เซอร์ โมเนียร์ โมเนียร์-วิลเลียมส์ นักวิชาการภาษาสันสกฤตผู้ทรงอิทธิพล

เซอร์ โมเนียร์ โมเนียร์-วิลเลียมส์ (12 พฤศจิกายน 1819 – 11 เมษายน 1899) เป็นนักวิชาการชาวอังกฤษผู้มีชื่อเสียงในฐานะศาสตราจารย์เก้าอี้ Boden ด้านภาษาสันสกฤตคนที่สองแห่งมหาวิทยาลัยออกซฟอร์ด ประเทศอังกฤษ ท่านเป็นผู้เชี่ยวชาญในการศึกษา บันทึก และสอนภาษาในเอเชีย โดยเฉพาะอย่างยิ่งภาษาสันสกฤต ภาษาเปอร์เซีย และภาษาฮินดูสถานี

ชีวิตช่วงต้นและการศึกษา

โมเนียร์ วิลเลียมส์ เกิดที่เมืองบอมเบย์ เป็นบุตรของพันเอกโมเนียร์ วิลเลียมส์ ผู้ดำรงตำแหน่งเจ้ากรมสำรวจในเขตประธานาธิบดีบอมเบย์ เดิมท่านใช้นามสกุลว่า "Williams" จนกระทั่งปี 1887 จึงได้เพิ่มชื่อตัวเข้าไปในนามสกุลกลายเป็น "Monier-Williams"

ท่านได้รับการศึกษาในโรงเรียนเอกชนที่เมืองโฮฟ, เชลซี และฟินชลีย์ ก่อนจะเข้าศึกษาที่ King's College School, Balliol College มหาวิทยาลัยออกซฟอร์ด (1838–40), East India Company College (1840–41) และ University College มหาวิทยาลัยออกซฟอร์ด (1841–44) โดยท่านสำเร็จการศึกษาในระดับปริญญาตรีสาขา Literae Humaniores ในปี 1844

เส้นทางอาชีพและการแข่งขันที่ดุเดือด

วิลเลียมส์เริ่มสอนภาษาเอเชียที่ East India Company College ตั้งแต่ปี 1844 จนถึงปี 1858 ท่านกลายเป็นที่รู้จักในระดับชาติจากการแข่งขันชิงตำแหน่งศาสตราจารย์เก้าอี้ Boden ด้านภาษาสันสกฤตที่มหาวิทยาลัยออกซฟอร์ดในปี 1860 ซึ่งท่านต้องแข่งขันกับ แมกซ์ มึลเลอร์ (Max Müller)

การแข่งขันครั้งนี้เป็นไปอย่างดุเดือด เนื่องจากมึลเลอร์มีมุมมองทางศาสนาแบบเสรีนิยมและเน้นการตีความเชิงปรัชญาจากคัมภีร์พระเวท ในขณะที่โมเนียร์ วิลเลียมส์ ถูกมองว่าเป็นนักวิชาการที่เน้นการนำไปใช้จริง มีความรู้เชิงลึกเกี่ยวกับอินเดียและแนวปฏิบัติทางศาสนาของฮินดูในยุคสมัยนั้น นอกจากนี้ วิลเลียมส์ยังแสดงจุดยืนสนับสนุนการเผยแผ่ศาสนาคริสต์ในอินเดีย ซึ่งเป็นเงื่อนไขสำคัญของผู้ก่อตั้งทุนการศึกษาสำหรับตำแหน่งนี้ ทำให้ท่านได้รับเลือกให้ดำรงตำแหน่งในที่สุด

ผลงานและการก่อตั้งสถาบัน

โมเนียร์ วิลเลียมส์ มีบทบาทสำคัญในการนำคำว่า "Hinduism" (ศาสนาฮินดู) มาใช้ในภาษาอังกฤษอย่างแพร่หลายผ่านหนังสือชื่อ Hinduism ที่ตีพิมพ์ในปี 1877

การก่อตั้งสถาบันอินเดีย (Indian Institute)

ในปี 1883 ท่านได้ก่อตั้งสถาบันอินเดีย (Indian Institute) ณ มหาวิทยาลัยออกซฟอร์ด เพื่อเป็นศูนย์กลางทางวิชาการและสถานที่ฝึกอบรมสำหรับข้าราชการพลเรือนอินเดีย (Indian Civil Service) โดยมีเป้าหมายเพื่อสร้างความเข้าใจอันดีระหว่างอังกฤษและอินเดีย ท่านได้เดินทางไประดมทุนในอินเดียหลายครั้งและได้รับการสนับสนุนจากเจ้าผู้ครองรัฐในอินเดีย

พจนานุกรมสันสกฤต-อังกฤษ

หนึ่งในผลงานที่โดดเด่นที่สุดของท่านคือการรวบรวม พจนานุกรมสันสกฤต-อังกฤษ (Sanskrit–English dictionary) ซึ่งตีพิมพ์ครั้งแรกในปี 1872 โดยพัฒนามาจากพจนานุกรมสันสกฤตของเซนต์ปีเตอร์สเบิร์ก และมีการปรับปรุงแก้ไขอีกครั้งในปี 1899

เกียรติยศและรางวัล

• ได้รับแต่งตั้งเป็นอัศวิน (Knighted) ในปี 1876
• ได้รับเครื่องราชอิสริยาภรณ์ KCIE ในปี 1887
• ได้รับปริญญาดุษฎีบัณฑิตกิตติมศักดิ์จากมหาวิทยาลัยออกซฟอร์ด และมหาวิทยาลัยกัลกัตตา
• ได้รับเลือกเป็นสมาชิกของ American Philosophical Society ในปี 1886