เครื่องหมายเกียรติยศสูงสุดของหน่วยทหารอินเดีย (President's Colour Award)
สรุปใจความสำคัญ
- เป็นเกียรติยศสูงสุดที่มอบให้แก่หน่วยทหารของอินเดียโดยประธานาธิบดีแห่งอินเดีย
- มี 3 รูปแบบหลักคือ Colours (ทหารราบ), Standards (ทหารม้าหนัก) และ Guidons (ทหารม้าเบา)
- กองทัพเรืออินเดียเป็นเหล่าทัพแรกที่ได้รับมอบรางวัลนี้ในปี ค.ศ. 1951
- เกียรติยศจากการรบที่เกิดขึ้นจากการปราบปรามคนในชาติก่อนเอกราชจะไม่ถูกนำมาประดับบนธง
President's Colour Award หรือที่รู้จักในชื่อ Nishaan คือเกียรติยศสูงสุดที่ประธานาธิบดีแห่งอินเดีย ในฐานะผู้บัญชาการสูงสุดของกองทัพ สามารถมอบให้แก่หน่วยทหารของอินเดีย เพื่อเป็นการยกย่องและเชิดชูเกียรติในความดีความชอบและการปฏิบัติหน้าที่อย่างยอดเยี่ยมของหน่วยนั้นๆ

ความสำคัญและสัญลักษณ์
เครื่องหมายเกียรติยศนี้มีลักษณะเป็นธงหรือสัญลักษณ์ที่นายทหารทุกนายในหน่วยจะประดับไว้ที่แขนเสื้อด้านซ้ายของเครื่องแบบ การได้รับมอบธงชัยเฉลิมพล (Colours) หรือมาตรฐาน (Standards) ถือเป็นเครื่องยืนยันถึงการบริการที่ทรงคุณค่าของหน่วยทหารนั้น
ในทางประเพณีทางทหาร การรักษาธงชัยเฉลิมพลถือเป็นเรื่องสำคัญยิ่ง หากหน่วยทหารใดสูญเสียธงของตนไปจะถือเป็นความอัปยศอย่างรุนแรง ในทางกลับกัน หากสามารถยึดธงของศัตรูมาได้จะถือเป็นเกียรติยศอันสูงสุดของหน่วย
ประเภทของเครื่องหมายตามเหล่าทัพ
- Colours: มอบให้แก่หน่วยทหารราบ
- Standards: มอบให้แก่หน่วยทหารม้าหนัก (Heavy Cavalry)
- Guidons: มอบให้แก่หน่วยทหารม้าเบา (Light Cavalry)
ประวัติความเป็นมา
ธรรมเนียมการใช้ธงหรือสัญลักษณ์ในกองทัพเพื่อเป็นจุดรวมพลและระบุตำแหน่งของผู้บัญชาการมีมาอย่างยาวนาน โดยเชื่อว่ามีต้นกำเนิดจากอียิปต์เมื่อประมาณ 5,000 ปีก่อน สำหรับในบริบทของอินเดีย แนวคิดนี้ปรากฏในคัมภีร์พระเวทและปุราณะ โดยเรียกธงเหล่านี้ว่า Dhwajs หรือ Patakas ซึ่งกองทัพของกษัตริย์หรือจักรพรรดิในสมัยโบราณจะนำธงเหล่านี้ติดตัวไปด้วยในการทำศึก
การเปลี่ยนผ่านสู่ยุคสาธารณรัฐ
ในช่วงที่บริษัทอินเดียตะวันออก (East India Company) เข้ามามีอำนาจ หน่วยทหารในอินเดียเริ่มใช้ธงของมงกุฎอังกฤษ จนกระทั่งอินเดียประกาศเป็นสาธารณรัฐเมื่อวันที่ 26 มกราคม ค.ศ. 1950
