พรรคศาสนาแห่งชาติ (อิสราเอล)

พรรคศาสนาแห่งชาติ (ภาษาฮีบรู: מִפְלָגָה דָּתִית לְאֻומִּית, Miflaga Datit Leumit) หรือที่รู้จักกันในชื่อย่อว่า Mafdal (מפדбб) เป็นพรรคการเมืองในประเทศอิสราเอลที่ก่อตั้งขึ้นเพื่อเป็นตัวแทนผลประโยชน์ของกลุ่มไซออนิสต์ทางศาสนา (Religious Zionism) และกลุ่มผู้ตั้งถิ่นฐานชาวเยิวในดินแดนปาเลสไตน์

อุดมการณ์และพื้นฐานทางความคิด

พรรคศาสนาแห่งชาติมีรากฐานมาจากขบวนการไซออนิสต์ทางศาสนา ซึ่งเป็นกลุ่มชาวยิวออร์โธดอกซ์ที่เชื่อในการผสมผสานระหว่างการสร้างรัฐยิวในดินแดนอิสราเอลกับการดำเนินชีวิตตามหลักศาสนาอย่างเคร่งครัด ซึ่งแตกต่างจากกลุ่มไซออนิสต์สายฆราวาสและกลุ่มชาวยิวออร์โธดอกซ์แบบสุดโต่ง (Ultra-Orthodox)

รากฐานทางจิตวิญญาณของขบวนการนี้มาจาก รับบี อับราฮัม ไอแซก คุก (Rabbi Abraham Isaac Kook) ผู้สนับสนุนให้ชาวยิวที่มีความเชื่อทางศาสนาเข้ามาตั้งถิ่นฐานในอิสราเอล โดยเขามองว่าลัทธิไซออนิสต์เป็นส่วนหนึ่งของแผนการศักดิ์สิทธิ์ที่จะนำไปสู่การกลับมาของชาวยิวในดินแดนศักดิ์สิทธิ์ และการมาถึงของพระเมสสิยาห์ในท้ายที่สุด

ประวัติและการก่อตั้ง

การรวมตัวในช่วงเริ่มต้น

พรรคศาสนาแห่งชาติ (NRP) ก่อตั้งขึ้นในปี ค.ศ. 1956 จากการควบรวมกันของสองพรรคการเมือง คือ Mizrachi และ Hapoel HaMizrachi โดยในช่วงแรกพรรคดำเนินนโยบายแบบสายกลางและเน้นการรักษาบทบาทของศาสนายิวในสังคมอิสราเอล เช่น กฎหมายสถานะบุคคล การศึกษา วัฒนธรรม และการบังคับใช้กฎระเบียบด้านอาหารโคเชอร์ (Kosher) รวมถึงการห้ามขนส่งสาธารณะและกิจกรรมต่างๆ ในวันสะบาโต (Shabbat)

พรรคยังมีโครงสร้างสนับสนุนที่เข้มแข็ง ได้แก่ สหภาพแรงงาน หนังสือพิมพ์ HaTzofe และขบวนการเยาวชน Bnei Akiva ซึ่งในปัจจุบันขบวนการเยาวชนนี้ยังคงดำเนินอยู่

จุดเปลี่ยนหลังสงคราม 6 วัน

ชัยชนะของอิสราเอลในสงคราม 6 วัน ปี ค.ศ. 1967 นำไปสู่การเปลี่ยนแปลงทางอุดมการณ์ครั้งสำคัญภายในพรรค โดยเกิดกระแสความเชื่อแบบเมสสิยาห์ (Messianic trends) ซึ่งทำให้สมาชิกจำนวนมากหันไปทางขวามากขึ้น โดยเฉพาะหลังจากที่อิสราเอลเข้าควบคุมเวสต์แบงก์และฉนวนกาซา

ภายในพรรคเกิดความแตกแยกในประเด็นการผนวกดินแดนที่ยึดครองได้ โดยฝ่ายหนึ่งเห็นว่าควรเจรจาสันติภาพและถอนตัวหากมีข้อตกลง แต่ฝ่ายที่ทรงอิทธิพลมากขึ้นมองว่าการผนวกดินแดนเหล่านี้เป็นพันธกิจทางศาสนาที่ไม่อาจหลีกเลี่ยงได้

บทบาททางการเมืองและการเสื่อมถอย

พรรคศาสนาแห่งชาติมีความโดดเด่นในด้านการเป็นพรรคที่สามารถเข้าร่วมรัฐบาลผสมของอิสราเอลได้เกือบทุกชุดจนถึงปี ค.ศ. 1992 โดยมีความร่วมมือที่ยาวนานกับพรรคแรงงาน (Labor Party) ซึ่งถูกเรียกว่า "พันธมิตรทางประวัติศาสตร์" (Historic League)

อย่างไรก็ตาม ในช่วงทศวรรษ 1980 พรรคเริ่มสูญเสียที่นั่งในสภาคเนสเซต (Knesset) เนื่องจากปัจจัยหลายประการ ได้แก่ การลดลงของฐานเสียงดั้งเดิม การเกิดขึ้นของพรรคการเมืองของชาวยิวเซฟาร์ดิก เช่น พรรค Shas และการแบ่งขั้วทางการเมืองระหว่างฝ่ายซ้ายและฝ่ายขวาที่ชัดเจนขึ้น

การยุบพรรคและการควบรวม

ในการเลือกตั้งปี ค.ศ. 2006 พรรคประสบความพ่ายแพ้อย่างหนักโดยได้ที่นั่งเพียง 3 ที่นั่ง ซึ่งถือเป็นจุดต่ำสุดในประวัติศาสตร์ของพรรค ต่อมาในเดือนพฤศจิกายน ค.ศ. 2008 สมาชิกพรรคได้ลงมติให้ยุบพรรคเพื่อควบรวมเข้ากับพรรค Jewish Home (บ้านยิว) ซึ่งเป็นการรวมตัวกันระหว่าง NRP และกลุ่มต่างๆ จาก National Union เพื่อสร้างฐานอำนาจใหม่ให้กับฝ่ายขวาทางศาสนา