เครือข่ายบล็อกวิทยาศาสตร์ ScienceBlogs

ScienceBlogs คือเครือข่ายบล็อกและชุมชนเสมือนจริงที่ใช้ระบบการรับสมาชิกแบบเชิญเข้าร่วม (Invitation-only) โดยดำเนินงานในช่วงปี 2006 ถึง 2017 ก่อตั้งโดย Seed Media Group โดยมีวัตถุประสงค์หลักเพื่อส่งเสริมความเข้าใจด้านวิทยาศาสตร์ให้แก่สาธารณชน

ลักษณะการดำเนินงาน

บล็อกแต่ละแห่งในเครือข่ายจะมีหัวข้อเฉพาะทางและผู้เขียนเป็นของตนเอง โดยผู้เขียนไม่ถูกควบคุมโดยบรรณาธิการ ทำให้สามารถนำเสนอเนื้อหาได้อย่างอิสระ กลุ่มผู้เขียนประกอบด้วยบุคคลหลากหลายสาขา เช่น นักวิทยาศาสตร์ที่ทำงานในภาคอุตสาหกรรม มหาวิทยาลัย และโรงเรียนแพทย์ รวมถึงศาสตราจารย์ แพทย์ นักเขียนอาชีพ นักศึกษาระดับบัณฑิตศึกษา และนักวิจัยหลังปริญญาเอก

ประวัติและการเติบโต

ScienceBlogs เปิดตัวในเดือนมกราคม 2006 พร้อมกับบล็อกเริ่มต้น 15 แห่ง โดย Seed Media Group ได้เชิญบล็อกเกอร์วิทยาศาสตร์อิสระที่มีชื่อเสียงมาร่วมเครือข่าย รายได้ของเว็บไซต์มาจากการขายโฆษณาให้กับบริษัทที่ต้องการเข้าถึงกลุ่มผู้บริโภคที่มีความอยากรู้อยากเห็นและมีความรู้

เนื่องจากผู้เขียนได้รับอิสระในการนำเสนอเนื้อหา บล็อกเกอร์หลายคนจึงมักเขียนถึงประเด็นร้อนแรง เช่น การเมืองและศาสนา นอกเหนือจากเรื่องวิทยาศาสตร์ ซึ่งมักนำไปสู่การโต้เถียงอย่างเผ็ดร้อนในช่องแสดงความคิดเห็น

ความสำเร็จและการขยายตัว

ในช่วงปีแรก ScienceBlogs และ Seed ได้รับรางวัลสำคัญ เช่น รางวัล UTNE Independent Press Award ปี 2006 สาขาการนำเสนอข่าววิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีดีเยี่ยม นอกจากนี้ บล็อกในเครือข่ายอย่าง Pharyngula และ Respectful Insolence ยังได้รับรางวัล Weblog Awards ในสาขาบล็อกวิทยาศาสตร์และบล็อกประเด็นการแพทย์และสุขภาพตามลำดับ

เครือข่ายได้ขยายตัวออกเป็น 3 ระลอกใหญ่ โดยมีบล็อกที่ได้รับความนิยมสูง เช่น Pharyngula, Respectful Insolence, Good Math Bad Math, Deltoid, Cognitive Daily, Living the Scientific Life และ On Becoming a Domestic and Laboratory Goddess

ในด้านสถิติ ช่วงปี 2007-2008 ScienceBlogs ถูกจัดเป็นหนึ่งในบล็อกที่มีอิทธิพลสูงระดับโลก โดยมีผู้เข้าชมที่ไม่ซ้ำกัน (Unique Visitors) มากกว่า 1.1 ล้านคนต่อเดือน ซึ่งส่วนใหญ่มาจากสหรัฐอเมริกา ต่อมาในเดือนเมษายน 2011 National Geographic ได้เข้ามาดูแลด้านการควบคุมบรรณาธิการและการขายโฆษณา แม้ว่า Seed Media Group จะยังคงเป็นเจ้าของเว็บไซต์

การขยายตัวสู่ระดับสากล

ScienceBlogs ได้ขยายบริการไปยังประเทศอื่น ๆ ได้แก่:

• เยอรมนี: เปิดตัว ScienceBlogs.de ในปี 2008 โดยร่วมมือกับ Hubert Burda Media
• บราซิล: เปิดตัว ScienceBlogs Brazil ในเดือนมีนาคม 2009 โดยมีบล็อกภาษาโปรตุเกส 23 แห่ง

เหตุการณ์ "PepsiGate"

ในเดือนมิถุนายน 2010 เกิดเหตุการณ์ความขัดแย้งที่เรียกว่า "PepsiGate" เมื่อ ScienceBlogs เปิดบล็อกที่ได้รับการสนับสนุนจาก PepsiCo และเขียนโดยพนักงานของบริษัท ซึ่งบล็อกเกอร์จำนวนมากในเครือข่ายมองว่าเป็นการผสมผสานระหว่างการโฆษณาและการนำเสนอข้อมูลทางวิชาการอย่างไม่เหมาะสมและผิดจริยธรรม

เหตุการณ์นี้ส่งผลให้บล็อกเกอร์ประมาณหนึ่งในสี่ลาออกจากเครือข่าย และบางส่วน เช่น PZ Myers จากบล็อก Pharyngula ได้ประกาศประท้วงหยุดเขียน แม้ว่าภายหลัง Seed จะสั่งปิดบล็อก Food Frontiers (บล็อกที่ PepsiCo สนับสนุน) แต่ความเชื่อมั่นได้ลดลงและนำไปสู่การก่อตั้งเครือข่ายบล็อกวิทยาศาสตร์อื่น ๆ เช่น scientopia.org และ scienceseeker.org

การปิดตัวและการพยายามฟื้นฟู

ScienceBlogs เริ่มเสื่อมถอยลงจนกระทั่งมีการเปิดเผยในเดือนตุลาคม 2017 ว่าเว็บไซต์กำลังจะปิดตัวลง โดยสาเหตุหลักคือการขาดแคลนเงินทุนในการดำเนินงาน เว็บไซต์ปิดตัวลงอย่างเป็นทางการในสิ้นเดือนตุลาคม 2017

อย่างไรก็ตาม ในช่วงปลายเดือนสิงหาคม 2018 หน้าแรกของเว็บไซต์ได้ปรากฏข้อความระบุว่า ScienceBlogs ได้กลายเป็นส่วนหนึ่งของครอบครัว Science 2.0 และมีแผนที่จะกลับมาเปิดใช้งานอีกครั้ง

โครงสร้างเนื้อหา

เนื้อหาใน ScienceBlogs ถูกแบ่งออกเป็น 10 หมวดหมู่หลัก (Channels) เพื่อให้ผู้ใช้งานค้นหาข้อมูลได้ง่าย ดังนี้:

• วิทยาศาสตร์ชีวภาพ (Life Science)
• สิ่งแวดล้อม (Environment)
• สมองและพฤติกรรม (Brain & Behavior)
• มนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์ (Humanities & Social Sciences)
• การแพทย์และสุขภาพ (Medicine & Health)
• การศึกษาและอาชีพ (Education and Careers)
• วิทยาศาสตร์กายภาพ (Physical Science)
• โลกของเรา (Planet Earth)
• การเมือง (Politics)
• เทคโนโลยี (Technology)