ความหลากหลายทางศาสนาในคาบสมุทรไครเมีย

คาบสมุทรไครเมียเป็นพื้นที่ที่มีความหลากหลายทางศาสนาและวัฒนธรรมอย่างยาวนาน โดยมีประชากรส่วนใหญ่ในปัจจุบันนับถือศาสนาคริสต์นิกายออร์โธดอกซ์รัสเซีย ขณะที่ชาวไครเมียทาทาร์ซึ่งเป็นประชากรพื้นเมืองเป็นกลุ่มน้อยที่นับถือศาสนาอิสลาม นอกจากนี้ยังมีกลุ่มน้อยที่นับถือโรมันคาทอลิก, กรีกคาทอลิกยูเครน, อาร์เมเนียนออร์โธดอกซ์ และยิว

ประวัติศาสตร์คริสต์ศาสนาในไครเมีย

คริสต์ศาสนาเริ่มแพร่หลายในไครเมียตั้งแต่ช่วงศตวรรษที่ 4 ผ่านทางชาวกอท (Gothic Christianity) โดยมีหลักฐานว่าตัวแทนจากบริเวณทะเลดำหรือ "หัวหน้าบิชอปแห่งสคิเธียน" ได้เข้าร่วมการประชุมสภาไนเซียครั้งที่ 1 ในปี ค.ศ. 325 และการประชุมสภาคอนสแตนติโนเปิลครั้งที่ 1 ในปี ค.ศ. 381

ในช่วงปี ค.ศ. 400 ชาวออสโตรกอทได้สถาปนาเขตปกครองทางศาสนาภายใต้บิชอปแห่งคอนสแตนติโนเปิลที่เมืองโดรัส (Dorus) ทางตอนเหนือของไครเมีย แม้ว่าในช่วงแรกชาวกอทจะนับถือนิกายอาเรียน (Arianism) แต่ภายในศตวรรษที่ 9 เมื่อมีการจัดตั้งเขตการปกครองของไบแซนไทน์ในเมืองเคอร์โซเนซอส (Chersonesos) ชาวกอทในไครเมียได้เปลี่ยนมานับถือศาสนจักรกรีกออร์โธดอกซ์ภายใต้เขตสังฆมณฑลแห่งกอเทีย (Metropolitanate of Gothia)

ในศตวรรษที่ 10 พื้นที่ทางตะวันออกของไครเมียถูกยึดครองโดยเจ้าชายสเวียโตสลาฟที่ 1 แห่งเคียฟ และกลายเป็นส่วนหนึ่งของรัฐเคียฟรุส (Kievan Rus') โดยในปี ค.ศ. 988 เจ้าชายวลาดิเมียร์ที่ 1 แห่งเคียฟได้ยึดครองเมืองเคอร์โซเนซอส ซึ่งเป็นสถานที่ที่พระองค์ทรงเปลี่ยนมานับถือศาสนาคริสต์ในเวลาต่อมา

ศาสนายิวและคาทอลิก

ชาวคาซาร์ (Khazars) ซึ่งครอบครองพื้นที่ทางตอนเหนือของคาบสมุทรได้เปลี่ยนมานับถือศาสนายิวในช่วงระหว่างปี ค.ศ. 740 ถึง 920 แม้ว่าวันที่แน่นอนและขอบเขตของการเปลี่ยนศาสนาในหมู่ประชากรทั่วไป (นอกเหนือจากชนชั้นนำ) ยังคงเป็นประเด็นที่ถกเถียงกันในเชิงประวัติศาสตร์

สำหรับศาสนาคริสต์นิกายโรมันคาทอลิก มีการปรากฏตัวในจำนวนน้อยผ่านทางอาณานิคมของชาวอิตาลีและแองโกล-แซกซอนในพื้นที่

การเข้ามาของศาสนาอิสลาม

ศาสนาอิสลามเริ่มเข้ามาในไครเมียพร้อมกับการเคลื่อนย้ายของประชากรกลุ่มเติร์ก-มองโกลหลังการรุกรานของมองโกลในศตวรรษที่ 13 โดยในปี ค.ศ. 1313 ศาสนาอิสลามได้กลายเป็นศาสนาประจำรัฐของอาณาจักรโกลเดนฮอร์ด (Golden Horde) ภายใต้การเปลี่ยนศาสนาของออซเบก ข่าน (Öz Beg Khan) และมีการสร้างมัสยิดแห่งแรกในเมืองไครึม (Qırım) ในปี ค.ศ. 1314

ชาวไครเมียทาทาร์ซึ่งเป็นประชากรพื้นเมืองนับถือศาสนาอิสลามนิกายซุนนี ตามสำนักคิดฮานาฟี (Hanafi school) และในช่วงที่อาณาจักรไครเมียข่าน (Crimean Khanate) รุ่งเรือง ศาสนาอิสลามได้ทำหน้าที่เป็นศาสนาประจำรัฐ

การเปลี่ยนแปลงในยุคสมัยใหม่

หลังจากการผนวกไครเมียเข้ากับรัสเซียในปี ค.ศ. 1779 พื้นที่นี้ได้กลับมาเป็นศูนย์กลางของศาสนาคริสต์อีกครั้งภายใต้การดูแลของศาสนจักรนิกายออร์โธดอกซ์รัสเซีย อย่างไรก็ตาม ชาวไครเมียทาทาร์ส่วนใหญ่ยังคงรักษาความเชื่อในศาสนาอิสลามไว้ได้

เหตุการณ์สำคัญเกิดขึ้นในเดือนพฤษภาคม ค.ศ. 1944 เมื่อชาวไครเมียทาทาร์ทั้งหมดถูกเนรเทศออกจากคาบสมุทร ส่งผลให้ไม่มีชุมชนมุสลิมหลงเหลืออยู่ในไครเมียเป็นเวลาถึง 45 ปี จนกระทั่งได้รับอนุญาตให้เดินทางกลับมาได้ในปี ค.ศ. 1989

สถิติความเชื่อทางศาสนา (ข้อมูลปี 2013)

นับตั้งแต่การผนวกคาบสมุทรไครเมียโดยรัสเซียในปี ค.ศ. 2014 สำนักงานข้าหลวงใหญ่สิทธิมนุษยชนแห่งสหประชาชาติ (OHCHR) ได้รายงานการละเมิดสิทธิมนุษยชนโดยทางการผู้ปกครอง ซึ่งรวมถึงการจำกัดเสรีภาพทางความคิด มโนธรรม และศาสนาของประชาชนในไครเมียและเซวาสโตโพล