ชาร์ตเพลงยอดนิยมในสกอตแลนด์
สรุปใจความสำคัญ
- ชาร์ตซิงเกิลของสกอตแลนด์ยุติการเผยแพร่เมื่อวันที่ 20 พฤศจิกายน 2020
- ชาร์ตอัลบั้มของสกอตแลนด์ในปัจจุบันคำนวณจากยอดขายในรูปแบบกายภาพเท่านั้น
- ชาร์ตอย่างเป็นทางการครั้งแรก (Gallup charts) เริ่มเผยแพร่เมื่อวันที่ 17 มีนาคม 1991
- ในอดีต รสนิยมการฟังเพลงในสกอตแลนด์มีความโน้มเอียงไปทางแนวเพลงพังก์และฮาร์ดร็อกมากกว่าชาร์ตระดับสหราชอาณาจักร
ชาร์ตเพลงยอดนิยมในสกอตแลนด์ เป็นการจัดอันดับความนิยมของผลงานเพลงที่รวบรวมโดย Official Charts Company (OCC) โดยพิจารณาจากยอดขายแผ่นเสียงและดิจิทัลภายในประเทศสกอตแลนด์ ซึ่งมีความเชื่อมโยงกับชาร์ตเพลงรวมของสหราชอาณาจักร (UK Charts)
สถานะปัจจุบันของชาร์ต
ในปัจจุบัน การจัดอันดับเพลงในสกอตแลนด์มีการเปลี่ยนแปลงอย่างมีนัยสำคัญ โดยมีรายละเอียดดังนี้:
- ชาร์ตอัลบั้ม (Scottish Albums Chart): ยังคงมีการจัดทำและเผยแพร่โดย OCC โดยตั้งแต่ 11 ธันวาคม 2020 เป็นต้นมา ชาร์ตนี้จะถูกเผยแพร่ผ่านทางเว็บไซต์ของ OCC และคำนวณจากยอดขายในรูปแบบกายภาพ (Physical Sales) เท่านั้น
- ชาร์ตซิงเกิล (Scottish Singles Chart): ได้ยุติการเผยแพร่ไปตั้งแต่วันที่ 20 พฤศจิกายน 2020 โดยซิงเกิลสุดท้ายที่ครองอันดับหนึ่งคือเพลง "Always" ของวง The Snuts ซึ่งเป็นวงดนตรีจากสกอตแลนด์
ประวัติความเป็นมา
ยุคเริ่มต้น (ปลายทศวรรษ 1970 - ต้นทศวรรษ 1980)
ในช่วงปลายทศวรรษ 1970 และต้นทศวรรษ 1980 นิตยสาร Radio & Record News และ Record Business ได้จัดทำชาร์ตเพลงของสกอตแลนด์ ซึ่งถูกนำไปออกอากาศผ่านสถานีวิทยุท้องถิ่น เช่น Radio Clyde และ Radio Forth ในยุคนี้พบว่ารสนิยมการฟังเพลงของชาวสกอตแลนด์มีความแตกต่างจากชาร์ตระดับประเทศอย่างชัดเจน โดยมีความนิยมในแนวเพลงฮาร์ดร็อก (Hard Rock), พังก์ (Punk) และนิวเวฟ (New Wave) สูงกว่า ในขณะที่แนวเพลงโซล (Soul) และดนตรีแนวแบล็กมิวสิก (Black styles) ได้รับความนิยมน้อยกว่า
การก่อตั้งชาร์ตอย่างเป็นทางการ (ทศวรรษ 1990)
ในช่วงปลายทศวรรษ 1980 เกิดกระแสเรียกร้องให้มีการจัดทำชาร์ตเพลงอย่างเป็นทางการของสกอตแลนด์ เนื่องจากมีความเชื่อว่าชาร์ตเพลงของสหราชอาณาจักรไม่ได้สะท้อนยอดขายของศิลปินชาวสกอตแลนด์อย่างแท้จริง เพราะมีการสุ่มสำรวจร้านค้าในสกอตแลนด์ไม่เพียงพอ
ส่งผลให้มีการจัดตั้งชาร์ต Scottish Gallup charts อย่างเป็นทางการครั้งแรกเมื่อวันที่ 17 มีนาคม 1991 ซึ่งแสดงให้เห็นความแตกต่างของความนิยมอย่างชัดเจน เช่น วง The Silencers สามารถขึ้นถึงอันดับ 6 ในชาร์ตอัลบั้มของสกอตแลนด์ ในขณะที่ชาร์ตระดับประเทศ (UK-wide) อยู่เพียงอันดับ 39 เท่านั้น
นอกจากนี้ ยังมีการนำเสนอชาร์ตเพลงผ่านรายการโทรทัศน์ทางช่อง BBC1 Scotland ซึ่งดำเนินรายการโดย Nicky Campbell และต่อมาทางสถานีโทรทัศน์ Scottish Television ได้เปิดตัวรายการ Chart Bite เพื่อนำเสนออันดับเพลงยอดนิยมในสกอตแลนด์
วิวัฒนาการของการคำนวณยอดขาย
วิธีการคำนวณอันดับเพลงของสกอตแลนด์มีการเปลี่ยนแปลงตามเทคโนโลยีการบริโภคดนตรี ดังนี้:
| ช่วงเวลา | เกณฑ์การคำนวณ (ชาร์ตสกอตแลนด์) | เกณฑ์การคำนวณ (ชาร์ตสหราชอาณาจักร) |
|---|---|---|
| ก่อนปี 2005 | ยอดขายรูปแบบกายภาพเท่านั้น | ยอดขายรูปแบบกายภาพเท่านั้น |
| 2005 - 2009 | ยอดขายรูปแบบกายภาพเท่านั้น | รวมยอดดาวน์โหลดดิจิทัล (ซิงเกิลปี 2005, อัลบั้มปี 2006) |
| 2009 - 2014 | รวมยอดขายกายภาพและดิจิทัล | รวมยอดขายกายภาพและดิจิทัล |
| 2014 - 2020 | รวมยอดขายกายภาพและดิจิทัล | รวมยอดสตรีมมิง (Streaming) |
| หลัง 20 พฤศจิกายน 2020 | ยอดขายกายภาพเท่านั้น (เฉพาะชาร์ตอัลบั้ม) | รวมกายภาพ, ดิจิทัล และสตรีมมิง |
คำถามที่พบบ่อย
ปัจจุบันยังมีชาร์ตเพลงซิงเกิลของสกอตแลนด์หรือไม่?
ไม่มีแล้ว ชาร์ตซิงเกิลของสกอตแลนด์ได้ยุติการเผยแพร่ไปตั้งแต่วันที่ 20 พฤศจิกายน 2020
ชาร์ตอัลบั้มของสกอตแลนด์คำนวณจากอะไรในปัจจุบัน?
ปัจจุบันชาร์ตอัลบั้มของสกอตแลนด์คำนวณจากยอดขายในรูปแบบกายภาพ (Physical Sales) เท่านั้น
ทำไมในอดีตจึงต้องมีการจัดตั้งชาร์ตเพลงแยกสำหรับสกอตแลนด์?
เนื่องจากมีความเชื่อว่าชาร์ตเพลงของสหราชอาณาจักรไม่ได้สุ่มสำรวจร้านค้าในสกอตแลนด์มากพอ ทำให้ยอดขายของศิลปินชาวสกอตแลนด์ไม่ได้รับการสะท้อนในอันดับเพลงระดับประเทศอย่างถูกต้อง
