มอร์ทและฟิล การ์ตูนสายลับสุดป่วนจากสเปน

มอร์ทและฟิล (ภาษาสเปน: Mortadelo y Filemón) เป็นซีรีส์การ์ตูนสัญชาติสเปนที่ได้รับความนิยมอย่างแพร่หลาย โดยมีการแปลและตีพิมพ์ในกว่าสองโหลภาษา เริ่มต้นปรากฏตัวครั้งแรกในปี ค.ศ. 1958 ในนิตยสารการ์ตูนสำหรับเด็กชื่อ Pulgarcito โดยฝีมือการวาดของ ฟรานซิสโก อิบาเญซ (Francisco Ibáñez)

ลักษณะเด่นของตัวละครหลัก

เรื่องราวโฟกัสไปที่คู่หูสายลับสองคนที่มีบุคลิกแตกต่างกันอย่างสิ้นเชิง:

• มอร์ท (Mortadelo): สายลับร่างสูง หัวล้าน และเป็นผู้เชี่ยวชาญด้านการปลอมตัว ชื่อของเขาตั้งตามไส้กรอกมอร์ทาเดลลา (Mortadella) มอร์ทมักจะสร้างความวุ่นวายด้วยการปลอมตัวที่บางครั้งก็ดูประหลาดเกินไป และเขามีความแค้นกับศาสตราจารย์แบคทีริโอเนื่องจากยาปลูกผมที่แบคทีริโอให้มาทำให้เขาหัวล้าน
• ฟิล (Filemón): คู่หูและหัวหน้าของมอร์ท มีรูปร่างเตี้ย ท้วม และมักจะเป็นผู้รับเคราะห์จากความซุ่มซ่ามของมอร์ท ชื่อของเขาตั้งตามเนื้อฟิลเลต์ (Fillet) ฟิลมักจะดุด่ามอร์ท แต่สุดท้ายเขามักจะเป็นคนที่ได้รับบาดเจ็บจากอุบัติเหตุต่างๆ ในเรื่อง

องค์กร T.I.A. และโลกของการจารกรรม

ในตอนเริ่มต้น ทั้งคู่ทำงานเป็นนักสืบเอกชน แต่ต่อมาได้เปลี่ยนมาเป็นสายลับในสังกัด T.I.A. (Técnicos de Investigación Aeroterráquea) ซึ่งเป็นการล้อเลียนหน่วยงาน CIA ของสหรัฐอเมริกา (คำว่า Tía ในภาษาสเปนแปลว่า "ป้า") โดย T.I.A. มีหน้าที่ต่อสู้กับองค์กรศัตรู เช่น R.A.N.A. และ A.B.U.E.L.A.

ตัวละครสมทบที่สำคัญ

ภายในองค์กร T.I.A. ทั้งคู่ต้องปฏิสัมพันธ์กับตัวละครหลักอื่นๆ ได้แก่:

• ซูเปอร์อินเทนเดนต์ วินเซนต์ (Superintendente Vicente): เจ้านายผู้ใจร้อนและขี้โมโห ซึ่งมักจะระเบิดอารมณ์ใส่มอร์ทและฟิลเมื่อภารกิจล้มเหลว
• ศาสตราจารย์แบคทีริโอ (Professor Bacterio): นักวิทยาศาสตร์สติเฟื่องผู้ประดิษฐ์อุปกรณ์ไฮเทคที่มักจะทำงานผิดพลาดและสร้างปัญหามากกว่าช่วยแก้ปัญหา
• โอฟีเลีย (Ofelia): เลขานุการสาวผู้พยายามหว่านเสน่ห์ใส่มอร์ทและฟิล แต่ไม่เคยประสบความสำเร็จ

รูปแบบความตลกและอิทธิพล

การ์ตูนเรื่องนี้ใช้ความตลกแบบ สแลปสติก (Slapstick) ซึ่งเน้นการใช้ท่าทางและการเกิดอุบัติเหตุที่รุนแรง เช่น การตกจากที่สูง การระเบิด หรือการถูกของหนักทับ แต่ด้วยกฎของ "ฟิสิกส์การ์ตูน" ตัวละครจะกลับมาเป็นปกติได้อย่างรวดเร็วในช่องถัดไป

นอกเหนือจากสเปนแล้ว การ์ตูนเรื่องนี้ยังได้รับความนิยมอย่างมากในเยอรมนีในชื่อ Clever & Smart นอกจากนี้ อิบาเญซยังมักจะสอดแทรกมุกตลกที่ไม่อยู่ในเนื้อเรื่องหลักลงในหน้าปกหรือฉากหลัง เช่น ภาพก๊อกน้ำงอกออกมาจากต้นไม้ หรือภาพเหตุการณ์ปัจจุบัน เช่น การก่อการร้าย หรือการเมืองในยุโรป เพื่อสะท้อนสังคมในยุคนั้น

การดัดแปลงสู่สื่ออื่น

นอกจากฉบับการ์ตูนเล่มแล้ว Mortadelo y Filemón ยังถูกนำไปสร้างเป็นซีรีส์แอนิเมชัน ภาพยนตร์แอนิเมชัน และภาพยนตร์ฉบับคนแสดง (Live-action) โดยมีภาพยนตร์ที่โดดเด่น เช่น La gran aventura de Mortadelo y Filemón (2003) และ Mortadelo y Filemón. Misión: salvar la Tierra (2008) ซึ่งสร้างขึ้นเพื่อฉลองครบรอบ 50 ปีของซีรีส์