ท่าอากาศยานปูเน่

ท่าอากาศยานปูเน่ (IATA: PNQ, ICAO: VAPO) เป็นท่าอากาศยานศุลกากรและฐานทัพอากาศของกองทัพอากาศอินเดีย (Indian Air Force - IAF) ที่รู้จักในชื่อ สถานีทัพอากาศโลฮากอน (Lohagaon Air Force Station) ทำหน้าที่ให้บริการแก่เมืองปูเน่และเมืองปิมปรี-ชินชวาด ในรัฐมหาราษฏระ ประเทศอินเดีย

ท่าอากาศยานตั้งอยู่ที่โลฮากอน ห่างจากศูนย์กลางประวัติศาสตร์ของเมืองปูเน่ไปทางทิศตะวันออกเฉียงเหนือประมาณ 11 กิโลเมตร โดยส่วนที่เป็นอาคารผู้โดยสารพลเรือน (Civil Enclave) ดำเนินการโดยการท่าอากาศยานแห่งอินเดีย (Airports Authority of India - AAI) ซึ่งตั้งอยู่ทางด้านทิศตะวันตกของสถานีทัพอากาศโลฮากอน ทั้งนี้ รัฐบาลรัฐมหาราษฏระได้อนุมัติการเปลี่ยนชื่อท่าอากาศยานเป็น ท่าอากาศยานจกัคคุรุ สันต์ ตุการัม มหาราช (Jagadguru Sant Tukaram Maharaj Airport)

ข้อมูลทางเทคนิคและการดำเนินงาน

ท่าอากาศยานปูเน่มีทางวิ่ง (Runway) ความยาว 2,540 เมตร วางตัวในแนว 10/28 โดยมีทางขับ (Taxiway) ขนานทางด้านทิศใต้ความยาว 2,200 เมตร กว้าง 23 เมตร ซึ่งสร้างขึ้นโดย AAI เพื่ออำนวยความสะดวกในการดำเนินงานของเที่ยวบินพลเรือน

สนามบินแห่งนี้ติดตั้งสิ่งอำนวยความสะดวกสำหรับการลงจอดในเวลากลางคืน รวมถึงอุปกรณ์ช่วยเดินอากาศ เช่น DVOR/DME และ NDB อย่างไรก็ตาม เนื่องจากการควบคุมการจราจรทางอากาศดำเนินการโดยกองทัพอากาศอินเดีย จึงมักเกิดความขัดแย้งระหว่าง AAI และกองทัพอากาศในเรื่องตารางการบินและการลงจอดในเวลากลางคืน ซึ่งปัจจุบันทั้งสองฝ่ายได้ตกลงให้มีการลงจอดของเที่ยวบินพลเรือนในเวลากลางคืนเป็นการชั่วคราว

ประวัติความเป็นมา

สนามบินแห่งนี้ก่อตั้งขึ้นในปี พ.ศ. 2482 ในชื่อ RAF Poona เพื่อให้ความมั่นคงทางอากาศแก่เมืองมุมไบ ในช่วงสงครามโลกครั้งที่สอง ฐานทัพแห่งนี้เป็นที่ตั้งของฝูงบินทิ้งระเบิด de Havilland Mosquito, Vickers Wellington และเครื่องบินขับไล่ Supermarine Spitfire ต่อมาในเดือนพฤษภาคม พ.ศ. 2490 กองทัพอากาศอินเดียได้เข้าควบคุมดูแลสนามบินแห่งนี้

การเติบโตของเที่ยวบินพลเรือนเริ่มต้นอย่างก้าวกระโดดในช่วงปี พ.ศ. 2549-2550 โดยจำนวนผู้โดยสารเพิ่มขึ้นจากประมาณ 60,000 คนต่อปี ในช่วงปี พ.ศ. 2547-2548 เป็น 1.5 ล้านคนต่อปี ในปี พ.ศ. 2550 และเพิ่มขึ้นเป็น 2.8 ล้านคนต่อปีในปี พ.ศ. 2553-2554

การเชื่อมต่อระหว่างประเทศและการพัฒนา

เที่ยวบินระหว่างประเทศเที่ยวแรกเริ่มต้นในเดือนธันวาคม พ.ศ. 2548 โดยสายการบิน Air India บินสู่ดูไบ และ Indian Airlines บินสู่สิงคโปร์ ต่อมาในเดือนกรกฎาคม พ.ศ. 2551 สายการบิน Lufthansa ได้เปิดเส้นทางบินตรงจากแฟรงก์เฟิร์ต ซึ่งเป็นการเชื่อมต่อกับยุโรปเป็นครั้งแรก โดยใช้เครื่องบิน Airbus A319 รุ่นระยะไกลที่ปรับแต่งให้มีเฉพาะที่นั่งชั้นธุรกิจ เนื่องจากข้อจำกัดด้านความยาวของทางวิ่ง

เพื่อเตรียมความพร้อมสำหรับการแข่งขัน Commonwealth Youth Games เมืองปูเน่ได้ดำเนินแผนปรับปรุงสนามบินมูลค่า 100 โครรว์ ซึ่งรวมถึงการขยายอาคารผู้โดยสารเดิมขนาด 6,500 ตารางเมตร โดยเพิ่มส่วนต่อขยายสองด้าน รวมเป็นพื้นที่เกือบ 12,000 ตารางเมตร รวมถึงการขยายลานจอดเครื่องบิน (Apron) ให้สามารถรองรับเครื่องบิน Airbus A320 หรือ Boeing 737 ได้สูงสุด 8 ลำ

อาคารผู้โดยสารหลังใหม่

ในปี พ.ศ. 2561 การท่าอากาศยานแห่งอินเดีย (AAI) ได้ลงทุน 40 โครรว์ เพื่อสร้างอาคารผู้โดยสารหลังที่สองเพื่อลดความแออัดของการจราจรทางอากาศ การก่อสร้างเริ่มต้นในช่วงปลายปี พ.ศ. 2561 และเสร็จสมบูรณ์ในเดือนมีนาคม พ.ศ. 2567 โดยนายกรัฐมนตรี นเรนทรา โมดี เป็นผู้เปิดอาคารอย่างเป็นทางการเมื่อวันที่ 10 มีนาคม พ.ศ. 2567 และเริ่มเปิดใช้งานจริงในวันที่ 14 กรกฎาคม พ.ศ. 2567

สถิติและการจัดอันดับ

ท่าอากาศยานปูเน่เป็นสนามบินที่มีผู้โดยสารหนาแน่นเป็นอันดับ 9 ของอินเดีย โดยในรอบปีงบประมาณ 2567-2568 มีจำนวนผู้โดยสารผ่านเข้าออกมากกว่า 10.4 ล้านคน นอกจากนี้ ในปี พ.ศ. 2568 ท่าอากาศยานปูเน่ได้รับการจัดอันดับให้เป็นอันดับ 1 ในกลุ่มสนามบินที่รองรับผู้โดยสาร 5-15 ล้านคน จากการสำรวจคุณภาพการบริการของสภาสมาคมท่าอากาศยานระหว่างประเทศ (ACI-ASQ)