คณะภคินีมิชชันนารีแห่งพระแม่แห่งแอฟริกา

คณะภคินีมิชชันนารีแห่งพระแม่แห่งแอฟริกา (อังกฤษ: Missionary Sisters of Our Lady of Africa; ฝรั่งเศส: Sœurs Missionnaires de Notre-Dame d'Afrique) หรือที่รู้จักกันในชื่อ "ภคินีสีขาว" (White Sisters) เป็นสมาคมมิชชันนารีคาทอลิกที่ก่อตั้งขึ้นในปี ค.ศ. 1869 เพื่อปฏิบัติพันธกิจในทวีปแอฟริกา โดยมีความสัมพันธ์ใกล้ชิดกับสมาคมมิชชันนารีแห่งแอฟริกา (Society of the Missionaries of Africa) หรือที่รู้จักกันในชื่อ "บิดาขาว" (White Fathers)

จุดเริ่มต้นและการก่อตั้ง

ในปี ค.ศ. 1868 อาร์ชบิชอปชาร์ล ลาวิเจรี (Charles Lavigerie) แห่งแอลเจียร์ ได้สนับสนุนการก่อตั้งสมาคมมิชชันนารีแห่งแอฟริกา โดยมีวัตถุประสงค์เริ่มแรกเพื่อดูแลสถานรับเลี้ยงเด็กกำพร้าในสังฆมณฑล ต่อมาในปี ค.ศ. 1869 ท่านได้ก่อตั้งคณะภคินีและคณะภราดาเพื่อทำงานในหมู่บ้านคริสต์ชนที่ตั้งขึ้นสำหรับผู้ที่เปลี่ยนมานับถือศาสนาคริสต์จากสถานรับเลี้ยงเด็กกำพร้า

ลาวิเจรีได้มอบหมายให้แอบเบ เลอ มอฟฟ์ (Abbé Le Mauff) เดินทางกลับไปยังแคว้นบริตตานี ประเทศฝรั่งเศส เพื่อสรรหาสมาชิกภคินีรุ่นแรก โดยเน้นผู้ที่มีความกล้าหาญและเสียสละ ซึ่งเลอ มอฟฟ์ ได้นำหญิงสาวชาวบริตตานี 8 คนเดินทางมาถึงแอลจีเรียในวันที่ 9 กันยายน ค.ศ. 1869 แม้ในช่วงแรกจะมีเพียง 4 คนที่ปฏิบัติหน้าที่ต่อจนจบ แต่ถือเป็นจุดเริ่มต้นสำคัญของคณะ

ต่อมาในปี ค.ศ. 1872 มารี-เรเน รูโดต์ (Marie-Renée Roudaut) และอาสาสมัครอีก 4 คนได้เดินทางมาถึงแอลจีเรีย โดยรูโดต์ได้รับชื่อทางศาสนาว่า ซิสเตอร์มารี-ซาโลเม (Soeur Marie-Salomé) และได้ปฏิญาณตนเป็นครั้งแรกในปี ค.ศ. 1873 ต่อมาในปี ค.ศ. 1878 คณะภคินีจากสองกลุ่มในเมืองน็องซีได้รวมตัวกันเป็น "คณะภคินีแห่งพันธกิจพระแม่แห่งแอฟริกา" และในปี ค.ศ. 1882 ซิสเตอร์มารี-ซาโลเม ได้รับเลือกให้เป็นอธิการิณีทั่วไป (Superior General) คนแรก ซึ่งดำรงตำแหน่งจนถึงปี ค.ศ. 1925 ทั้งนี้ สถาบันได้รับความเห็นชอบจากกรุงโรมให้เป็นคณะมิชชันนารีอย่างเป็นทางการในปี ค.ศ. 1893

วัตถุประสงค์และแนวทางการดำเนินงาน

เป้าหมายการแพร่ธรรม

เป้าหมายหลักของอาร์ชบิชอปลาวิเจรีคือการเผยแผ่คริสต์ศาสนาให้ครอบคลุมทั่วทวีปแอฟริกา โดยท่านเชื่อว่ามีเพียงผู้หญิงเท่านั้นที่สามารถเข้าถึงและทำงานร่วมกับผู้หญิงในท้องถิ่นได้อย่างมีประสิทธิภาพ แนวทางของคณะเน้นการฝึกอบรมชาวแอฟริกันเพื่อให้พวกเขาสามารถนำคำสอนของคริสต์ศาสนาไปเผยแผ่แก่คนในชาติของตนเองได้

