โอเอซิสอเมริกา เขตวัฒนธรรมเกษตรกรรมโบราณแห่งอเมริกาเหนือ

โอเอซิสอเมริกา (Oasisamerica) คือคำที่ใช้เรียกเขตวัฒนธรรมของกลุ่มชนพื้นเมืองในทวีปอเมริกาเหนือ ซึ่งมีลักษณะเด่นคือการตั้งถิ่นฐานแบบเกษตรกรรมเป็นหลัก ซึ่งแตกต่างอย่างชัดเจนจากกลุ่มชนพื้นเมืองในเขต อาริโดอเมริกา (Aridoamerica) ที่มีวิถีชีวิตแบบเร่ร่อนและล่าสัตว์

นิยามและขอบเขตทางภูมิศาสตร์

คำว่า "โอเอซิสอเมริกา" ถูกเสนอขึ้นเป็นครั้งแรกโดย พอล เคอร์ชอฟฟ์ (Paul Kirchhoff) นักมานุษยวิทยาชาวเยอรมัน-เม็กซิกัน ซึ่งเป็นผู้ที่บัญญัติคำว่า เมโซอเมริกา (Mesoamerica) และ อาริโดอเมริกา ขึ้นด้วยเช่นกัน นักวิชาการ โดยเฉพาะนักมานุษยวิทยาชาวเม็กซิกัน ใช้คำนี้เพื่อระบุพื้นที่ทางวัฒนธรรมกว้างๆ ในภูมิภาคตะวันตกเฉียงใต้ของอเมริกาเหนือยุคก่อนโคลัมบัส

พื้นที่ของโอเอซิสอเมริกามีขอบเขตครอบคลุมพื้นที่ส่วนใหญ่ของรัฐแอริโซนาและนิวเม็กซิโก ทางตอนใต้ของรัฐยูทาห์และโคโลราโด รวมถึงพื้นที่ทางตอนเหนือของรัฐโซโนราและชิวาวาในประเทศเม็กซิโก นอกจากนี้ ในบางช่วงเวลาทางประวัติศาสตร์ พื้นที่นี้อาจครอบคลุมไปถึงบางส่วนของรัฐแคลิฟอร์เนียและเท็กซัส โดยมีอาณาเขตทอดยาวตั้งแต่รัฐยูทาห์ลงไปจนถึงตอนใต้ของรัฐชิวาวา และจากชายฝั่งอ่าวแคลิฟอร์เนียไปทางตะวันออกจนถึงหุบเขาแม่น้ำริโอแกรนด์ (Río Bravo)

กลุ่มชนพื้นเมืองในโอเอซิสอเมริกา

ภูมิภาคนี้เป็นที่อยู่อาศัยของกลุ่มชนพื้นเมืองหลากหลายกลุ่ม ซึ่งสามารถแบ่งออกเป็นกลุ่มหลักๆ ตามลักษณะทางวัฒนธรรมและการตั้งถิ่นฐานได้ดังนี้:

กลุ่มปูเอโบล (Pueblo Peoples)

เป็นกลุ่มที่มีชื่อเสียงที่สุดในด้านการสร้างที่อยู่อาศัยแบบถาวรและระบบเกษตรกรรมที่ก้าวหน้า ประกอบด้วยกลุ่มย่อยมากมาย เช่น:

• บรรพบุรุษปูเอโบล (Ancestral Pueblo): กลุ่มดั้งเดิมที่อาศัยอยู่ในพื้นที่รัฐแอริโซนา โคโลราโด นิวเม็กซิโก และยูทาห์
• โฮปี (Hopi) และ เทวา (Tewa): ตั้งถิ่นฐานในรัฐแอริโซนา
• กลุ่มเคเรส (Keres) และ ติวา (Tiwa): ตั้งถิ่นฐานในรัฐนิวเม็กซิโก เช่น ปูเอโบลอาโคมา (Acoma Pueblo) และปูเอโบลซานฟิลิปเป (San Felipe Pueblo)
• ซูนี (Zuni): ตั้งถิ่นฐานในรัฐนิวเม็กซิโก

กลุ่มอาปาเช่และนาวาโฮ (Apache and Navajo)

กลุ่มชนที่เข้ามาตั้งถิ่นฐานในภายหลัง ซึ่งมีอิทธิพลอย่างมากในพื้นที่ตะวันตกเฉียงใต้ ได้แก่:

• นาวาโฮ (Navajo/Diné): อาศัยอยู่ในพื้นที่รัฐแอริโซนาและนิวเม็กซิโก
• อาปาเช่ (Apache): ประกอบด้วยกลุ่มย่อยหลายกลุ่ม เช่น ชิริคาฮัว (Chiricahua), จิคาริลลา (Jicarilla), เมสคาเลโร (Mescalero) และอาปาเช่ตะวันตก (Western Apache)

กลุ่มอื่นๆ ในภูมิภาค

นอกจากนี้ยังมีกลุ่มชนพื้นเมืองอื่นๆ เช่น กลุ่มโอโอดัม (O'odham), ยาคี (Yaqui), และกลุ่มชนในแถบเท็กซัสและเม็กซิโกตอนเหนือ เช่น กลุ่มโคอาวิลเทกัน (Coahuiltecan) และกลุ่มมานโซ (Manso)