ถุงช้อปปิ้งแบบใช้ซ้ำได้

ถุงช้อปปิ้งแบบใช้ซ้ำได้ (Reusable shopping bag) หรือที่ในสหราชอาณาจักรเรียกกันว่า "Bag for Life" คือถุงสำหรับใส่สินค้าที่ถูกออกแบบมาให้มีความทนทานและสามารถนำกลับมาใช้ใหม่ได้หลายครั้ง ซึ่งแตกต่างจากถุงกระดาษหรือถุงพลาสติกแบบใช้ครั้งเดียวทิ้ง (Single-use plastic bags)

วัสดุที่นำมาผลิตถุงประเภทนี้มีความหลากหลาย โดยมักเป็นถุงทรงโท้ท (Tote bag) ที่ทำจากผ้าแคนวาส เส้นใยธรรมชาติ เช่น ปอ (Jute) เส้นใยสังเคราะห์แบบทอ หรือพลาสติกชนิดหนาที่มีความทนทานสูง นอกจากนี้ ผู้บริโภคบางส่วนยังเลือกใช้ถุงตาข่าย (String bag) หรือรถเข็นช้อปปิ้งแบบมีล้อลาก เพื่อความสะดวกในการขนย้ายสินค้า

ผลกระทบต่อสิ่งแวดล้อมและพลังงานในการผลิต

แม้ว่าถุงใช้ซ้ำจะมีจุดประสงค์เพื่อลดขยะพลาสติก แต่กระบวนการผลิตถุงเหล่านี้ต้องใช้พลังงานมากกว่าถุงพลาสติกแบบใช้ครั้งเดียวทิ้งอย่างมาก โดยมีการประมาณการว่าการผลิตถุงใช้ซ้ำหนึ่งใบต้องใช้พลังงานเทียบเท่ากับการผลิตถุงพลาสติกแบบดั้งเดิมถึง 28 ใบ หรือถุงกระดาษ 8 ใบ

ด้วยเหตุนี้ ประสิทธิภาพในการรักษาสิ่งแวดล้อมจึงขึ้นอยู่กับ จำนวนครั้งในการนำกลับมาใช้ซ้ำ จากการศึกษาที่ได้รับมอบหมายโดยหน่วยงานสิ่งแวดล้อมของสหราชอาณาจักร (UK Environment Agency) ในปี 2005 พบว่าโดยเฉลี่ยแล้วถุงผ้าฝ้ายจะถูกใช้งานเพียง 51 ครั้งก่อนจะถูกทิ้ง ในบางกรณี ถุงใช้ซ้ำจำเป็นต้องถูกใช้งานมากกว่า 100 ครั้ง จึงจะถือว่าส่งผลดีต่อสิ่งแวดล้อมมากกว่าการใช้ถุงพลาสติกแบบใช้ครั้งเดียวทิ้ง

ประวัติและการปรับใช้ในระดับสากล

ในช่วงทศวรรษ 1990 รัฐบาลในหลายประเทศเริ่มนำมาตรการทางภาษีมาใช้กับการแจกจ่ายถุงพลาสติกแบบใช้ครั้งเดียวทิ้ง หรือออกกฎระเบียบเพื่อควบคุมการใช้งาน ขณะที่ซูเปอร์มาร์เก็ตหลายแห่งส่งเสริมให้ผู้ซื้อเลิกใช้ถุงพลาสติกโดยการจำหน่ายถุงใช้ซ้ำในราคาประหยัด หรือให้ข้อมูลเกี่ยวกับความเสียหายที่พลาสติกก่อขึ้นต่อสิ่งแวดล้อม

สหรัฐอเมริกา

ถุงพลาสติกสำหรับใส่สินค้าเริ่มแพร่หลายในสหรัฐฯ ช่วงทศวรรษ 1980 และ 1990 โดยเข้ามาแทนที่ถุงกระดาษ อย่างไรก็ตาม ในเวลาต่อมาซูเปอร์มาร์เก็ตหลายแห่งเริ่มหันมาส่งเสริมถุงใช้ซ้ำเพื่อเพิ่มกำไร เนื่องจากถุงแบบไม่ทอ (Non-woven bags) มีต้นทุนการผลิตต่ำ (ประมาณ 0.10–0.25 ดอลลาร์) แต่สามารถจำหน่ายได้ในราคา 0.99–3.00 ดอลลาร์

เพื่อจูงใจให้ลูกค้าลดการใช้ถุงพลาสติก ร้านค้าปลีกบางแห่ง เช่น Whole Foods Market และ Target ได้นำเสนอส่วนลดเงินสดสำหรับลูกค้าที่นำถุงใช้ซ้ำมาเอง รวมถึงโปรแกรมสะสมคะแนนเพื่อแลกของรางวัลหรือคูปองส่วนลด

สหราชอาณาจักร

ในสหราชอาณาจักร ถุงใช้ซ้ำมีจำหน่ายในซูเปอร์มาร์เก็ตเกือบทุกแห่ง โดยมักจำหน่ายในราคาต่ำ (เช่น 10 เพนซ์) และมีการรับประกันเปลี่ยนใบใหม่ให้ฟรีหากชำรุด เพื่อให้สอดคล้องกับกฎหมายว่าด้วยขยะบรรจุภัณฑ์และส่งเสริมการนำถุงกลับมารีไซเคิล

Waitrose เป็นซูเปอร์มาร์เก็ตรายแรกในอังกฤษที่เปิดตัว "Bag For Life" ในปี 1998 ซึ่งเป็นโครงการรีไซเคิลแบบวงจรปิด (Closed-loop recycling) โดยถุงที่ชำรุดและถูกส่งคืนจะถูกนำไปแปรรูปเป็นม้านั่งสีดำสำหรับวางหน้าสาขาของ Waitrose ต่อมาห้างสรรพสินค้าอื่นๆ เช่น Sainsbury's ได้นำแนวคิดนี้ไปใช้ และในปี 2015 รัฐบาลสหราชอาณาจักรได้เริ่มจัดเก็บภาษีถุงพลาสติกจากผู้ค้าปลีกรายใหญ่ในราคาใบละ 5 เพนซ์

นอกจากนี้ ยังมีการใช้ถุงที่ทำจากปอ (Jute) และถุงผสมระหว่างฝ้ายกับปอ (Juco) ซึ่งเป็นทางเลือกธรรมชาติที่ยั่งยืนกว่าพลาสติก โดยถุงประเภทนี้มีอายุการใช้งานประมาณ 3–4 ปี และกลายเป็นทั้งอุปกรณ์ช้อปปิ้งและเครื่องประดับแฟชั่นในปัจจุบัน