มูจิบ บาฮินี กองกำลังติดอาวุธทางการเมืองในช่วงสงครามปลดปล่อยบังกลาเทศ

มูจิบ บาฮินี (Mujib Bahini) หรือเดิมชื่อว่า กองกำลังปลดปล่อยบังกลาเทศ (Bangladesh Liberation Force - BLF) เป็นกองกำลังติดอาวุธที่มีลักษณะเป็นองค์กรทางการเมือง ซึ่งถูกจัดตั้งขึ้นในช่วงสงครามปลดปล่อยบังกลาเทศในปี ค.ศ. 1971 เพื่อต่อสู้กับปากีสถาน

การก่อตั้งและองค์ประกอบ

กองกำลังนี้ประกอบด้วยสมาชิกส่วนใหญ่ที่เป็นนักกิจกรรมจากพรรคสันนิบาตอวามี (Awami League) และกลุ่มนักศึกษาที่เป็นแนวร่วมอย่าง ฉัตรา ลีก (Chhatra League) โดยมีรายงานว่าในช่วงที่กองกำลังนี้มีความเข้มแข็งที่สุด มีสมาชิกอยู่ประมาณ 10,000 คน

การจัดตั้งมูจิบ บาฮินี ได้รับความช่วยเหลืออย่างจริงจังจากกองทัพอินเดีย โดยเฉพาะพลตรี สุจัน สิงห์ อูบัน (Major General Sujan Singh Uban) และหน่วยข่าวกรองและวิเคราะห์ (Research and Analysis Wing - RAW) ของอินเดีย โดยมีผู้มีบทบาทสำคัญในการจัดตั้ง ได้แก่ เซราจูล อาลัม ข่าน (Serajul Alam Khan), เชค ฟัซลุล ฮาค มานี (Sheikh Fazlul Haque Mani), โทฟาล อาเหม็ด (Tofail Ahmed) และอับดุร รัซซัก (Abdur Razzaq)

บทบาทในสงครามปลดปล่อยปี 1971

บทบาทที่แท้จริงของมูจิบ บาฮินี ในสงครามปลดปล่อยยังคงเป็นประเด็นที่ถูกโต้เถียงกันในเชิงประวัติศาสตร์ โดยมีมุมมองที่แตกต่างกันดังนี้:

• ข้อโต้แย้งด้านการทหาร: ซาฟรุลลาห์ เชาดรี (Zafrullah Chowdhury) ระบุว่ามูจิบ บาฮินีไม่ได้มีส่วนร่วมในการรบในสงครามปลดปล่อยอย่างแท้จริง
• ข้อกล่าวหาด้านพฤติกรรม: ในปี ค.ศ. 2014 เอ. เค. คันด์เกอร์ (A. K. Khandker) ถูกฟ้องร้องหลังจากเขียนในหนังสือชื่อ 1971: Bhetore Baire โดยกล่าวหาว่ามูจิบ บาฮินีมีพฤติกรรมสร้างความวุ่นวายและปล้นสะดมในช่วงสงคราม
• ผลกระทบทางการเมือง: ศาสตราจารย์ เซราจูล อิสลาม เชาดรี (Serajul Islam Choudhury) จากมหาวิทยาลัยธากา ให้ความเห็นว่าผู้นำบางคนของมูจิบ บาฮินี ประสบความสำเร็จในการสร้างความร้าวฉานระหว่าง เชค มูจิบุร เราะห์มาน (Sheikh Mujibur Rahman) และ ทาจุดดิน อาเหม็ด (Tajuddin Ahmad) ซึ่งสร้างความลำบากในการบริหารงานให้กับอาเหม็ด

สถานะหลังสิ้นสุดสงคราม

ภายหลังสงครามปลดปล่อยบังกลาเทศสิ้นสุดลง มูจิบ บาฮินีได้ถูกควบรวมเข้ากับ จาติยา รักคี บาฮินี (Jatiya Rakkhi Bahini) ซึ่งเป็นกองกำลังกึ่งทหารที่ต่อมามีชื่อเสียงในด้านการละเมิดสิทธิมนุษยชน

มุมมองจากอดีตสมาชิก

อดีตสมาชิกบางส่วนได้ออกมาเปิดเผยประสบการณ์การฝึกฝนโดยเจ้าหน้าที่อินเดีย โดยระบุว่าผู้ฝึกสอนจากอินเดียและเจ้าหน้าที่ RAW ปฏิบัติต่อพวกเขาในฐานะ "สายลับ" มากกว่า "มิตร" นอกจากนี้ยังมีคำบอกเล่าเกี่ยวกับเหตุการณ์การปล้นสะดมทรัพย์สินในวงกว้างโดยบุคลากรของกองทัพอินเดียในช่วงหลังการยอมจำนนของกองทัพปากีสถาน ซึ่งมีการนำทรัพย์สินจากพื้นที่ต่างๆ กลับไปยังประเทศอินเดีย

อดีตสมาชิกบางรายได้รับรางวัลจากรัฐบาลอินเดียและตัดสินใจโอนสัญชาติเป็นพลเมืองอินเดีย เช่น บิมัล ปรามานิก (Bimal Pramanik) อดีตผู้บัญชาการภาคของมูจิบ บาฮินี ซึ่งลี้ภัยไปยังโกลกาตา ประเทศอินเดีย ในปี ค.ศ. 1976 หลังจากเหตุการณ์ลอบสังหารเชค มูจิบุร เราะห์มาน ในปี ค.ศ. 1975