ดนตรีและวัฒนธรรมทางเสียงของฟิจิ

ฟิจิเป็นประเทศหมู่เกาะในมหาสมุทรแปซิฟิกที่มีเอกลักษณ์ทางดนตรีที่โดดเด่น แม้ว่าในทางภูมิศาสตร์ฟิจิจะถูกจัดอยู่ในกลุ่มเมลานีเซีย แต่ลักษณะทางดนตรีกลับมีความใกล้เคียงกับวัฒนธรรมโพลินีเซียมากกว่า อย่างไรก็ตาม ดนตรีพื้นเมืองของฟิจิถือเป็นการผสมผสานที่ลงตัวระหว่างประเพณีของทั้งสองภูมิภาค โดยมีลักษณะเด่นคือการใช้เสียงร้องในเพลงโบสถ์ ดนตรีทางวัฒนธรรมและประเพณีที่เรียกว่า vucu ni vanua รวมถึงการเต้นรำที่มีการประสานเสียงที่ซับซ้อนและการใช้เครื่องเคาะที่ทำจากไม้หรือวัสดุธรรมชาติ

ดนตรีพื้นเมืองฟิจิ

ชาวฟิจิในปัจจุบันมีการใช้เครื่องดนตรีสากล เช่น กีตาร์ อูคูเลเล และแมนโดลิน ควบคู่ไปกับเครื่องดนตรีพื้นเมือง โดยเครื่องดนตรีที่สำคัญที่สุดคือ ลลี (Lali) ซึ่งเป็นกลองไม้ที่ใช้ในการสื่อสารเพื่อเรียกชุมชนให้มารวมตัวกัน รวมถึงใช้ประกาศเหตุการณ์สำคัญ เช่น การเกิด การตาย หรือการแจ้งเตือนเรื่องสงคราม ในขณะที่ lali ni meke ซึ่งเป็นกลองลลีขนาดเล็กกว่า จะถูกนำมาใช้ประกอบการแสดงดนตรี

การเต้นรำและเครื่องเคาะ

เมเค (Meke) เป็นการเต้นรำพื้นเมืองเชิงจิตวิญญาณ ซึ่งมีความเชื่อว่าผู้เต้นจะถูกครอบงำโดยจิตวิญญาณในขณะทำการแสดง นอกจากนี้ยังมีเครื่องเคาะที่เรียกว่า เดรูอา (Derua) ซึ่งเป็นท่อไม้ไผ่ที่ใช้ตีลงบนเสื่อหรือพื้นดินเพื่อให้เกิดจังหวะ การเต้นรำประเภทอื่น ๆ ได้แก่ dele หรือ wate ซึ่งเป็นการเต้นรำของผู้หญิง และ cibi ซึ่งเป็นการเต้นรำของผู้ชายที่ใช้หอกและกระบองประกอบการแสดง

ดนตรีอินโด-ฟิจิ

ดนตรีของชาวอินเดียในฟิจิได้รับอิทธิพลอย่างมากจากดนตรีพื้นบ้านของอินเดียตอนเหนือและบางส่วนของอินเดียตอนใต้ แนวเพลงที่ได้รับความนิยมสูงสุดคือ ภชัน (Bhajans) ซึ่งเป็นเพลงสวดสรรเสริญพระเจ้า โดยใช้ฮาร์โมเนียม (Harmonium) และโธลัก (Dholak) เป็นเครื่องดนตรีประกอบ

กวาวาลี (Qawaali) ในฟิจิ

ดนตรีกวาวาลีในฟิจิมีการปรับเปลี่ยนรูปแบบไปจากดั้งเดิม เนื่องจากในอดีตขาดแคลนผู้เล่นทับลา (Tabla) ที่ฝึกฝนมาอย่างเชี่ยวชาญ ทำให้นักดนตรีหันมาใช้ผู้เล่นโธลักที่คุ้นเคยกับเพลงภชันแทน ส่งผลให้เกิดสไตล์ดนตรีใหม่ที่มีความคล้ายคลึงกับดนตรีแจ๊สในยุคแรก และมีการนำองค์ประกอบของ Phagua gayaki ซึ่งเป็นสไตล์การร้องเพลงภชันโบราณจากรัฐพิหาร ประเทศอินเดีย เข้ามาผสมผสาน ทำให้กวาวาลีในฟิจิเน้นจังหวะและการเคาะเครื่องดนตรีมากกว่าการเน้นเนื้อหาของคำร้องแบบดั้งเดิม

กาซัล (Ghazal) และทุมรี (Thumri)

บุคคลสำคัญในวงการดนตรีประเภทนี้คือ มุชตารี เบกุม (Mushtari Begum) ผู้เชี่ยวชาญด้านกาซัลและทุมรีจากเมืองลัคเนา ประเทศอินเดีย ที่ย้ายมาพำนักในฟิจิ เธอมีความสามารถในการร้องเพลงที่ครอบคลุมถึง 4 ออกเทฟ และได้รับฉายาว่า "Malika-e-Ghazal" หรือราชินีแห่งกาซัลในปี 1973

นอกจากนี้ยังมี แคสเซียส ข่าน (Cassius Khan) นักดนตรีทับลาและผู้ร้องเพลงกาซัลที่มีชื่อเสียงระดับโลก ซึ่งเกิดในเมืองเลาโตกา ประเทศฟิจิ เขาเป็นนักดนตรีเพียงไม่กี่คนที่สามารถเล่นทับลาและร้องเพลงกาซัลได้พร้อมกัน และได้สร้างชื่อเสียงในเทศกาลดนตรีระดับสากล เช่น SXSW ในสหรัฐอเมริกา

ดนตรีร่วมสมัยและเพลงยอดนิยม

ในช่วงทศวรรษ 1980 ศิลปินฟิจิเริ่มมีชื่อเสียงในระดับภูมิภาคแปซิฟิก โดยเฉพาะ ไลซา วูลาโคร (Laisa Vulakoro) ผู้มีบทบาทสำคัญในการสร้างสรรค์แนวเพลง วูเด (Vude) ซึ่งเป็นการผสมผสานระหว่างดนตรีดิสโก้, คันทรี, ดนตรีเกาะ (โดยเฉพาะจังหวะเมเค), ร็อกแอนด์โรล และแจ๊ส

นอกจากแนวเพลงวูเดแล้ว ดนตรีเร็กเก้ (Reggae) และดนตรีแจ๊ส (Jazz) ยังเป็นแนวเพลงที่ได้รับความนิยมอย่างแพร่หลายในฟิจิปัจจุบัน โดยมีศิลปินและวงดนตรีร่วมสมัย เช่น Nuku Katudrau, George "Fiji" Veikoso และ Danny Costello ที่มีส่วนในการขับเคลื่อนวงการเพลงของประเทศ