สถาบันศิลปะและวิทยาศาสตร์แห่งโปแลนด์ (PAU) ศูนย์กลางวิชาการ

สถาบันศิลปะและวิทยาศาสตร์แห่งโปแลนด์ หรือ Polish Academy of Learning (ภาษาโปแลนด์: Polska Akademia Umiejętności หรือ PAU) เป็นหนึ่งในสองสถาบันวิชาการระดับสูงในโปแลนด์ปัจจุบัน โดยมีสำนักงานใหญ่ตั้งอยู่ที่เมืองคราคูฟ (Kraków) ก่อตั้งขึ้นในปี ค.ศ. 1872 เพื่อเป็นศูนย์กลางการเรียนรู้และวัฒนธรรมของชาวโปแลนด์

ประวัติความเป็นมา

สถาบัน PAU มีรากฐานมาจากสมาคมการเรียนรู้ (Academy of Learning) ที่ก่อตั้งขึ้นในปี ค.ศ. 1871 ซึ่งเป็นการปรับโฉมจากสมาคมวิชาการแห่งคราคูฟ (Kraków Learned Society) ที่มีมาตั้งแต่ปี ค.ศ. 1815 แม้ว่าในช่วงแรกจะถูกจำกัดให้อยู่ในเขตปกครองของออสเตรีย แต่สถาบันแห่งนี้ทำหน้าที่เป็นศูนย์รวมทางปัญญาและวัฒนธรรมสำหรับคนทั้งชาติ โดยดึงดูดนักวิชาการจากทั่วทุกมุมของโปแลนด์และต่างประเทศ

ในปี ค.ศ. 1893 สถาบันได้รับมอบหมายให้ดูแลห้องสมุดโปแลนด์ในปารีส (Polish Library in Paris) ซึ่งเป็นแหล่งรวบรวมเอกสารภาษาโปแลนด์ที่ใหญ่ที่สุดที่สร้างขึ้นโดยกลุ่มผู้อพยพครั้งใหญ่ (Great Emigration) นอกจากนี้ยังมีการจัดตั้งคณะสำรวจกรุงโรม (Rome Expedition) เพื่อศึกษาเอกสารจดหมายเหตุในกรุงโรมอีกด้วย

การเปลี่ยนแปลงในช่วงสงครามและยุคคอมมิวนิสต์

หลังสงครามโลกครั้งที่ 1 สถาบันได้เปลี่ยนชื่อเป็น "สถาบันศิลปะและวิทยาศาสตร์แห่งโปแลนด์" (PAU) และกลายเป็นตัวแทนอย่างเป็นทางการของวิชาการโปแลนด์ในระดับสากล โดยเป็นสมาชิกผู้ก่อตั้งของ Union Académique Internationale (UAI) ช่วงระหว่างสงครามโลกทั้งสองครั้งถือเป็นยุคทองของการตีพิมพ์ผลงาน โดยมีการออกวารสารและชุดหนังสือมากกว่า 100 ชุด รวมถึงพจนานุกรมชีวประวัติชาวโปแลนด์ (Polish Biographical Dictionary) ที่มีความสำคัญอย่างยิ่ง

ในช่วงสงครามโลกครั้งที่ 2 สถาบันถูกสั่งปิดโดยกองทัพเยอรมันที่เข้ายึดครอง ส่งผลให้มีการก่อตั้งสถาบันศิลปะและวิทยาศาสตร์โปแลนด์ในนิวยอร์กซิตี้ขึ้นในปี ค.ศ. 1942 เพื่อสืบทอดเจตนารมณ์ทางวิชาการ ต่อมาในปี ค.ศ. 1952 รัฐบาลคอมมิวนิสต์ได้เข้ายึดทรัพย์สินและหน่วยงานของ PAU เพื่อนำไปรวมกับสถาบันวิทยาศาสตร์แห่งโปแลนด์ (Polish Academy of Sciences) ในกรุงวอร์ซอ อย่างไรก็ตาม PAU ไม่เคยถูกยุบอย่างเป็นทางการ และสามารถกลับมาดำเนินกิจกรรมได้อีกครั้งหลังการล่มสลายของระบอบคอมมิวนิสต์ในปี ค.ศ. 1989

โครงสร้างของสถาบัน

ปัจจุบันสถาบันแบ่งออกเป็น 6 แผนก (Classes) ซึ่งประกอบด้วยคณะกรรมการเฉพาะทางและคณะกรรมการสหวิทยาการ โดยหนึ่งในแผนกที่โดดเด่นคือ แผนกนิรุกติศาสตร์ (Philology) ซึ่งรวบรวมนักวิชาการด้านภาษาศาสตร์ (โปแลนด์, คลาสสิก, อังกฤษ, เยอรมัน, โรมานซ์, สลาวิก) และประวัติศาสตร์ศิลปะ ผลงานหลักของแผนกนี้คือการตีพิมพ์วารสารทางนิรุกติศาสตร์ และการแปลวรรณกรรมโบราณ

รายนามประธานสถาบัน (บางส่วน)