วันสะบาโตในคริสต์ศาสนา

ในคริสต์ศาสนา วันสะบาโต (Sabbath) คือวันที่ถูกกำหนดไว้เป็นพิเศษสำหรับการพักผ่อนและการนมัสการพระเจ้า เพื่อเป็นการปฏิบัติตามพระบัญญัติของพระเจ้าที่ให้ระลึกถึงวันสะบาโตและรักษาให้เป็นวันบริสุทธิ์ แม้ว่าในปัจจุบันคริสเตียนส่วนใหญ่จะถือว่าวันอาทิตย์เป็นวันสำหรับการนมัสการ แต่ประวัติศาสตร์ของการถือรักษาความเชื่อนี้มีการเปลี่ยนแปลงและมีความหลากหลายตามนิกายต่างๆ

ประวัติศาสตร์และการเปลี่ยนผ่านของวันสะบาโต

การถือรักษาในยุคแรก

คริสเตียนในยุคแรกซึ่งส่วนใหญ่มีพื้นฐานมาจากชาวยิว ยังคงถือรักษาพระบัญญัติวันสะบาโตในวันที่เจ็ดของสัปดาห์ (วันเสาร์) โดยใช้เวลาในวันดังกล่าวเพื่อการอธิษฐานและการพักผ่อน อย่างไรก็ตาม เมื่อคริสต์ศาสนาเริ่มขยายตัวไปยังกลุ่มคนที่ไม่ใช่ชาวยิว (Gentiles) แนวปฏิบัติเริ่มมีความแตกต่างออกไป

ในช่วงต้นศตวรรษที่ 2 นักบุญอิกเนเชียสแห่งแอนติออก (Ignatius of Antioch) หนึ่งในปิตาจารย์ของคริสตจักร ได้แสดงทัศนะที่สนับสนุนการไม่ยึดติดกับการถือรักษาตามกฎเกณฑ์ของวันสะบาโตแบบเดิม ซึ่งสะท้อนถึงการเปลี่ยนผ่านทางเทววิทยาในยุคแรก

การสถาปนาวันอาทิตย์เป็นวันขององค์พระผู้เป็นเจ้า

คริสเตียนส่วนใหญ่ในเวลาต่อมาได้เปลี่ยนมานมัสการในวันอาทิตย์ ซึ่งถูกเรียกว่า "วันขององค์พระผู้เป็นเจ้า" (The Lord's Day) เหตุผลสำคัญคือวันอาทิตย์เป็นวันที่พระเยซูคริสต์ทรงฟื้นคืนพระชนม์จากความตาย และเป็นวันที่พระวิญญาณบริสุทธิ์เสด็จลงมายังเหล่าอัครสาวก

หลักฐานทางประวัติศาสตร์ระบุว่าการนมัสการในวันอาทิตย์มีปรากฏในพระธรรมกิจการ และมีการบันทึกไว้อย่างชัดเจนในช่วงประมาณ ค.ศ. 115 อย่างไรก็ตาม การประกาศใช้กฤษฎีกาของจักรพรรดิคอนสแตนติน (Constantine's edict) มีส่วนสำคัญที่ทำให้คริสเตียนจำนวนมากเปลี่ยนมาถือวันอาทิตย์เป็นวันหยุดและวันนมัสการอย่างเป็นทางการเพียงวันเดียว โดยละทิ้งการถือวันสะบาโตในวันเสาร์

ความแตกต่างในแนวปฏิบัติของแต่ละนิกาย

แนวทางการปฏิบัติในวันสะบาโตมีความแตกต่างกันไปตามความเชื่อของแต่ละกลุ่ม:

• กลุ่มคริสเตียนกระแสหลัก: (เช่น คาทอลิก, โปรเตสแตนต์, ออร์ทอดอกซ์) ส่วนใหญ่ถือวันอาทิตย์เป็นวันสะบาโตของคริสเตียน โดยเน้นการเข้าร่วมพิธีมิสซาหรือการนมัสการในโบสถ์ การเรียนรอยพระบาทในโรงเรียนวันอาทิตย์ และการหลีกเลี่ยงงานหนักหรือกิจกรรมทางโลก
• กลุ่มซับบาตารียน (Sabbatarians): บางกลุ่ม เช่น นิกายเซเว่นเดย์ แอดเวนติสต์ (Seventh-day Adventist) ยังคงยึดถือว่าวันสะบาโตที่แท้จริงตามพระคัมภีร์คือวันเสาร์ และปฏิบัติการพักผ่อนและการนมัสการในวันดังกล่าว
• กลุ่มพิวริตัน (Puritans): ในศตวรรษที่ 16 และ 17 กลุ่มพิวริตัน รวมถึงสายประเพณีเพรสไบทีเรียนและแบปทิสต์บางกลุ่ม ได้กำหนดให้วันอาทิตย์เป็นวันสะบาโตที่เคร่งครัด โดยห้ามการทำงาน การซื้อของ หรือการใช้ขนส่งสาธารณะในวันอาทิตย์ เพื่อให้เวลาทั้งหมดเป็นของพระเจ้า

กิจกรรมและการปฏิบัติในวันสะบาโต

สำหรับผู้ที่ถือรักษาความเชื่อแบบซับบาตารียน (ไม่ว่าจะเป็นวันเสาร์หรือวันอาทิตย์) กิจกรรมที่พบบ่อย ได้แก่:

• การเข้าร่วมพิธีนมัสการทั้งรอบเช้าและรอบเย็น
• การงดเว้นจากงานที่สร้างรายได้หรือการใช้แรงงานหนัก (Servile labour)
• การทำพันธกิจแห่งความเมตตา เช่น การประกาศข่าวประเสริฐ การเยี่ยมผู้ป่วยในโรงพยาบาล หรือการเยี่ยมผู้ต้องขังในเรือนจำ
• การใช้เวลากับครอบครัวและการศึกษาพระคัมภีร์