ปัทมสัมภวะ กุรุ รินโปเช ผู้เผยแผ่พุทธศาสนาในทิเบต

ปัทมสัมภวะ (Padmasambhava) หรือที่รู้จักกันในนาม กุรุ รินโปเช (Guru Rinpoche) หรือ "ผู้มีค่าล้ำค่า" คือปรมาจารย์ด้านวัชรยานจากอินเดียในยุคกลาง ซึ่งตามตำนานและคัมภีร์ทางศาสนา ท่านเป็นผู้เผยแผ่พุทธศาสนาแบบวัชรยานอย่างเต็มรูปแบบในทิเบตในช่วงศตวรรษที่ 8 ถึง 9

ประวัติและบทบาทสำคัญ

ตามความเชื่อของชาวทิเบต ปัทมสัมภวะถูกมองว่าเป็น นิรมาณกาย (Nirmāṇakāya) หรือการแบ่งภาคมาเกิดของพระศากยมุนีพุทธเจ้า ซึ่งได้รับการทำนายไว้ล่วงหน้าโดยพระพุทธเจ้าเอง ท่านเดินทางมายังทิเบตในศตวรรษที่ 8 ในรัชสมัยของพระเจ้าตรีสงเดตเซน (King Trisong Detsen) และได้ร่วมกับเคนโป ชันตารักษิต (Khenpo Shantarakshita) ในการออกแบบและสร้าง วัดซัมเย (Samye Monastery) ซึ่งเป็นวัดพุทธศาสนาแห่งแรกในทิเบต

นอกจากนี้ ท่านยังเป็นผู้มีส่วนสำคัญในการสร้าง คัมภีร์ทิเบต (Tibetan Canon) โดยการแปลคำสอนของพระพุทธเจ้าและคำอธิบายต่างๆ จากภาษาสันสกฤตเป็นภาษาทิเบต เพื่อให้ชาวทิเบตสามารถเข้าถึงคำสอนได้กว้างขวางขึ้น

การยอมรับทางประวัติศาสตร์และตำนาน

ในมุมมองของนักประวัติศาสตร์และนักทิเบตวิทยา (Tibetologists) แม้ว่าในช่วงแรกจะมีการตั้งคำถามถึงความมีตัวตนจริงทางประวัติศาสตร์ของท่าน แต่ในปัจจุบันได้รับการยอมรับอย่างระมัดระวังว่าท่านมีตัวตนจริง โดยมีหลักฐานเป็นรอยเท้าบนหินที่เชื่อว่าเป็นของท่าน และคำบันทึกที่ระบุว่าท่านเป็นบุคคลทางประวัติศาสตร์

ตั้งแต่ศตวรรษที่ 12 เป็นต้นมา เริ่มมีการเขียนชีวประวัติของปัทมสัมภวะ ซึ่งขยายขอบเขตบทบาทของท่านให้กลายเป็นบุคคลในตำนาน ผู้ที่สามารถปราบวิญญาณและเทพเจ้าท้องถิ่นของทิเบตให้ยอมสยบต่อพุทธศาสนา และได้ทำการซ่อนคัมภีร์ลับที่เรียกว่า เทอร์มา (Terma) ไว้ตามสถานที่ต่างๆ เพื่อให้ผู้มีบุญวาสนาหรือ เทอร์ทอน (Tertöns) มาค้นพบในอนาคตเมื่อถึงเวลาที่เหมาะสม

บทบาทในพุทธศาสนาแบบนิงมา

ในพุทธศาสนาทิเบตสมัยใหม่ ปัทมสัมภวะได้รับการยกย่องเป็นพระพุทธเจ้าองค์หนึ่ง และเป็นบุคคลสำคัญผู้ก่อตั้ง นิกายนิงมา (Nyingma school) ซึ่งเป็นนิกายที่เก่าแก่ที่สุดในทิเบต โดยนิกายนี้เชื่อว่าสายการถ่ายทอดคำสอนแบบ ซกเชน (Dzogchen) หรือการตระหนักรู้ที่สมบูรณ์แบบ มีต้นกำเนิดมาจากกาหรับ ดอร์เจ (Garab Dorje) ผ่านทางปัทมสัมภวะ

คำสอนของปัทมสัมภวะแบ่งออกเป็นสองสายหลัก คือ กามะ (Kama) ซึ่งเป็นสายการถ่ายทอดคำสอนทางปากเปล่า และ เทอร์มา (Terma) ซึ่งเป็นสายการถ่ายทอดผ่านคัมภีร์ที่ถูกซ่อนไว้ ซึ่งผู้ปฏิบัติธรรมจะใช้การทำสมาธิและ กุรุโยคะ (Guru Yoga) เพื่อเชื่อมต่อกับจิตวิญญาณของท่าน

ปัจจุบัน ปัทมสัมภวะได้รับการเคารพบูชาอย่างกว้างขวางในทิเบต เนปาล ภูฏาน และรัฐทางตอนเหนือของอินเดีย รวมถึงในกลุ่มผู้ปฏิบัติธรรมพุทธศาสนาวัชรยานทั่วโลก