รัฐมนตรีว่าการกระทรวงการคลังของออสเตรเลีย บทบาทและหน้าที่

รัฐมนตรีว่าการกระทรวงการคลัง (Minister for Finance) เป็นสมาชิกของคณะรัฐมนตรีออสเตรเลียที่มีหน้าที่รับผิดชอบในการตรวจสอบการใช้จ่ายของรัฐบาลและการจัดการทางการเงินของประเทศ โดยรัฐมนตรีว่าการกระทรวงการคลังคนปัจจุบันคือ เซเนเตอร์ เคที กัลลาเกอร์ (Senator Katy Gallagher) ซึ่งดำรงตำแหน่งนี้มาตั้งแต่เดือนพฤษภาคม พ.ศ. 2565

บทบาทและหน้าที่ความรับผิดชอบ

ในรัฐบาลออสเตรเลีย รัฐมนตรีว่าการกระทรวงการคลังจะทำงานเสริมบทบาทของรัฐมนตรีว่าการกระทรวงการคลังและคลัง (Treasurer) โดยรับผิดชอบในด้านต่างๆ เช่น การใช้จ่ายของรัฐบาล การจัดการทางการเงิน และการดำเนินงานของรัฐบาล โดยรัฐมนตรีจะบริหารจัดการพอร์ตโฟลิโอผ่าน กระทรวงการคลัง (Department of Finance)

ในทางปฏิบัติ รัฐมนตรีว่าการกระทรวงการคลังทำหน้าที่เป็นรองรัฐมนตรีว่าการกระทรวงการคลังและคลัง (Deputy Treasurer) โดยจะปฏิบัติหน้าที่แทนรัฐมนตรีว่าการกระทรวงการคลังและคลังในกรณีที่รัฐมนตรีว่าการกระทรวงการคลังและคลังไม่อยู่ หรือไม่สามารถปฏิบัติหน้าที่ได้ ทั้งนี้ รัฐมนตรีว่าการกระทรวงการคลังอาจมาจากสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรหรือวุฒิสภา ซึ่งแตกต่างจากรัฐมนตรีว่าการกระทรวงการคลังและคลังที่ตามธรรมเนียมปฏิบัติมักจะเป็นสมาชิกสภาผู้แทนราษฎร

ประวัติการเปลี่ยนแปลงชื่อตำแหน่งและพอร์ตโฟลิโอ

ตำแหน่งนี้ถูกสร้างขึ้นครั้งแรกในปี พ.ศ. 2520 โดยรัฐบาลของมัลคอล์ม ฟราเซอร์ (Malcolm Fraser) จากพรรคเสรีนิยมแห่งออสเตรเลีย ในชื่อตำแหน่ง รัฐมนตรีว่าการกระทรวงการคลัง

• พ.ศ. 2540: เปลี่ยนชื่อเป็น รัฐมนตรีว่าการกระทรวงการคลังและการบริหารจัดการ (Minister for Finance and Administration) ภายใต้รัฐบาลของจอห์น ฮาวเวิร์ด
• พ.ศ. 2550: เปลี่ยนชื่อเป็น รัฐมนตรีว่าการกระทรวงการคลังและการลดระเบียบข้อบังคับ (Minister for Finance and Deregulation) ภายใต้รัฐบาลของเควิน รัดด์
• พ.ศ. 2556: กลับมาใช้ชื่อ รัฐมนตรีว่าการกระทรวงการคลัง อีกครั้งภายใต้รัฐบาลของโทนี แอบบอตต์
• พ.ศ. 2561: ใช้ชื่อปัจจุบันภายใต้รัฐบาลของสก็อตต์ มอร์ริสัน โดยในเดือนพฤษภาคม พ.ศ. 2565 รัฐบาลได้แยกพอร์ตโฟลิโอการบริการสาธารณะออกจากตำแหน่งนี้

การดำรงตำแหน่งของบุคคลสำคัญ

มีรัฐมนตรีว่าการกระทรวงการคลังบางท่านที่เคยดำรงตำแหน่งรัฐมนตรีว่าการกระทรวงการคลังและคลัง (Treasurer) พร้อมกัน เช่น ฟิลิป ลินช์, จอห์น ฮาวเวิร์ด และเวย์น สวอน นอกจากนี้ จอห์น ดอว์กินส์ และราล์ฟ วิลลิส ซึ่งเป็นสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรที่เคยเป็นรัฐมนตรีว่าการกระทรวงการคลัง ก็ได้ก้าวขึ้นสู่ตำแหน่งรัฐมนตรีว่าการกระทรวงการคลังและคลังในเวลาต่อมา

พอร์ตโฟลิโอในอดีต

การบริการด้านการบริหารจัดการ (Administrative Services)

รัฐมนตรีคนแรกที่รับผิดชอบด้านการบริการด้านการบริหารจัดการคือ เฟรด ดาลี (Fred Daly) โดยตำแหน่งนี้มีชื่อว่า รัฐมนตรีว่าการกระทรวงการบริการและทรัพย์สิน (Minister for Services and Property) ตั้งแต่เดือนธันวาคม พ.ศ. 2515 จนถึงเดือนตุลาคม พ.ศ. 2518

พอร์ตโฟลิโอการบริการด้านการบริหารจัดการนี้ถูกยกเลิกไปเมื่อวันที่ 25 กันยายน พ.ศ. 2540 เมื่อเดวิด จูลล์ (David Jull) ลาออก และความรับผิดชอบทั้งหมดได้ถูกรวมเข้ากับพอร์ตโฟลิโอการคลังและการบริหารจัดการในวันที่ 6 ตุลาคม พ.ศ. 2540

ผู้ช่วยรัฐมนตรีว่าการกระทรวงการคลัง

นอกจากนี้ ยังมีการแต่งตั้งผู้ช่วยรัฐมนตรีว่าการกระทรวงการคลังเพื่อสนับสนุนการทำงานของรัฐมนตรีว่าการกระทรวงการคลังในภารกิจต่างๆ ตามที่ได้รับมอบหมาย