Operation Midas การทุจริตครั้งใหญ่ในภาคพลังงานของยูเครน
สรุปใจความสำคัญ
- Operation Midas เป็นการสืบสวนการทุจริตในภาคพลังงานของยูเครน โดยเฉพาะในบริษัท Energoatom ซึ่งผลิตไฟฟ้ากว่าครึ่งหนึ่งของประเทศ
- กลุ่มผู้กระทำผิดเรียกเก็บเงินทอน 10-15% จากสัญญาจัดซื้อจัดจ้าง ภายใต้ชื่อแผนการว่า 'Barrier'
- มีการฟอกเงินจำนวนมหาศาลผ่านบริษัทเปลือกนอกในยูเครนและรัสเซีย รวมถึงการจับกุมอดีตรัฐมนตรีว่าการกระทรวงยุติธรรม
Operation Midas (หรือที่รู้จักในชื่อ "Mindich-gate") คือปฏิบัติการต่อต้านการทุจริตครั้งสำคัญที่ดำเนินการโดยสำนักงานต่อต้านการทุจริตแห่งชาติของยูเครน (NABU) และสำนักงานอัยการต่อต้านการทุจริตเฉพาะทาง (SAP) ซึ่งเริ่มต้นขึ้นในปี 2024 และยังคงดำเนินต่อไปจนถึงปลายปี 2025 ปฏิบัติการนี้มุ่งเน้นไปที่การสอบสวนการรับสินบนขนาดใหญ่ในภาคพลังงานของยูเครน ซึ่งเกิดขึ้นในช่วงระหว่างสงครามรัสเซีย-ยูเครน
รายละเอียดการสืบสวนและวิธีการทำงาน
การสืบสวนครั้งนี้ถือเป็นหนึ่งในคดีคอร์รัปชันที่โดดเด่นที่สุดนับตั้งแต่การรุกรานของรัสเซีย โดย NABU ได้ใช้กลยุทธ์การสื่อสารต่อสาธารณะที่แปลกใหม่ โดยการเปิดเผยข้อมูลเป็น "ตอนๆ" คล้ายกับซีรีส์สตรีมมิ่ง และมีการใช้ฉายาให้กับผู้ต้องสงสัย เช่น "Che Guevara" หรือ "Professor" เพื่อปกปิดตัวตนในระหว่างการสืบสวน
การบุกค้นและหลักฐานสำคัญ
ตลอดระยะเวลา 15 เดือนของการเก็บข้อมูล เจ้าหน้าที่ได้ดำเนินการดังนี้:
- ทำการตรวจค้นมากกว่า 70 ครั้ง
- ยึดเงินสดจำนวน 4 ล้านดอลลาร์สหรัฐ
- บันทึกเสียงการสนทนาของผู้ต้องสงสัยได้มากกว่า 1,000 ชั่วโมง
เครือข่าย "Barrier" และการทุจริตใน Energoatom
เมื่อวันที่ 10 พฤศจิกายน 2025 NABU ได้เปิดเผยว่ามีการดำเนินโครงการทุจริตภายในบริษัท Energoatom ซึ่งเป็นผู้ดำเนินงานโรงไฟฟ้านิวเคลียร์หลักของยูเครนและผลิตไฟฟ้ามากกว่าครึ่งหนึ่งของประเทศ
กลุ่มอาชญากรระดับสูงได้เข้าควบคุมการจัดซื้อจัดจ้างของ Energoatom และเรียกเก็บเงินทอน (kickbacks) ในอัตรา 10–15% ของมูลค่าสัญญา หากซัพพลายเออร์รายใดปฏิเสธที่จะจ่าย จะถูกระงับการชำระเงินสำหรับงานที่เสร็จสิ้นแล้ว หรือถูกคัดชื่อออกจากรายชื่อผู้รับเหมา โดยภายในกลุ่มเรียกแผนการนี้ว่า "Barrier" (Shlahbaum)