ก่อนวันประกาศเป็นสาธารณรัฐเพียงหนึ่งวัน (25 มกราคม ค.ศ. 1950) ธงเกียรติยศของกษัตริย์ (King's Colours) ทั้ง 33 ผืนที่เคยได้รับมอบให้แก่กองทัพบก กองทัพเรือ และกองทัพอากาศอินเดีย ได้ถูกนำไปเก็บรักษา (laid up) ไว้ที่สถาบันการทหารอินเดีย (Indian Military Academy) ในเมืองเดห์ราดูน และมีการยกเลิกการใช้คำนำหน้าว่า "Royal" ในหน่วยงานทหารทั้งหมด
กองทัพเรืออินเดียเป็นเหล่าทัพแรกที่ได้รับมอบ President's Colours เมื่อวันที่ 27 พฤษภาคม ค.ศ. 1951 หลังจากที่พลเรือเอก เซอร์ เอ็ดเวิร์ด แพร์รี (Vice Admiral Sir Edward Parry) ผู้บัญชาการทหารเรือในขณะนั้น ได้ทำเรื่องขอให้ประธานาธิบดีแห่งอินเดียมอบธงพิเศษเพื่อใช้ในพิธีการแทนที่ธงของกษัตริย์อังกฤษที่เคยใช้มา
การออกแบบและลักษณะของธง
สำหรับหน่วยทหารราบของกองทัพบกอินเดีย การออกแบบธงจะยึดตามรูปแบบของกองทัพเครือจักรภพ โดยมีลักษณะเด่นดังนี้:
- ขอบธง: ประดับด้วยพู่สีทอง
- ส่วนกลาง: ประดับตราสัญลักษณ์ทางตราสัญลักษณ์ (Heraldic badge) และเครื่องหมายประจำหน่วย โดยมีช่อชัยพฤกษ์ล้อมรอบและระบุคำขวัญของหน่วย
- ด้านข้าง: ระบุเกียรติยศจากการรบ (Battle Honours) ที่หน่วยนั้นได้รับ ซึ่งจะเขียนอยู่บนแถบม้วนสีทอง
ข้อสังเกตที่สำคัญคือ เกียรติยศจากการรบที่ได้รับก่อนการประกาศเอกราช ซึ่งเป็นการรบกับผู้ปกครองท้องถิ่นหรือกลุ่มชาตินิยมในอินเดีย จะถูกระบุว่าเป็น "สิ่งที่น่ารังเกียจ" (repugnant) และจะไม่ถูกนำมาแสดงบนธง President's Colours เพื่อให้สอดคล้องกับจิตวิญญาณของชาติอินเดีย
คำถามที่พบบ่อย
President's Colour Award คืออะไร?
คือรางวัลเกียรติยศสูงสุดที่ประธานาธิบดีแห่งอินเดียมอบให้แก่หน่วยทหารที่มีผลงานการปฏิบัติหน้าที่ยอดเยี่ยม ทั้งในยามสงครามและยามสงบ
ความแตกต่างระหว่าง Colours, Standards และ Guidons คืออะไร?
Colours ใช้สำหรับหน่วยทหารราบ, Standards ใช้สำหรับหน่วยทหารม้าหนัก และ Guidons ใช้สำหรับหน่วยทหารม้าเบา
ทำไมบางเกียรติยศจากการรบถึงไม่ถูกนำมาแสดงบนธง?
เกียรติยศจากการรบที่ได้รับในช่วงก่อนเอกราชซึ่งเป็นการรบกับผู้ปกครองท้องถิ่นหรือกลุ่มชาตินิยมอินเดีย ถูกถือว่าเป็นสิ่งที่น่ารังเกียจและไม่ได้รับการเชิดชูในปัจจุบัน
หากหน่วยทหารสูญเสียธงชัยเฉลิมพลจะเกิดอะไรขึ้น?
ตามประเพณีทางทหาร การสูญเสียธงชัยเฉลิมพลถือเป็นความอัปยศอย่างรุนแรงสำหรับหน่วยทหารนั้นๆ