มิชชันนารีของคณะถูกกำชับให้เรียนรู้ภาษาท้องถิ่น เคารพขนบธรรมเนียมประเพณี หลีกเลี่ยงความขัดแย้งทางการเมืองหรือเชื้อชาติ และอุทิศตนเพื่อพันธกิจอย่างเต็มที่ โดยเฉพาะในพื้นที่ที่มีชาวมุสลิมอาศัยอยู่ คณะเน้นการสร้างความตระหนักรู้ในคุณค่าของพระวรสารโดยไม่สร้างความขัดแย้ง ซึ่งเป็นเอกลักษณ์ที่เกิดจากจุดเริ่มต้นของคณะในแอลจีเรีย

ลักษณะการทำงาน

ต่างจากคณะนักบวชหญิงคาทอลิกอื่น ๆ ในยุคนั้นที่มักเน้นด้านการศึกษาหรือการพยาบาล ภคินีสีขาวเน้นการแพร่ธรรมผ่านการเยี่ยมเยียนตามบ้านและการสอนคำสอนทางศาสนาเป็นหลัก

การขยายตัวและสมาชิก

ในช่วงแรกสมาชิกส่วนใหญ่เป็นชาวฝรั่งเศส แต่ต่อมาได้ขยายไปยังประเทศอื่น ๆ เช่น แคนาดา ซึ่งมีการจัดตั้งชุมชนครั้งแรกในเมืองควิเบกเมื่อเดือนตุลาคม ค.ศ. 1903 เพื่อสรรหามิชชันนารีหญิงรุ่นใหม่

จำนวนสมาชิกของคณะเคยขึ้นสูงสุดในปี ค.ศ. 1966 โดยมีภคินี 2,163 คนทั่วโลก อย่างไรก็ตาม จำนวนสมาชิกได้ลดลงอย่างต่อเนื่อง โดยในปี ค.ศ. 2008 มีสมาชิกประมาณ 900 คน ซึ่งครึ่งหนึ่งพำนักอยู่ในยุโรปและหนึ่งในสี่อยู่ในแอฟริกา ข้อมูลในปี ค.ศ. 2013 ระบุว่าคณะมีชุมชนปฏิบัติงานอยู่ใน 10 ประเทศในยุโรป แคนาดา สหรัฐอเมริกา เม็กซิโก และหนึ่งประเทศในเอเชีย

การปฏิบัติงานในแอฟริกา

ยูกันดา

ภคินีสีขาวเดินทางถึงยูกันดาในปี ค.ศ. 1899 และเริ่มปฏิบัติงานในเขตบุดดู (Buddu) ในปี ค.ศ. 1902 โดยเน้นการดูแลเด็กหญิงและผู้หญิง ในปี ค.ศ. 1910 ได้มีการก่อตั้งคณะ บานนาบิกิรา (Bannabikira) หรือ "บุตรีแห่งพระนางพรหมจารี" ซึ่งเป็นหนึ่งในคณะนักบวชหญิงคาทอลิกที่เก่าแก่ที่สุดในแอฟริกา

แซมเบีย

คณะเดินทางถึงโรดีเซียเหนือ (ปัจจุบันคือแซมเบีย) ในปี ค.ศ. 1902 โดยใช้ประโยชน์จากบทบาททางสังคมที่สำคัญของผู้หญิงในดินแดนเบมบาลันด์ (Bembaland) เพื่อการเผยแผ่ศาสนา ในช่วงทศวรรษ 1920 ได้มีการจัดตั้งโรงเรียนแห่งแรกที่ชิลูบุลา (Chilubula) เพื่อให้การศึกษาแก่เด็กหญิง แม้จะประสบปัญหาเรื่องการแต่งงานในวัยเยาว์ของเด็กหญิงในท้องถิ่น แต่คณะได้พยายามสร้างกลุ่ม "บุตรแห่งมารีย์" (Children of Mary) ที่คายัมบี (Kayambi) เพื่อให้คำสอนทางศาสนาและส่งเสริมการศึกษาแก่สตรี