การฟอกเงินและการเชื่อมโยงกับรัสเซีย
การสืบสวนพบว่ากลุ่มนี้ใช้ประโยชน์จากความวุ่นวายและความเร่งด่วนในการจัดซื้อจัดจ้างด้านป้องกันประเทศและพลังงานหลังการรุกรานของรัสเซียในปี 2022 นอกจากนี้ยังพบว่า Ihor Myronyuk หนึ่งในตัวละครหลัก ซึ่งเคยเป็นผู้ช่วยของ Andriy Derkach (สมาชิกสภาผู้แทนราษฎรยูเครนที่กลายเป็นวุฒิสมาชิกของรัสเซียและถูกกล่าวหาว่ากบฏ) ได้ใช้สำนักงานที่เชื่อมโยงกับ Derkach ในการฟอกเงินผ่านเครือข่ายบริษัทเปลือกนอก รวมถึงในกรุงมอสโก
ผลกระทบทางการเมืองและการจับกุม
ปฏิบัติการนี้ส่งผลกระทบต่อระดับบริหารของรัฐบาลยูเครนอย่างรุนแรง:
- รัฐมนตรีว่าการกระทรวงยุติธรรม (German Galushchenko) และ รัฐมนตรีว่าการกระทรวงพลังงาน (Svitlana Hrynchuk) ถูกประธานาธิบดีโวโลดิมีร์ เซเลนสกี สั่งให้ลาออกหลังจากปรากฏชื่อเป็นสมาชิกของกลุ่มทุจริต
- German Galushchenko ถูกจับกุมในวันที่ 15 กุมภาพันธ์ 2026 ขณะพยายามเดินทางออกนอกประเทศทางรถไฟสายเคียฟ-วอร์ซอ และถูกตั้งข้อหาฟอกเงินจำนวน 100 ล้านดอลลาร์สหรัฐผ่านกองทุนการลงทุนปลอม
ความพยายามในการขัดขวางการสืบสวน (ร่างกฎหมาย 12414)
มีการรายงานว่าในช่วงกลางปี 2025 มีความพยายามทางนิติบัญญัติผ่าน ร่างกฎหมาย 12414 เพื่อจำกัดอำนาจของ NABU และ SAP ซึ่งเชื่อว่ามีแรงจูงใจมาจากการสืบสวน Operation Midas ร่างกฎหมายนี้ส่งผลให้มีการจับกุมพนักงานของ NABU บางรายในข้อหาที่ถูกกล่าวหาว่าร่วมมือกับหน่วยข่าวกรุงรัสเซีย อย่างไรก็ตาม กฎหมายดังกล่าวถูกยกเลิกในเวลาต่อมาหลังจากเกิดการประท้วงต่อต้านรัฐบาลอย่างรุนแรง
คำถามที่พบบ่อย
Operation Midas คืออะไร?
คือปฏิบัติการต่อต้านการทุจริตของ NABU และ SAP ในยูเครน เพื่อสืบสวนการรับสินบนขนาดใหญ่ในภาคพลังงานและโครงการโครงสร้างพื้นฐานในช่วงสงคราม
บริษัท Energoatom เกี่ยวข้องอย่างไรกับคดีนี้?
Energoatom เป็นศูนย์กลางของการทุจริต โดยกลุ่มอาชญากรได้เข้าควบคุมการจัดซื้อจัดจ้างและเรียกเก็บเงินทอนจากซัพพลายเออร์ หากไม่จ่ายจะถูกกีดกันจากการทำงาน
ใครคือบุคคลสำคัญที่ได้รับผลกระทบจากปฏิบัติการนี้?
บุคคลสำคัญ ได้แก่ Ihor Myronyuk, Dmytro Basov และอดีตรัฐมนตรี German Galushchenko ซึ่งถูกจับกุมในข้อหาฟอกเงินและมีส่วนร่วมในองค์กรอาชญากรรม
