เมืองออกซฟอร์ด ศูนย์กลางการศึกษาและประวัติศาสตร์แห่งอังกฤษ
สรุปใจความสำคัญ
- เป็นที่ตั้งของมหาวิทยาลัยออกซฟอร์ด ซึ่งเป็นมหาวิทยาลัยที่เก่าแก่ที่สุดในโลกภาษาอังกฤษ
- ชื่อเมืองมีที่มาจากภาษาอังกฤษโบราณ แปลว่า 'ที่ข้ามแม่น้ำของวัว'
- เคยเป็นเมืองหลวงชั่วคราวของพระเจ้าชาร์ลส์ที่ 1 ในช่วงสงครามกลางเมืองอังกฤษ
- เป็นศูนย์กลางทั้งด้านการศึกษา การพิมพ์ และอุตสาหกรรมยานยนต์
เมืองออกซฟอร์ด (Oxford) เป็นเมืองมหาวิหารและเขตการปกครองที่ไม่ใช่เมืองใหญ่ (non-metropolitan district) ในมณฑลอ็อกซ์ฟอร์ดเชียร์ (Oxfordshire) ประเทศอังกฤษ โดยทำหน้าที่เป็นเมืองหลักของมณฑลแห่งนี้ เมืองออกซฟอร์ดมีชื่อเสียงระดับโลกในฐานะที่ตั้งของมหาวิทยาลัยออกซฟอร์ด ซึ่งเป็นมหาวิทยาลัยที่เก่าแก่ที่สุดในโลกที่ใช้ภาษาอังกฤษในการเรียนการสอน

ลักษณะเด่นของเมืองคือการผสมผสานทางสถาปัตยกรรมที่หลากหลาย ตั้งแต่ยุคแองโกล-แซกซอนตอนปลายไปจนถึงสไตล์อังกฤษสมัยใหม่ อุตสาหกรรมหลักของเมืองประกอบด้วย การผลิตรถยนต์ การศึกษา การพิมพ์ การวิจัยทางวิทยาศาสตร์ และเทคโนโลยีสารสนเทศ

ประวัติศาสตร์ของเมืองออกซฟอร์ด
ประวัติศาสตร์ของออกซฟอร์ดเริ่มต้นขึ้นตั้งแต่การตั้งถิ่นฐานในยุคแซกซอน ชื่อ "Oxford" มีที่มาจากภาษาอังกฤษโบราณ Oxenaforda ซึ่งแปลว่า "ที่ข้ามแม่น้ำของวัว" (ford of the oxen) โดยอ้างถึงจุดข้ามแม่น้ำที่ตื้นซึ่งวัวสามารถเดินข้ามได้
ในเชิงยุทธศาสตร์ เมืองนี้มีความสำคัญอย่างยิ่งเนื่องจากตั้งอยู่บริเวณจุดบรรจบของแม่น้ำเทมส์ (ซึ่งคนท้องถิ่นเรียกว่าแม่น้ำไอซิส - Isis) และแม่น้ำเชอร์เวลล์ (Cherwell) หลังจากการพิชิตของชาวนอร์มันในปี ค.ศ. 1066 ลอร์ดโรเบิร์ต ดีออยลี (Robert D’Oyly) ได้สร้างปราสาทออกซฟอร์ดขึ้นในปี ค.ศ. 1071 เพื่อควบคุมพื้นที่ดังกล่าว

การก่อตั้งมหาวิทยาลัยและความขัดแย้ง
การเรียนการสอนเริ่มต้นขึ้นในศตวรรษที่ 11 และภายในปลายศตวรรษที่ 12 เมืองนี้ได้กลายเป็นที่ตั้งของมหาวิทยาลัยออกซฟอร์ดที่กำลังเติบโต อย่างไรก็ตาม ความสัมพันธ์ระหว่างชุมชนวิชาการ (Gown) และชาวเมือง (Town) มักมีความตึงเครียดเสมอ ตัวอย่างที่เด่นชัดคือในปี ค.ศ. 1209 เมื่อชาวเมืองแขวนคอผู้รู้สองคนในข้อหาฆาตกรรม ส่งผลให้นักวิชาการจำนวนหนึ่งอพยพไปก่อตั้งมหาวิทยาลัยเคมบริดจ์
ความขัดแย้งระหว่างชาวเมืองและนักศึกษาดำเนินต่อไปจนถึงเหตุการณ์จลาจลในวันนักบุญสโกลาสติกา (St. Scholastica Day Riot) ปี ค.ศ. 1355 ซึ่งส่งผลให้มีผู้เสียชีวิตประมาณ 93 ราย

