อสั่งห้ามการย้ายถิ่นฐานของพลเมืองสหรัฐฯ เข้าสู่เท็กซัสเพิ่มเติม พร้อมทั้งจัดตั้งป้อมปราการ (Presidios) เพื่อเฝ้าระวังการลักลอบเข้าเมืองและการเก็บภาษีศุลกากร

ความขัดแย้งทวีความรุนแรงขึ้นเมื่อ อันโตนิโอ โลเปซ เด ซานตา อันนา (Antonio López de Santa Anna) เปลี่ยนแปลงระบบการปกครองของเม็กซิโกจากแบบสหพันธรัฐเป็นแบบรวมศูนย์อำนาจ (Centralist) ซึ่งทำให้ชาวเท็กซัสรู้สึกว่าสิทธิในการปกครองตนเองถูกลิดรอน

การประกาศอิสรภาพและจุดสิ้นสุดของยุค

เหตุการณ์ความรุนแรงครั้งแรกเกิดขึ้นในยุทธการที่เวลัสโก (Battle of Velasco) เมื่อวันที่ 26 มิถุนายน 1832 จากนั้นความตึงเครียดได้พุ่งสูงขึ้นจนกระทั่งในวันที่ 2 มีนาคม 1836 ชาวเท็กซัสได้ประกาศอิสรภาพจากเม็กซิโกอย่างเป็นทางการ

สงครามปฏิวัติเท็กซัสสิ้นสุดลงในวันที่ 21 เมษายน 1836 เมื่อซานตา อันนา ถูกจับเป็นเชลยหลังจากความพ่ายแพ้ใน ยุทธการที่ซานจาซินโต (Battle of San Jacinto) แม้ว่าเท็กซัสจะสถาปนาตนเองเป็นสาธารณรัฐเท็กซัส (Republic of Texas) แต่รัฐบาลเม็กซิโกในขณะนั้นยังคงปฏิเสธที่จะยอมรับสถานะความเป็นประเทศใหม่ของเท็กซัส