Philosophical Transactions of the Royal Society วารสารวิทยาศาสตร์ที่เก่าแก่ที่สุดในโลก
สรุปใจความสำคัญ
- ก่อตั้งขึ้นในปี ค.ศ. 1665 ทำให้เป็นวารสารวิทยาศาสตร์ที่ดำเนินการต่อเนื่องยาวนานที่สุดในโลก
- ริเริ่มระบบการทบทวนโดยผู้เชี่ยวชาญ (Peer Review) และการลงทะเบียนวันที่เพื่อรักษาสิทธิ์ในงานวิจัย
- คำว่า 'Philosophical' ในชื่อวารสารหมายถึง 'ปรัชญาธรรมชาติ' ซึ่งเป็นคำเรียกวิทยาศาสตร์ในสมัยนั้น
- แบ่งออกเป็นสองสาขาหลักคือ สาขา A (วิทยาศาสตร์กายภาพ) และ สาขา B (วิทยาศาสตร์ชีวภาพ) ตั้งแต่ปี ค.ศ. 1887
Philosophical Transactions of the Royal Society เป็นวารสารทางวิทยาศาสตร์ที่จัดพิมพ์โดย Royal Society (ราชสมาคมแห่งลอนดอน) ซึ่งถือเป็นวารสารวิทยาศาสตร์ที่ดำเนินการต่อเนื่องยาวนานที่สุดในโลก โดยเริ่มก่อตั้งขึ้นในปี ค.ศ. 1665 ทำให้เป็นวารสารฉบับที่สองของโลกที่อุทิศให้กับการนำเสนอผลงานทางวิทยาศาสตร์โดยเฉพาะ หลังจากวารสาร Journal des sçavans
ประวัติศาสตร์และการก่อตั้ง
ในช่วงเริ่มต้น วารสารฉบับนี้เป็นโครงการส่วนตัวของ เฮนรี่ โอลเดนเบิร์ก (Henry Oldenburg) เลขานุการคนแรกของ Royal Society โดยเขาได้จัดพิมพ์ฉบับแรกเมื่อวันที่ 6 มีนาคม ค.ศ. 1665 ในลอนดอน

ความหมายของคำว่า "ปรัชญา" ในชื่อวารสาร
คำว่า "philosophical" ในชื่อวารสารนั้นไม่ได้หมายถึงปรัชญาในความหมายปัจจุบัน แต่หมายถึง "ปรัชญาธรรมชาติ" (Natural Philosophy) ซึ่งเป็นคำที่ใช้เรียกวิชาวิทยาศาสตร์ในสมัยนั้น
นวัตกรรมในการเผยแพร่ผลงานวิจัย
Philosophical Transactions ได้ริเริ่มระบบที่กลายเป็นมาตรฐานของวารสารวิชาการในปัจจุบัน ได้แก่:
- การลงทะเบียน (Registration): การระบุวันที่และแหล่งที่มาเพื่อรักษาสิทธิ์ในผลงานการค้นพบ
- การรับรอง (Certification): การริเริ่มระบบการทบทวนโดยผู้เชี่ยวชาญ (Peer Review) เพื่อตรวจสอบความถูกต้องของข้อมูล
- การเผยแพร่ (Dissemination): การส่งเสริมให้เหล่านักวิทยาศาสตร์แบ่งปันความรู้และสิ่งที่ค้นพบ
- การจัดเก็บ (Archiving): การรวบรวมผลงานวิจัยเพื่อเป็นหลักฐานทางประวัติศาสตร์
การเปลี่ยนแปลงและการแบ่งส่วนการพิมพ์
ในปี ค.ศ. 1887 วารสารได้ขยายตัวและแบ่งออกเป็นสองฉบับแยกกัน เพื่อให้ครอบคลุมเนื้อหาที่ลึกซึ้งยิ่งขึ้น:
- Philosophical Transactions of the Royal Society A: เน้นด้านวิทยาศาสตร์กายภาพ คณิตศาสตร์ ฟิสิกส์ และวิศวกรรมศาสตร์
- Philosophical Transactions of the Royal Society B: เน้นด้านวิทยาศาสตร์ชีวภาพ
ในปัจจุบัน ทั้งสองฉบับยังคงจัดพิมพ์ฉบับพิเศษตามหัวข้อ (Themed Issues) และรวบรวมบทความจากงานประชุมทางวิทยาศาสตร์ของ Royal Society โดยมีวารสารในเครืออื่นๆ เช่น Proceedings of the Royal Society และ Royal Society Open Science ทำหน้าที่ตีพิมพ์บทความวิจัยปฐมภูมิ
เนื้อหาในฉบับแรก
ในฉบับที่ 1 ของวารสาร มีบทความที่น่าสนใจมากมาย เช่น รายงานการปรับปรุงเลนส์สายตา, รายงานฉบับแรกเกี่ยวกับจุดแดงใหญ่ของดาวพฤหัสบดี, การทำนายการเคลื่อนที่ของดาวหาง และรายงานเกี่ยวกับนาฬิกาลูกตุ้มสำหรับใช้ในการหาลองจิจูดในทะเล
คำถามที่พบบ่อย
Philosophical Transactions คือวารสารเกี่ยวกับอะไร?
เป็นวารสารทางวิทยาศาสตร์ที่จัดพิมพ์โดย Royal Society ของอังกฤษ ซึ่งครอบคลุมทั้งวิทยาศาสตร์กายภาพและวิทยาศาสตร์ชีวภาพ
ทำไมถึงใช้คำว่า 'Philosophical' ในชื่อวารสาร?
เพราะในสมัยศตวรรษที่ 17 คำว่า 'ปรัชญาธรรมชาติ' (Natural Philosophy) เป็นคำที่ใช้เรียกวิชาวิทยาศาสตร์ในปัจจุบัน
ใครเป็นผู้ก่อตั้งวารสารฉบับนี้?
เฮนรี่ โอลเดนเบิร์ก (Henry Oldenburg) เลขานุการคนแรกของ Royal Society เป็นผู้ริเริ่มและจัดพิมพ์วารสารนี้ด้วยทุนส่วนตัวในช่วงแรก
