ริเอะ คุดัน นักเขียนรางวัลอาคุตางาวะผู้สร้างข้อถกเถียงเรื่อง AI

ริเอะ คุดัน (Rie Qudan หรือ Rie Kudan; เกิด 27 กันยายน ค.ศ. 1990) เป็นนักเขียนนวนิยายชาวญี่ปุ่นที่ได้รับความสนใจอย่างกว้างขวางในระดับสากล โดยเฉพาะหลังจากที่เธอได้รับรางวัลอาคุตางาวะ (Akutagawa Prize) ครั้งที่ 170 ในปี ค.ศ. 2024 จากผลงานนวนิยายเรื่อง Tōkyō-to Dōjō Tō (Tokyo Sympathy Tower)

ประวัติและการศึกษา

คุดันเกิดเมื่อวันที่ 27 กันยายน ค.ศ. 1990 ที่เมืองอุราวะ (ปัจจุบันคือจังหวัดไซตามะ) ประเทศญี่ปุ่น เธอเริ่มแสดงความสามารถด้านการเขียนตั้งแต่วัยเยาว์ โดยได้รับรางวัลการเขียนเรียงความครั้งแรกขณะที่ยังเรียนอยู่ชั้นประถมศึกษาปีที่ 6

เส้นทางอาชีพและผลงาน

หลังจากสำเร็จการศึกษาจากมหาวิทยาลัย คุดันเคยทำงานเป็นผู้ช่วยในห้องปฏิบัติการ ก่อนจะก้าวเข้าสู่เส้นทางนักเขียนอย่างเต็มตัว

การเปิดตัวและผลงานแรกเริ่ม

ในปี ค.ศ. 2021 คุดันได้รับรางวัล Bungakukai Newcomer Award ครั้งที่ 126 จากนวนิยายเรื่องเปิดตัวของเธอที่ชื่อว่า Warui Ongaku (Bad Music) นอกจากนี้ ผลงานเรื่อง Warui Ongaku และ Schoolgirl ยังได้รับการแปลเป็นภาษาอังกฤษโดย Haydn Trowell และตีพิมพ์โดยสำนักพิมพ์ Gazebo Books ในเดือนมีนาคม ค.ศ. 2025 ในรูปแบบเล่มรวมเรื่องสั้นชื่อ Schoolgirl

Tokyo Sympathy Tower และรางวัลอาคุตางาวะ

ผลงานที่สร้างชื่อเสียงให้เธอมากที่สุดคือ Tōkyō-to Dōjō Tō (Tokyo Sympathy Tower) ซึ่งเป็นนวนิยายแนววิทยาศาสตร์ (Science Fiction) ที่เล่าเรื่องราวของสถาปนิกผู้รับหน้าที่ออกแบบหอคอยในสวนชินจูกุเกียวเอน (Shinjuku Gyo-en) ของกรุงโตเกียว เพื่อใช้เป็นเรือนจำสำหรับฟื้นฟูผู้กระทำความผิดให้กลับคืนสู่สังคมอย่างสะดวกสบาย

เนื้อเรื่องถูกกำหนดให้อยู่ในโตเกียวโลกคู่ขนานในอนาคตอันใกล้ ซึ่งสนามกีฬาแห่งชาติโตเกียวโอลิมปิกถูกสร้างขึ้นตามแบบร่างของ Zaha Hadid โดยดำเนินเรื่องผ่านมุมมองของสถาปนิกและผู้ที่ต้องการเขียนชีวประวัติของเธอ นอกจากนี้ นวนิยายเรื่องนี้ยังสอดแทรกประเด็นเกี่ยวกับปัญญาประดิษฐ์ (AI) ไว้อย่างเข้มข้น

นวนิยายเรื่องนี้ส่งผลให้คุดันได้รับรางวัลอาคุตางาวะ ซึ่งเป็นหนึ่งในรางวัลทางวรรณกรรมที่มีเกียรติที่สุดสำหรับนักเขียนหน้าใหม่ในญี่ปุ่น

ประเด็นการใช้ AI ในการสร้างสรรค์ผลงาน

ในการแถลงข่าวหลังได้รับรางวัล คุดันได้สร้างความฮือฮาโดยการเปิดเผยว่าเธอใช้ ChatGPT ซึ่งเป็นแชตบอตปัญญาประดิษฐ์แบบสร้างสรรค์ (Generative AI) ในการเขียนเนื้อหาประมาณ 5% ของนวนิยายเรื่องนี้ อย่างไรก็ตาม ในภายหลังเธอได้ชี้แจงเพิ่มเติมว่า การใช้ AI นั้นจำกัดอยู่เพียงการเขียนบทสนทนาของตัวละครที่เป็น AI ภายในเรื่องเท่านั้น

การตอบรับในระดับสากล

เมื่อผลงานเรื่อง Tōkyō-to Dōjō Tō ได้รับการแปลเป็นภาษาอังกฤษ David Vernon จากนิตยสาร The Spectator ได้วิจารณ์ว่าผลงานชิ้นนี้เป็น "ข้อความที่มีความไพเราะ มีไหวพริบ เสียดสี แต่ในขณะเดียวกันก็มีความสุขุมและละเอียดลออ" และระบุว่าผลงานของเธอสะท้อนถึงจิตวิญญาณของยุคสมัย (Zeitgeisty) โดยสามารถหลอมรวมปัญหาทางศีลธรรม การเมือง สังคม วัฒนธรรม สถาปัตยกรรม และภาษาเข้าด้วยกันได้อย่างน่าสนใจ

ผลงานฉบับภาษาอังกฤษ