โรเบิร์ต เจย์ ชาร์ลสัน นักวิทยาศาสตร์ผู้บุกเบิกด้านการบังคับทางภูมิอากาศและละอองลอย

โรเบิร์ต เจย์ ชาร์ลสัน (Robert Jay Charlson, 30 กันยายน 1936 – 28 กันยายน 2021) เป็นนักวิทยาศาสตร์ด้านบรรยากาศและภูมิอากาศชาวอเมริกัน ผู้มีบทบาทสำคัญในการบุกเบิกการศึกษาเรื่องการบังคับทางภูมิอากาศ (Climate Forcing) และการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ โดยเฉพาะอย่างยิ่งในด้านเคมีบรรยากาศ ฟิสิกส์ของละอองลอย และปฏิสัมพันธ์ระหว่างละอองลอย เมฆ และภูมิอากาศ

ประวัติและการศึกษา

ชาร์ลสันเกิดที่เมืองซานโฮเซ รัฐแคลิฟอร์เนีย เมื่อวันที่ 30 กันยายน 1936 เขาสำเร็จการศึกษาระดับปริญญาตรีและปริญญาโทด้านเคมีจากมหาวิทยาลัยสแตนฟอร์ด โดยมีแฮโรลด์ เอส. จอห์นสตัน เป็นอาจารย์ที่ปรึกษาในระดับปริญญาตรี สำหรับวิทยานิพนธ์ระดับปริญญาโทของเขาเน้นไปที่เทคนิคการสลายตัวด้วยแสงความเร็วสูง (High Speed Flash Photolysis)

ต่อมาในปี 1964 เขาได้รับปริญญาเอกด้านวิทยาศาสตร์บรรยากาศจากมหาวิทยาลัยวอชิงตันในซีแอตเทิล ภายใต้การดูแลของคอนราด บึทเนอร์ หลังจากนั้นเขาได้อุทิศตนให้กับการสอนและการวิจัย จนกระทั่งได้รับตำแหน่งศาสตราจารย์กิตติคุณ (Professor Emeritus) ในสาขาวิทยาศาสตร์บรรยากาศ เคมี และธรณีฟิสิกส์ ณ มหาวิทยาลัยวอชิงตัน ตั้งแต่ปี 1998

ผลงานทางวิทยาศาสตร์ที่สำคัญ

ชาร์ลสันเป็นที่รู้จักอย่างกว้างขวางจากการวิจัยเรื่องละอองลอย (Aerosols) และการสร้างเครื่องมือวัดทางบรรยากาศ ผลงานที่โดดเด่นที่สุดชิ้นหนึ่งคือการร่วมสร้าง สมมติฐาน CLAW (CLAW hypothesis) ซึ่งเสนอว่ามีกลไกการป้อนกลับระหว่างแพลงก์ตอนพืชในมหาสมุทร การปล่อยก๊าซซัลเฟอร์ และการก่อตัวของเมฆ ซึ่งส่งผลต่อการสะท้อนแสงของโลกและช่วยควบคุมอุณหภูมิของโลกให้คงที่

บทบาทใน IPCC

เขามีส่วนร่วมอย่างมากในคณะกรรมการระหว่างรัฐบาลว่าด้วยการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ (IPCC) โดยเป็นหนึ่งในผู้เขียนหลักของบทที่ 2 เรื่อง "การบังคับทางรังสีของการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ" (Radiative forcing of climate change) ในรายงานของกลุ่มทำงานปี 1995 นอกจากนี้ เขายังเป็นผู้เขียนร่วมในรายงานการประเมินของ IPCC ปี 1990 และ 2001 ซึ่งผลงานของ IPCC ในการพิสูจน์ฐานทางวิทยาศาสตร์ของการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศทำให้องค์กรได้รับรางวัลโนเบลสาขาสันติภาพในปี 2007

รางวัลและเกียรติยศ

ตลอดอาชีพการทำงาน ชาร์ลสันได้รับรางวัลและเกียรติยศมากมาย ซึ่งสะท้อนถึงความเป็นเลิศทางวิชาการ เช่น:

• รางวัล Gerbier-Mumm จากองค์การอุตุนิยมวิทยาโลก (WMO) ในปี 1988 สำหรับงานวิจัยสหวิทยาการด้านอุตุนิยมวิทยา
• ปริญญาดุษฎีบัณฑิตกิตติมศักดิ์ จากมหาวิทยาลัยสตอกโฮล์ม ในปี 1993
• ได้รับเลือกเป็น Fellow ของสมาคมอุตุนิยมวิทยาอเมริกัน (AMS) และสหภาพธรณีฟิสิกส์อเมริกัน (AGU) ในปี 1995
• รางวัล ASLI Choice Award ในปี 2009 สำหรับงานเขียนด้านการวิจัยเมฆในระบบภูมิอากาศที่ถูกรบกวน

นวัตกรรมและสิทธิบัตร

ชาร์ลสันไม่ได้เป็นเพียงนักทฤษฎี แต่ยังเป็นนักประดิษฐ์ที่สร้างเครื่องมือวัดทางวิทยาศาสตร์ที่สำคัญ โดยมีสิทธิบัตรที่เกี่ยวข้องกับเครื่องเนโฟโลมิเตอร์ (Nephelometer) ซึ่งใช้สำหรับวัดการกระเจิงของแสงโดยละอองลอยในบรรยากาศ เพื่อช่วยให้นักวิทยาศาสตร์สามารถเก็บข้อมูลเชิงปริมาณเกี่ยวกับอนุภาคในอากาศได้อย่างแม่นยำยิ่งขึ้น