การปฏิรูปศาสนาและสถานะเมือง
ในช่วงการปฏิรูปศาสนาของอังกฤษ (English Reformation) สถาบันทางศาสนาในออกซฟอร์ดถูกรื้อถอน และอารามต่างๆ ถูกปิดตัวลงในช่วงทศวรรษ 1530 นอกจากนี้ เมืองนี้ยังเป็นสถานที่พิจารณาคดีผู้ที่ถูกกล่าวหาว่านอกรีต โดยมี "มรณสักขีแห่งออกซฟอร์ด" (Oxford Martyrs) ซึ่งประกอบด้วยบิชอปฮิว ลาติเมอร์, นิโคลัส ริดลีย์ และอดีตอาร์ชบิชอปโธมัส แครนเมอร์ ถูกประหารชีวิตด้วยการเผาทั้งเป็นระหว่างปี ค.ศ. 1555-1556
ออกซฟอร์ดได้รับสถานะเป็น "เมือง" (City) อย่างเป็นทางการในปี ค.ศ. 1542 เมื่อมีการจัดตั้งสังฆมณฑลออกซฟอร์ด และโบสถ์ของวิทยาลัยไครสต์เชิร์ช (Christ Church) ได้รับการสถาปนาเป็นมหาวิหาร

บทบาทในช่วงสงครามกลางเมืองอังกฤษ
ในช่วงสงครามกลางเมืองอังกฤษ (English Civil War) พระเจ้าชาร์ลส์ที่ 1 ได้ทรงใช้เมืองออกซฟอร์ดเป็นเมืองหลวงชั่วคราว (de facto capital) ระหว่างปี ค.ศ. 1642–1646 โดยทรงย้ายราชสำนักมาประทับที่นี่เพื่อใช้เป็นกองบัญชาการหลังจากถูกขับออกจากลอนดอน

การพัฒนาทางอุตสาหกรรมและการคมนาคม
ในศตวรรษที่ 19 และต้นศตวรรษที่ 20 เมืองออกซฟอร์ดมีการเติบโตทางอุตสาหกรรมอย่างรวดเร็ว อุตสาหกรรมดั้งเดิม ได้แก่ การหมักเบียร์และการพิมพ์ โดยเฉพาะสำนักพิมพ์มหาวิทยาลัยออกซฟอร์ด (Oxford University Press) ซึ่งเป็นนายจ้างรายใหญ่
ในปี ค.ศ. 1910 วิลเลียม มอร์ริส (ต่อมาคือลอร์ดนัฟฟิลด์) ได้ก่อตั้งธุรกิจผลิตรถยนต์และเปิดโรงงานประกอบรถยนต์ที่คาวลีย์ (Cowley) ซึ่งส่งผลให้เศรษฐกิจของเมืองมีความหลากหลายมากขึ้น นอกเหนือจากการพึ่งพาเพียงภาคการศึกษา

ประวัติการคมนาคม
การคมนาคมทางน้ำเริ่มต้นด้วยคลองออกซฟอร์ด (Oxford Canal) ซึ่งสร้างเสร็จในปี ค.ศ. 1790 เชื่อมต่อเมืองกับเขตมิดแลนด์ส เพื่อขนส่งถ่านหินราคาถูกเข้ามาในเมือง ปัจจุบันคลองนี้ถูกใช้เพื่อการพักผ่อนหย่อนใจ
สำหรับการคมนาคมทางราง เมืองออกซฟอร์ดมีสถานีรถไฟหลักที่เปิดให้บริการในปี ค.ศ. 1852 บนถนนพาร์คเอนด์ (Park End Street) ซึ่งเชื่อมต่อกับเส้นทางไปเบอร์มิงแฮมและลอนดอน



คำถามที่พบบ่อย
ทำไมเมืองออกซฟอร์ดถึงชื่อว่า Oxford?
ชื่อ Oxford มาจากคำว่า Oxenaforda ในภาษาอังกฤษโบราณ ซึ่งหมายถึงจุดข้ามแม่น้ำที่ตื้นซึ่งวัวสามารถเดินข้ามได้
มหาวิทยาลัยออกซฟอร์ดก่อตั้งเมื่อใด?
การเรียนการสอนเริ่มต้นขึ้นในศตวรรษที่ 11 และมหาวิทยาลัยเริ่มมีบทบาทสำคัญในช่วงปลายศตวรรษที่ 12
ความสัมพันธ์ระหว่างชาวเมืองและนักศึกษาในอดีตเป็นอย่างไร?
ในอดีตมีความตึงเครียดสูง ซึ่งนำไปสู่เหตุการณ์รุนแรง เช่น จลาจลในวันนักบุญสโกลาสติกาในปี ค.ศ. 1355 และการที่นักวิชาการบางส่วนอพยพไปก่อตั้งมหาวิทยาลัยเคมบริดจ์ในปี ค.ศ. 1209
ออกซฟอร์ดเป็นเมืองสำคัญในด้านใดบ้าง?
ออกซฟอร์ดเป็นศูนย์กลางระดับโลกด้านการศึกษา (มหาวิทยาลัยออกซฟอร์ด) การพิมพ์ (สำนักพิมพ์มหาวิทยาลัยออกซฟอร์ด) และอุตสาหกรรมยานยนต์ (โรงงานประกอบรถยนต์ที่คาวลีย์)