ศูนย์ความหลากหลายทางชีวภาพแนทูราลิส

ศูนย์ความหลากหลายทางชีวภาพแนทูราลิส (ภาษาดัตช์: Nederlands Centrum voor Biodiversiteit Naturalis หรือเรียกสั้นๆ ว่า Naturalis) เป็นพิพิธภัณฑ์ประวัติศาสตร์ธรรมชาติระดับชาติและศูนย์วิจัยด้านความหลากหลายทางชีวภาพ ตั้งอยู่ที่เมืองไลเดน ประเทศเนเธอร์แลนด์ สถาบันแห่งนี้ได้รับการยกย่องให้เป็นพิพิธภัณฑ์แห่งปีของยุโรปประจำปี 2021 (European Museum of the Year 2021) โดยคณะกรรมการตัดสินชื่นชมในความสร้างสรรค์ของการจัดแสดงและความสามารถในการปรับตัวและเปลี่ยนแปลงองค์กรได้อย่างคล่องตัว

ประวัติและการก่อตั้ง

รากฐานของ Naturalis สามารถย้อนกลับไปได้ถึงต้นศตวรรษที่ 19 โดยเริ่มจากการก่อตั้งพิพิธภัณฑ์ประวัติศาสตร์ธรรมชาติแห่งชาติ (Rijksmuseum van Natuurlijke Historie - RMNH) ตามพระราชกฤษฎีกาเมื่อวันที่ 9 สิงหาคม ค.ศ. 1820 ต่อมาในปี ค.ศ. 1878 คอลเลกชันด้านธรณีวิทยาและแร่ธาตุได้ถูกแยกออกไปเป็นพิพิธภัณฑ์ต่างหาก จนกระทั่งในปี ค.ศ. 1984 ได้มีการควบรวม RMNH เข้ากับพิพิธภัณฑ์ธรณีวิทยาและแร่ธาตุแห่งชาติ (Rijksmuseum van Geologie en Mineralogie - RGM) กลายเป็นพิพิธภัณฑ์ประวัติศาสตร์ธรรมชาติแห่งชาติ (Nationaal Natuurhistorisch Museum - NNM)

ในปี ค.ศ. 1986 มีการตัดสินใจเปลี่ยนสถานะเป็นพิพิธภัณฑ์สาธารณะ และได้มีการออกแบบอาคารใหม่โดยสถาปนิกชาวดัตช์ ฟอนส์ แฟร์ไฮเยน (Fons Verheijen) ซึ่งได้นำอาคาร Pesthuis (โรงพยาบาลโรคระบาดเก่าที่สร้างขึ้นระหว่างปี ค.ศ. 1657–1661) มาเป็นส่วนหนึ่งของพื้นที่ต้อนรับ อาคารใหม่นี้เปิดใช้งานอย่างเป็นทางการเมื่อวันที่ 7 เมษายน ค.ศ. 1998 โดยสมเด็จพระราชินีเบียทริกซ์แห่งเนเธอร์แลนด์

การเปลี่ยนแปลงครั้งสำคัญเกิดขึ้นในปี ค.ศ. 2010 เมื่อพิพิธภัณฑ์ประวัติศาสตร์ธรรมชาติแห่งชาติได้ควบรวมกับพิพิธภัณฑ์สัตววิทยาอัมสเตอร์ดัม (Zoological Museum Amsterdam - ZMA) และหอพรรณไม้แห่งชาติ (National Herbaria) จากมหาวิทยาลัยไลเดน อัมสเตอร์ดัม และวากีนิงเงิน ก่อตั้งเป็นศูนย์ความหลากหลายทางชีวภาพเนเธอร์แลนด์ (Nederlands Centrum voor Biodiversiteit - NCB Naturalis) และเปลี่ยนชื่อเป็น Naturalis Biodiversity Center ในปี ค.ศ. 2012

ในช่วงปี ค.ศ. 2018 ถึงกลางปี ค.ศ. 2019 พิพิธภัณฑ์ได้ปิดปรับปรุงครั้งใหญ่ตามการออกแบบของ Neutelings Riedijk Architecten โดยมีการแยกอาคาร Pesthuis ออกจากส่วนอาคารหลัก และเปิดให้บริการอีกครั้งในวันที่ 31 สิงหาคม ค.ศ. 2019

คอลเลกชันและการจัดเก็บ

Naturalis เป็นหนึ่งในสถาบันที่มีคอลเลกชันประวัติศาสตร์ธรรมชาติที่ใหญ่ที่สุดในโลก โดยมีตัวอย่างสิ่งมีชีวิตและวัตถุทางธรณีวิทยารวมกว่า 42 ล้านชิ้น ซึ่งเพิ่มขึ้นอย่างมากหลังจากการควบรวมในปี ค.ศ. 2010–2012

รายละเอียดของตัวอย่างในคอลเลกชันประกอบด้วย:

• แมลง: 14,600,000 ชิ้น
• หอยและสัตว์ไม่มีกระดูกสันหลัง: ประมาณ 9,600,000 ชิ้น
• สัตว์มีกระดูกสันหลัง: 615,000 ชิ้น (แบ่งเป็น นก 380,000, ปลา 125,000, สัตว์เลื้อยคลานและสัตว์สะเทินน้ำสะเทินบก 60,000 และสัตว์เลี้ยงลูกด้วยนม 50,000)
• ซากดึกดำบรรพ์ (Fossils): 9,100,000 ชิ้น
• หินและแร่ธาตุ: 500,000 ชิ้น
• พืชมีท่อลำเลียง: 4,900,000 ชิ้น
• มอส, ไลเคน และเฟิร์น: ประมาณ 1.1 ล้านชิ้น
• เห็ดราและสาหร่าย: 600,000 ชิ้น
• เอกสารทางวิชาการ: หนังสือ 140,000 เล่ม, วารสารวิทยาศาสตร์ 14,000 ชื่อเรื่อง และแผนที่ 13,000 ฉบับ

ตัวอย่างส่วนใหญ่ถูกจัดเก็บไว้ในหอคอยสูง 60 เมตร ซึ่งเป็นจุดเด่นทางสถาปัตยกรรมของเมืองไลเดน และบางส่วนจัดเก็บในคลังเก็บของที่อาคารพิพิธภัณฑ์เดิมบนถนน Raamsteeg ในใจกลางเมือง

บันทึกของนักสำรวจ

นอกจากตัวอย่างทางชีวภาพแล้ว Naturalis ยังเก็บรักษาเอกสารและบันทึกภาคสนามของนักธรรมชาติวิทยาและนักเดินทางในยุคแรก เช่น ไฮน์ริช โบอี (Heinrich Boie), ปิแอร์-เมดาร์ด ดิอาร์ด (Pierre-Médard Diard) และ เอลทิโอ อเลกอนดาส ฟอร์ส (Eltio Alegondas Fors)