NoBusiness Records ค่ายเพลงอิสระที่ขับเคลื่อนดนตรีฟรีแจ๊สในลิทัวเนีย

NoBusiness Records เป็นค่ายเพลงอิสระที่มีฐานการดำเนินงานอยู่ในเมืองวิลนีอุส ประเทศลิทัวเนีย โดยมุ่งเน้นการผลิตและเผยแพร่ดนตรีในแนวทางฟรีแจ๊ส (Free Jazz) และดนตรีด้นสด (Improvised Music) ที่ไม่เน้นการค้า ซึ่งเป็นพื้นที่สำหรับศิลปินที่ท้าทายกรอบดนตรีกระแสหลัก

ประวัติความเป็นมา

ค่ายเพลงนี้ก่อตั้งขึ้นในปี 2008 โดย Danas Mikailionis และ Valerij Anosov ซึ่ง Anosov เป็นเจ้าของร้านแผ่นเสียงแจ๊สชื่อ Thelonious ในวิลนีอุส ซึ่ง Mikailionis ระบุว่าน่าจะเป็นร้านเดียวในเมืองที่รวบรวมดนตรีที่ไม่ใช่เชิงพาณิชย์ไว้มากที่สุด

ก่อนที่จะก่อตั้งค่ายเพลง ทั้งสองได้จัดคอนเสิร์ตให้กับศิลปินระดับโลกอย่าง William Parker, Matthew Shipp, Howard Riley, Joe McPhee และ Barry Guy อย่างไรก็ตาม จุดเปลี่ยนสำคัญเกิดขึ้นเมื่อนักแซกโซโฟน Mats Gustafsson ได้ให้คำแนะนำหลังจากที่เขาได้แสดงสดร่วมกับนักดนตรีชาวลิทัวเนีย โดยเขาได้กระตุ้นให้ทั้งสองก่อตั้งค่ายเพลงของตนเอง ผลงานงานของ Gustafsson จึงกลายเป็นผลงานชิ้นแรกของค่าย ทั้งในรูปแบบ CD (The Vilnius Implosion) และแผ่นเสียง (The Vilnius Explosion)

การขยายตัวและการร่วมมือ

ในปี 2010 NoBusiness เริ่มทำงานร่วมกับนักดนตรีวิทยา Ed Hazell เพื่อออกผลงานชุดสะสมหลายแผ่น (Multiple-CD collections) เช่น ผลงานของวง Commitment และ William Parker รวมถึงการรวบรวมบันทึกเสียงที่ยังไม่เคยเผยแพร่มาก่อน

นอกจากนี้ ในปี 2017 ค่ายเพลงได้เริ่มความร่วมมือกับค่ายเพลง Chap Chap จากประเทศญี่ปุ่น และในปี 2019 ได้ออกชุดสะสมจดหมายเหตุของ Sam Rivers ซึ่งเป็นชุดผลงาน 6 เล่มที่ทรงคุณค่าทางประวัติศาสตร์ดนตรี

แนวทางและปรัชญาการทำงาน

Peter Margasak นักเขียนชื่อดังได้ชื่นชม "จิตวิญญาณแบบ DIY และความหลงใหล" ของ NoBusiness โดยมองว่าการมุ่งเน้นที่ฟรีแจ๊สนั้นเป็นการตอบสนองต่อสภาพสังคมในลิทัวเนียหลังยุคโซเวียต ซึ่งดนตรีแจ๊สได้สูญเสียสถานะของการเป็นดนตรีที่ต่อต้านระบบ และถูกแทนที่ด้วยดนตรีแจ๊สเชิงพาณิชย์

ค่ายเพลงนี้ให้ความสำคัญกับคุณภาพและความละเอียดรอบคอบ โดย Mikailionis ย้ำว่าพวกเขาไม่ต้องการออกผลงานเพียงเพื่อให้มีผลงาน แต่จะคัดเลือกโปรเจกต์ที่มีคุณค่าอย่างพิถีพิถัน

รูปแบบการเผยแพร่

NoBusiness ผลิตผลงานทั้งในรูปแบบ CD และแผ่นเสียง โดย Mikailionis เชื่อว่าสุนทรียภาพทางสายตาและการฟังแผ่นเสียงมอบความสุขที่เหนือกว่าการฟัง CD แม้ว่าในปัจจุบันผลงานส่วนใหญ่จะสามารถดาวน์โหลดในรูปแบบดิจิทัลได้แล้วก็ตาม

การยอมรับและคำวิจารณ์

Clifford Allen จาก All About Jazz เรียก NoBusiness Records ว่าเป็น "ค่ายเพลงที่มีความเคลื่อนไหวอย่างน่าตกใจและมีแคตตาล็อกที่ลึกซึ้งอย่างยิ่ง" และยกย่องว่าค่ายเพลงนี้ได้กลายเป็น "ทูตทางวัฒนธรรมของลิทัวเนีย" ในปัจจุบัน

นอกจากนี้ The Free Jazz Collective ยังได้ชื่นชมความทุ่มเทของค่ายในการขุดค้นและนำดนตรีที่เคยถูกลืมกลับมาเผยแพร่ใหม่ โดยเฉพาะชุดจดหมายเหตุของ Sam Rivers ที่แสดงถึงความรักและความเคารพต่อดนตรีฟรีแจ๊สยุค Loft era ในนิวยอร์ก