รีโมเดิร์นนิสม์ การฟื้นฟูจิตวิญญาณในศิลปะร่วมสมัย

รีโมเดิร์นนิสม์ (Remodernism) คือขบวนการทางปรัชญาและศิลปะที่ก่อตั้งโดยกลุ่ม Stuckists โดยมีเป้าหมายเพื่อฟื้นฟูคุณค่าของลัทธิสมัยใหม่ (Modernism) โดยเฉพาะในยุคเริ่มต้น โดยนำมาประยุกต์ใช้ในบริบทที่ดำเนินต่อจากและสร้างความแตกต่างจากลัทธิหลังสมัยใหม่ (Postmodernism)

ขบวนการนี้เริ่มต้นขึ้นในปี ค.ศ. 2000 โดย บิลลี ไชลดิช (Billy Childish) และ ชาร์ลส์ ทอมสัน (Charles Thomson) ผ่านการประกาศแถลงการณ์ "Remodernism" เพื่อนำเสนอ "จิตวิญญาณ" (Spirituality) รูปแบบใหม่เข้าสู่ศิลปะ วัฒนธรรม และสังคม เพื่อทดแทนลัทธิหลังสมัยใหม่ที่พวกเขามองว่าเต็มไปด้วยความเย้ยหยันและขาดแคลนทางจิตวิญญาณ

จุดกำเนิดและแถลงการณ์ปี 2000

แถลงการณ์รีโมเดิร์นนิสม์ถูกเผยแพร่เมื่อวันที่ 1 มีนาคม ค.ศ. 2000 โดยมุ่งเน้นที่วิสัยทัศน์ ความจริงใจ และการแสดงออกถึงตัวตน โดยให้ความสำคัญกับงานจิตรกรรมเป็นหลัก และมีชื่อรองว่า "มุ่งสู่จิตวิญญาณใหม่ในศิลปะ" (Towards a new spirituality in art)

หลักการสำคัญของรีโมเดิร์นนิสม์คือความเชื่อที่ว่า ศักยภาพของวิสัยทัศน์แบบสมัยใหม่ (Modernist vision) ยังไม่ถูกเติมเต็ม และการพัฒนาที่ผ่านมานั้นดำเนินไปในทิศทางที่ผิด ดังนั้นจึงจำเป็นต้องมีการนำวิสัยทัศน์นี้กลับมานิยามใหม่และพัฒนาต่อยอด โดยมุ่งเน้นการค้นหาความจริง ความรู้ และความหมาย พร้อมทั้งท้าทายรูปแบบนิยม (Formalism)

นิยามของจิตวิญญาณในรีโมเดิร์นนิสม์

ในแถลงการณ์ได้ระบุว่า จิตวิญญาณไม่ใช่เรื่องของศาสนา แต่คือการเดินทางของจิตวิญญาณบนโลกมนุษย์ โดยมีหลักการแรกคือการประกาศเจตจำนงที่จะเผชิญหน้ากับความจริง ศิลปินที่มีจิตวิญญาณคือผู้ที่กล้าเผชิญกับภาพสะท้อนของตนเอง ทั้งด้านที่ดีและด้านที่น่าเกลียด จุดแข็งและความลวง เพื่อให้รู้จักตนเองและเข้าใจความสัมพันธ์ที่แท้จริงกับผู้อื่นและสิ่งศักดิ์สิทธิ์

การขับเคลื่อนและนิทรรศการ (ค.ศ. 2000–2009)

กลุ่ม Stuckists ได้ประกาศตนเป็นกลุ่มศิลปะรีโมเดิร์นนิสม์กลุ่มแรกในนิทรรศการ "The Resignation of Sir Nicholas Serota" เมื่อเดือนมีนาคม ค.ศ. 2000 ต่อมาแนวคิดนี้ได้รับความสนใจจากสื่อ เช่น หนังสือพิมพ์ The Observer ซึ่งระบุว่ารีโมเดิร์นนิสม์ต่อต้านแนวคิดศิลปะเชิงมโนทัศน์ (Conceptualism) ที่เน้นความฉลาดหลักแหลม แต่สนับสนุนความซื่อสัตย์ทางอารมณ์และจิตวิญญาณผ่านงานจิตรกรรมแบบรูปธรรม (Figurative painting)

ในปี ค.ศ. 2002 ศาสตราจารย์ เควิน แรดลีย์ (Kevin Radley) จากมหาวิทยาลัยแคลิฟอร์เนีย เบิร์กลีย์ ได้กล่าวในนิทรรศการที่เมืองแอลบูเคอร์คีว่า รีโมเดิร์นนิสม์ไม่ใช่การถอยหลังกลับไปหาอดีต แต่เป็นการ "พุ่งทะยานไปข้างหน้า" (Surging forward) โดยใช้รากฐานจากคุณค่าเดิมเพื่อสร้างสิ่งใหม่

การยอมรับและมุมมองทางวิชาการ

ในปี ค.ศ. 2006 พิพิธภัณฑ์ Stedelijk และมหาวิทยาลัยอัมสเตอร์ดัมได้จัดเสวนาเกี่ยวกับรีโมเดิร์นนิสม์ โดยมีการพูดถึงการฟื้นฟูงานจิตรกรรมในฐานะการกลับคืนสู่คุณค่าของลัทธิสมัยใหม่ เช่น ความแท้จริง (Authenticity), การแสดงออกถึงตัวตน (Self-expression) และความเป็นอิสระ (Autonomy) ซึ่งตรงข้ามกับการใช้สื่อผสม (Multimedia practice) ที่แพร่หลายในยุคนั้น

นอกจากนี้ นักวิจารณ์ศิลปะอย่าง เบน ลูอิส (Ben Lewis) ยังได้นำคำนี้มาใช้เรียกกลุ่มศิลปินที่ได้รับเสนอชื่อเข้าชิงรางวัล Turner Prize ในปี ค.ศ. 2008 โดยมองว่าเป็นการฟื้นฟูรูปแบบนิยม (Formalism) ของต้นศตวรรษที่ 20 ที่ผสมผสานกับความถ่อมตัว ความเอื้ออาทร และอารมณ์ที่แท้จริง