Romance Scam วิธีป้องกันตัวจากมิจฉาชีพหลอกให้รักแล้วโอนเงิน
สรุปใจความสำคัญ
- Romance Scam คือการหลอกให้รักแล้วโอนเงิน โดยมิจฉาชีพมักใช้โปรไฟล์ปลอม (Catfishing) และสร้างความสัมพันธ์ทางอารมณ์เพื่อฉ้อโกง
- Pig Butchering Scam เป็นรูปแบบหนึ่งของ Romance Scam ที่เน้นการหลอกให้ลงทุนในโครงการที่ให้ผลตอบแทนสูง (HYIP)
- ความเสียหายทางการเงินจาก Romance Scam ในสหรัฐอเมริกาสูงกว่าความเสียหายจาก Phishing และ Ransomware อย่างมาก
Romance Scam หรือการหลอกให้รักแล้วโอนเงิน เป็นกลโกงที่มิจฉาชีพใช้ความรู้สึกทางอารมณ์และความไว้วางใจเป็นเครื่องมือในการหลอกลวงเหยื่อ โดยการสร้างโปรไฟล์ปลอมที่ดูดีและน่าเชื่อถือ เพื่อสร้างความสัมพันธ์ทางอารมณ์จนเหยื่อเกิดความเชื่อใจ และสุดท้ายจะใช้ความเชื่อใจนั้นในการขอให้เหยื่อโอนเงินหรือให้ข้อมูลส่วนตัวเพื่อนำไปใช้ในการฉ้อโกง

วิธีการทำงานของมิจฉาชีพ (Modus Operandi)
มิจฉาชีพมักจะมีรูปแบบการหลอกลวงที่ใช้สคริปต์ที่เตรียมไว้ล่วงหน้า โดยมีขั้นตอนดังนี้:
1. การสร้างตัวตนปลอม (Catfishing)
มิจฉาชีพจะสร้างโปรไฟล์ในแอปพลิเคชันหาคู่หรือโซเชียลมีเดีย โดยใช้รูปภาพที่ขโมยมาหรือใช้ AI สร้างขึ้น เพื่อให้ดูเป็นคนที่มีเสน่ห์และน่าดึงดูด มักจะแอบอ้างเป็นทหารสหรัฐฯ หรือนักธุรกิจที่ประสบความสำเร็จ เพื่อให้มีเหตุผลในการไม่สามารถพบหน้ากันได้จริง ๆ หรือไม่สามารถวิดีโอคอลล์ได้ โดยอ้างว่าอยู่ในพื้นที่อันตรายหรือกล้องเสีย
2. การสร้างความสัมพันธ์และความไว้วางใจ
มิจฉาชีพจะใช้เวลาในการส่งข้อความหาเหยื่ออย่างสม่ำเสมอ ส่งบทกวีความรัก หรือคำชมเชย เพื่อให้เหยื่อรู้สึกว่าตนเองเป็นคนพิเศษ และมักจะสัญญาว่าในอนาคตจะแต่งงานหรือใช้ชีวิตร่วมกัน โดยที่มิจฉาชีพจะถามคำถามเกี่ยวกับเหยื่อมาก แต่จะเปิดเผยข้อมูลส่วนตัวของตนเองน้อยมาก
3. การขอเงินหรือข้อมูลส่วนตัว
เมื่อเหยื่อเริ่มมีความเชื่อใจ มิจฉาชีพจะเริ่มขอเงินโดยอ้างเหตุผลต่าง ๆ เช่น ค่าตั๋วเครื่องบินเพื่อมาหา, ค่ารักษาพยาบาล, ค่าเล่าเรียน หรือแม้แต่การชวนให้ลงทุนในโครงการที่ให้ผลตอบแทนสูง (ซึ่งเป็นรูปแบบของ Pig Butchering Scam หรือการหลอกให้ลงทุน) ซึ่งมักจะนำไปสู่การสูญเสียเงินจำนวนมหาศาล
ผลกระทบและขนาดของปัญหา
มิจฉาชีพเหล่านี้มักทำงานเป็นเครือข่ายอาชญากรรมข้ามชาติที่จัดตั้งขึ้นเป็นระบบ (Fraud Factory) โดยมีทีมงานหลายคนสลับกันส่งข้อความหาเหยื่อคนเดียว เพื่อให้ดูเหมือนว่ามีความสม่ำเสมอในการติดต่อสื่อสาร
| ประเทศ | ข้อมูลความเสียหาย |
|---|---|
| สหรัฐอเมริกา | ในปี 2023 FBI รายงานความเสียหายกว่า 650 ล้านดอลลาร์สหรัฐ ซึ่งมากกว่าการหลอกลวงแบบ Phishing หลายเท่า |
| สหราชอาณาจักร | เป็นประเภทอาชญากรรมไซเบอร์ที่เติบโตเร็วที่สุดในปี 2023 โดยมีความเสียหายรวม 93 ล้านปอนด์ |
| ออสเตรเลีย | มูลค่าความเสียหายเพิ่มขึ้นอย่างต่อเนื่องจาก 20.5 ล้านดอลลาร์ เป็น 28.6 ล้านดอลลาร์ ระหว่างปี 2017-2019 |
วิธีป้องกันตนเองจาก Romance Scam
- อย่าโอนเงินให้คนที่คุณไม่เคยพบหน้า: ไม่ว่าเหตุผลจะดูน่าเชื่อถือเพียงใดก็ตาม
- ตรวจสอบรูปภาพ: ใช้การค้นหาด้วยรูปภาพ (Reverse Image Search) เพื่อตรวจสอบว่ารูปนั้นถูกขโมยมาหรือไม่
- วิดีโอคอลล์เพื่อยืนยันตัวตน: หากอีกฝ่ายบ่ายเบี่ยงไม่ยอมวิดีโอคอลล์ ให้สงสัยไว้ก่อนว่าอาจเป็นมิจฉาชีพ
- อย่าให้ข้อมูลส่วนตัว: เช่น เลขบัตรประชาชน, รหัสผ่าน หรือข้อมูลบัญชีธนาคาร
หมายเหตุ: เหยื่อมักจะปฏิเสธความจริงเมื่อมีหลักฐาน เพราะความผูกพันทางอารมณ์ที่สร้างขึ้น ทำให้การรายงานเหตุการณ์ต่อตำรวจเป็นเรื่องยากขึ้น
คำถามที่พบบ่อย
Romance Scam แตกต่างจาก Catfishing อย่างไร?
Catfishing คือการสร้างตัวตนปลอมบนโลกออนไลน์เพื่อหลอกลวงผู้อื่น ส่วน Romance Scam คือเป้าหมายหลักคือการฉ้อโกงเงินหรือข้อมูลส่วนตัวโดยใช้ความสัมพันธ์แบบคนรักเป็นเครื่องมือ
จะรู้ได้อย่างไรว่าคนที่คุยด้วยเป็นมิจฉาชีพ?
สัญญาณเตือนคือ การบ่ายเบี่ยงไม่ยอมวิดีโอคอลล์, การขอเงินด้วยเหตุผลฉุกเฉิน, และการบอกรักอย่างรวดเร็วเกินจริง (Love Bombing)
ควรทำอย่างไรหากตกเป็นเหยื่อ Romance Scam?
ควรหยุดการติดต่อสื่อสารทันที, รวบรวมหลักฐานการโอนเงินและข้อความการสนทนา และแจ้งความดำเนินคดีกับเจ้าหน้าที่ตำรวจหรือศูนย์ปราบปรามอาชญากรรมทางเทคโนโลยี