ชาวปาเลสไตน์ ประวัติศาสตร์ อัตลักษณ์ และการเดินทางของชนชาติ

ชาวปาเลสไตน์ (Arabic: al-Filasṭīniyyūn) เป็นกลุ่มชาติพันธุ์อาหรับที่อาศัยอยู่ในภูมิภาคปาเลสไตน์มาอย่างยาวนาน โดยสืบเชื้อสายมาจากผู้ที่อยู่อาศัยในพื้นที่นี้มานานหลายพันปี พวกเขามีอัตลักษณ์ทางวัฒนธรรมและชาติพันธุ์ที่สอดคล้องกัน และมีความสัมพันธ์ทางภาษาและวัฒนธรรมที่ใกล้ชิดกับชาวอาหรับในแถบเลแวนต์ (Levantine Arabs)

ประวัติศาสตร์และการก่อตัวของอัตลักษณ์

ในปี 1919 ชาวมุสลิมและชาวคริสต์ในปาเลสไตน์คิดเป็นร้อยละ 90 ของประชากรทั้งหมด ก่อนที่จะเกิดการอพยพของชาวเยิวในระลอกที่สามและการจัดตั้งปาเลสไตน์ภายใต้การปกครองของอังกฤษ (British Mandatory Palestine) หลังสงครามโลกครั้งที่หนึ่ง

การต่อต้านการอพยพของชาวเยิวได้กลายเป็นแรงผลักดันสำคัญในการสร้างอัตลักษณ์ทางชาติพันธุ์ที่รวมเป็นหนึ่งเดียว แม้ว่าในขณะนั้นสังคมปาเลสไตน์จะยังมีความแตกต่างกันในด้านภูมิภาค ชนชั้น ศาสนา และครอบครัวก็ตาม

วิวัฒนาการของคำว่า "ปาเลสไตน์"

คำว่า "ปาเลสไตน์" มีที่มามาจากคำภาษากรีก Palaistínē ซึ่งปรากฏในงานเขียนของเฮโรโดตัส (Herodotus) นักประวัติศาสตร์กรีกในศตวรรษที่ 5 ก่อนคริสตกาล โดยใช้เรียกพื้นที่ชายฝั่งตั้งแต่ฟินิเชียลงไปจนถึงอียิปต์

ในยุคโรมัน จักรพรรดิฮาเดรียนได้เปลี่ยนชื่อจังหวัดนี้เป็น Syria Palaestina ในศตวรรษที่ 2 เพื่อเป็นการลงโทษชาวเยิวหลังจากการกบฏของบาร์ ค็อกบา (Bar Kokhba revolt) และเพื่อแยกชาวเยิวออกจากดินแดนแห่งนี้

สถานะปัจจุบันและประชากร

ปัจจุบันชาวปาเลสไตน์กระจายตัวอยู่ทั้งในดินแดนเดิมและในต่างแดน (Diaspora) โดยประมาณครึ่งหนึ่งของประชากรปาเลสไตน์ทั่วโลกยังคงอาศัยอยู่ในดินแดนปาเลสไตน์เดิม ซึ่งรวมถึงอิสราเอล เวสต์แบงก์ และฉนวนกาซา

• ในอิสราเอล: ชาวปาเลสไตน์คิดเป็นประมาณร้อยละ 21 ของประชากรในฐานะพลเมืองอาหรับของอิสราเอล
• ในฉนวนกาซา: มีผู้ลี้ภัยและผู้พลัดถิ่นภายในประเทศมากกว่า 1.4 ล้านคน
• ในเวสต์แบงก์: มีประชากรมากกว่า 870,000 คน

สำหรับชาวปาเลสไตน์ที่อาศัยอยู่ต่างแดน ส่วนใหญ่เป็นผู้ลี้ภัยที่ไม่มีสัญชาติ (Stateless) โดยมีจำนวนมากในจอร์แดน ซีเรีย เลบานอน และซาอุดีอาระเบีย รวมถึงในชิลีซึ่งเป็นประเทศที่มีชาวปาเลสไตน์พลัดถิ่นอาศัยอยู่มากที่สุดนอกโลกอาหรับ

องค์กรและการเมือง

องค์การปลดปล่อยปาเลสไตน์ (Palestine Liberation Organization หรือ PLO) ก่อตั้งขึ้นในปี 1964 เพื่อเป็นองค์กรหลักในการเป็นตัวแทนของชาวปาเลสไตน์ในระดับสากล ส่วนอำนาจการปกครองปาเลสไตน์ (Palestinian National Authority) ถูกจัดตั้งขึ้นในปี 1994 ตามข้อตกลงออสโล (Oslo Accords) เพื่อทำหน้าที่บริหารจัดการพื้นที่ในเวสต์แบงก์และฉนวนกาซา