ชาวนิวซีแลนด์ในออสเตรเลีย: ประวัติศาสตร์และการย้ายถิ่นฐาน

ชาวนิวซีแลนด์ในออสเตรเลีย คือพลเมืองออสเตรเลียที่มีต้นกำเนิดมาจากนิวซีแลนด์ รวมถึงผู้ย้ายถิ่นฐานและผู้พำนักชาวนิวซีแลนด์ที่อาศัยอยู่ในออสเตรเลีย การย้ายถิ่นฐานจากนิวซีแลนด์ไปยังออสเตรเลียเป็นเรื่องปกติ เนื่องจากความใกล้ชิดทางภูมิศาสตร์ เศรษฐกิจของออสเตรเลียที่มีขนาดใหญ่กว่า ข้อตกลงการเคลื่อนย้ายประชากรอย่างเสรี และความเชื่อมโยงทางวัฒนธรรมที่แน่นแฟ้นระหว่างทั้งสองประเทศ

ประวัติศาสตร์การเคลื่อนย้ายประชากร

ศตวรรษที่ 20 และข้อตกลงการเดินทาง

ตั้งแต่ทศวรรษ 1920 มีการไหลเวียนของผู้คนระหว่างออสเตรเลียและนิวซีแลนด์ภายใต้ข้อตกลงต่างๆ และตั้งแต่ปี 1973 Trans-Tasman Travel Arrangement ได้อนุญาตให้พลเมืองของทั้งสองประเทศสามารถเดินทางและพำนักในอีกประเทศหนึ่งได้อย่างเสรี โดยมีข้อยกเว้นสำคัญสำหรับบุคคลที่มีหมายจับหรือมีประวัติอาชญากรรม

การเปลี่ยนแปลงสิทธิสวัสดิการและวีซ่าประเภทพิเศษ (SCV)

ในอดีต ชาวนิวซีแลนด์ที่เดินทางมาถึงออสเตรเลียจะได้รับสถานะผู้อยู่อาศัยถาวรและสามารถเข้าถึงระบบประกันสังคมของออสเตรเลียได้ทันที อย่างไรก็ตาม ในปี 1986 รัฐบาลแรงงานภายใต้การนำของ Bob Hawke ได้กำหนดให้ชาวนิวซีแลนด์ต้องรอ 6 เดือนหลังการเดินทางมาถึงจึงจะมีสิทธิ์ได้รับสวัสดิการสังคม

ต่อมาในปี 1994 รัฐบาลของ Paul Keating ได้นำ วีซ่าประเภทพิเศษ (Special Category Visa - SCV) มาใช้ ซึ่งส่งผลให้ผู้ถือวีซ่านี้ไม่สามารถขอความช่วยเหลือด้านค่าธรรมเนียมการศึกษา (HECS) หรือเงินช่วยเหลือการศึกษา (Austudy) ได้ เว้นแต่จะเปลี่ยนสัญชาติเป็นพลเมืองออสเตรเลีย

การเปลี่ยนแปลงทางกฎหมายในปี 2001 และผลกระทบ

กฎหมายในปี 2001 ได้สร้างความเปลี่ยนแปลงครั้งใหญ่ โดยกำหนดให้ชาวนิวซีแลนด์ที่เดินทางมาถึงออสเตรเลียหลังวันที่ 26 กุมภาพันธ์ 2001 เป็น "ผู้ถือวีซ่าพิเศษที่ไม่ได้รับการคุ้มครอง" (non-protected special visa holders) ซึ่งทำให้พวกเขาไม่มีสิทธิ์ได้รับสวัสดิการสังคมหลายประการ ไม่สามารถลงคะแนนเสียงเลือกตั้ง และไม่มีเส้นทางสู่การเป็นพลเมืองที่ชัดเจน

การเปลี่ยนแปลงนี้ส่งผลกระทบต่อผู้คนมากกว่า 175,000 คน หรือประมาณ 47% ของชาวนิวซีแลนด์ในออสเตรเลีย ซึ่งนำไปสู่การวิพากษ์วิจารณ์ว่าเป็นการเลือกปฏิบัติ

การทดสอบคุณลักษณะ (Section 501) และการส่งกลับประเทศ

ในปี 2014 รัฐบาลออสเตรเลียได้แก้ไขกฎหมายการย้ายถิ่นฐานเพื่ออนุญาตให้ยกเลิกวีซ่าของผู้ที่ไม่ใช่พลเมืองด้วยเหตุผลด้าน "คุณลักษณะ" (character grounds) เช่น การถูกจำคุกมากกว่า 12 เดือน ส่งผลให้ชาวนิวซีแลนด์ประมาณ 1,300 คนถูกส่งกลับประเทศภายในเดือนกรกฎาคม 2018 โดยพบว่ากว่า 60% ของผู้ถูกส่งกลับเป็นชาวเมารี (Māori) และชาวปาสิฟิกา (Pasifika)

เส้นทางสู่การเป็นพลเมืองในปัจจุบัน

เพื่อบรรเทาปัญหา รัฐบาลได้นำเสนอช่องทางสำหรับผู้ที่มีรายได้สูง และในปี 2017 ได้มีการนำ Skilled Independent visa (subclass 189) มาใช้ เพื่อเร่งกระบวนการขอสัญชาติสำหรับชาวนิวซีแลนด์ที่อาศัยอยู่ในออสเตรเลียอย่างน้อย 5 ปี และมีรายได้ต่อปีเกิน 53,900 ดอลลาร์ออสเตรเลีย