หลักทรัพย์ (การเงิน) ความหมาย ประเภท และความสำคัญในการลงทุน

ในทางด้านการเงิน หลักทรัพย์ (Security) คือสินทรัพย์ทางการเงินที่สามารถซื้อขายแลกเปลี่ยนได้ ซึ่งโดยทั่วไปจะหมายถึงเครื่องมือทางการเงินทุกรูปแบบ แต่คำจำกัดความทางกฎหมายอาจแตกต่างกันไปตามแต่ละเขตอำนาจศาล ในบางประเทศ คำว่า "หลักทรัพย์" อาจครอบคลุมถึงเครื่องมือทางการเงินทุกประเภท ในขณะที่บางแห่งอาจจำกัดเฉพาะตราสารทุนและตราสารหนี้เท่านั้น

ประเภทของหลักทรัพย์

หลักทรัพย์สามารถแบ่งออกเป็นหมวดหมู่ใหญ่ๆ ได้ดังนี้:

1. ตราสารหนี้ (Debt Securities)

ตราสารหนี้คือหลักทรัพย์ที่แสดงถึงการกู้ยืมเงิน โดยผู้ถือตราสารหนี้มีสถานะเป็นเจ้าหนี้ และผู้ส่งออกตราสารมีสถานะเป็นลูกหนี้ ตัวอย่างของตราสารหนี้ ได้แก่:

• พันธบัตรรัฐบาล (Government Bonds): ออกโดยรัฐบาลเพื่อระดมทุน
• หุ้นกู้ (Corporate Bonds): ออกโดยบริษัทเอกชน
• หุ้นกู้ระยะสั้น (Commercial Paper): ตราสารหนี้ระยะสั้นที่ไม่มีหลักประกัน
• ตั๋วเงินคลัง (Treasury Bills): ตราสารหนี้ระยะสั้นที่ออกโดยรัฐบาล

ผู้ถือตราสารหนี้มักจะได้รับผลตอบแทนในรูปของดอกเบี้ย และได้รับเงินต้นคืนเมื่อครบกำหนดไถ่ถอน

2. ตราสารทุน (Equity Securities)

ตราสารทุนคือหลักทรัพย์ที่แสดงถึงความเป็นเจ้าของในกิจการ ตัวอย่างที่ชัดเจนที่สุดคือ หุ้นสามัญ (Common Stocks) และ หุ้นบุริมสิทธิ (Preferred Stocks) ผู้ถือตราสารทุนจะมีสิทธิในการได้รับเงินปันผลและมีสิทธิออกเสียงในที่ประชุมผู้ถือหุ้น

3. ตราสารอนุพันธ์ (Derivatives)

ตราสารอนุพันธ์คือสัญญาทางการเงินที่มูลค่าของมันขึ้นอยู่กับสินทรัพย์อ้างอิง (Underlying Asset) เช่น หุ้น, สินค้าโภคภัณฑ์, หรืออัตราแลกเปลี่ยน ตัวอย่างได้แก่:

• สัญญาฟิวเจอร์ส (Futures): สัญญาซื้อขายล่วงหน้าที่มีมาตรฐาน
• สัญญาออปชัน (Options): สัญญาที่ให้สิทธิในการซื้อหรือขายสินทรัพย์ในราคาที่กำหนด
• สวอป (Swaps): สัญญาแลกเปลี่ยนกระแสเงินสด

ความสำคัญของหลักทรัพย์ในการระดมทุน

หลักทรัพย์เป็นวิธีการดั้งเดิมที่วิสาหกิจเชิงพาณิชย์ใช้ในการระดมทุนใหม่ แทนที่จะกู้ยืมเงินจากธนาคารเพียงอย่างเดียว การออกหลักทรัพย์ช่วยให้บริษัทสามารถเข้าถึงแหล่งเงินทุนจากนักลงทุนจำนวนมากได้โดยตรง และลดข้อจำกัดหรือเงื่อนไขที่เข้มงวด (Financial Covenants) ที่มักมาพร้อมกับเงินกู้จากธนาคาร

ข้อแตกต่างระหว่างหลักทรัพย์ในสหราชอาณาจักรและสหรัฐอเมริกา