โมฮัมหมัด-เรซา โกลพายกานี มารจาและนักวิชาการชีอะห์ผู้ทรงอิทธิพล

แกรนด์ อายะตอลลาห์ โมฮัมหมัด-เรซา โกลพายกานี (เปอร์เซีย: محمدرضا گلپایگانی; 20 มีนาคม ค.ศ. 1899 – 9 ธันวาคม ค.ศ. 1993) เป็นนักวิชาการศาสนาอิสลามนิกายชีอะห์ระดับสูงและเป็น มารจา (Marja') หรือแหล่งอ้างอิงทางกฎหมายและศาสนาที่สำคัญของอิหร่าน

ประวัติช่วงต้นและการศึกษา

โกลพายกานีเกิดในปี ค.ศ. 1899 ที่หมู่บ้านโกกาด (Gogad) ใกล้กับเมืองโกลพายกัน ประเทศอิหร่าน เขาได้รับการศึกษาขั้นพื้นฐานจากบิดา คือ โมฮัมหมัด บากีร์ ซึ่งเป็นนักวิชาการผู้ทรงคุณวุฒิ หลังจากบิดาเสียชีวิตเมื่อเขาอายุได้ 9 ปี เขาได้ย้ายเข้าไปยังเมืองโกลพายกันเพื่อศึกษาต่อ

เมื่ออายุ 20 ปี เขาได้ย้ายไปยังเมืองอารัก (Arak) เพื่อศึกษากับ อับดุล-คาริม ฮาเอรี ยัซดี (Abdul-Karim Ha'eri Yazdi) และกลายเป็นหนึ่งในลูกศิษย์ที่โดดเด่นที่สุดของท่าน ต่อมาเมื่อฮาเอรี ยัซดี และอายะตอลลาห์ โมฮัมหมัด ทากี คันซารี ได้ก่อตั้งฮาวซะห์ (Hawza) หรือสถาบันการศึกษาทางศาสนาในเมืองกุม (Qom) โกลพายกานีได้ย้ายไปที่นั่นและเริ่มทำหน้าที่เป็นผู้บรรยายและอาจารย์ในสถาบันดังกล่าว

บทบาททางการเมืองและการปฏิวัติ

โกลพายกานีเป็นหนึ่งในผู้นำทางศาสนาระดับสูงที่เข้าร่วมในการปฏิวัติอิหร่าน และมีบทบาทสำคัญในโครงสร้างทางศาสนาของประเทศ หลังจากการเสียชีวิตของ รูฮุลลอฮ์ โคมัยนี ในปี ค.ศ. 1989 เขาเป็นหนึ่งในผู้สมัครที่มีลุ้นได้รับเลือกให้ดำรงตำแหน่งผู้นำสูงสุดของอิหร่าน อย่างไรก็ตาม สภาผู้เชี่ยวชาญ (Assembly of Experts) ได้ลงมติเลือก อาลี คาเมเนอี ให้ดำรงตำแหน่งผู้นำสูงสุดแทน

ผลงานทางวิชาการ

โกลพายกานีได้เขียนตำราและบทความจำนวนมากเกี่ยวกับนิติศาสตร์อิสลาม (Jurisprudence) และหลักการทางศาสนา ผลงานที่สำคัญของเขาประกอบด้วย:

• หนังสือว่าด้วยการประกอบพิธีฮัจญ์ (3 เล่ม)
• หนังสือว่าด้วยการตัดสิน (The book of Judgment)
• หนังสือว่าด้วยพยาน (The book of witnesses)
• บทวิเคราะห์เกี่ยวกับ Qrvah Al Vosqa
• ตำราว่าด้วยวิธีการรอดพ้น
• ข้อกำหนดเกี่ยวกับการทำฮัจญ์
• บทความว่าด้วยการไม่บิดเบือนคัมภีร์อัลกุรอาน
• การละหมาดวันศุกร์ (Jumah)

การเสียชีวิต

แกรนด์ อายะตอลลาห์ โมฮัมหมัด-เรซา โกลพายกานี เสียชีวิตในปี ค.ศ. 1993 ที่เมืองกุม และร่างของเขาถูกฝังไว้ใกล้กับศาลเจ้าฟาติมะห์ มาซูเมห์ (Fatime Masoumeh Shrine)