สมาคมมรดกแห่งชาติอิหร่าน การปกป้องวัฒนธรรมและโบราณคดี

สมาคมมรดกแห่งชาติอิหร่าน (SNH) เป็นกลุ่มการเมืองและโบราณคดีระดับรากหญ้าที่ก่อตั้งขึ้นในปี ค.ศ. 1922 โดยกลุ่มชาวอิหร่านที่มีการศึกษาและมีความรักชาติ ซึ่งเกิดขึ้นในช่วงปลายยุคการปกครองของราชวงศ์กะจาร์ (Qajar) โดยมีเป้าหมายหลักในการอนุรักษ์โบราณวัตถุ แหล่งโบราณคดี และการปกป้องวัฒนธรรมอิหร่าน

ภูมิหลังและบริบททางสังคม

ในช่วงต้นศตวรรษที่ 20 อิหร่านประสบกับความเปลี่ยนแปลงทางสังคมและการเมืองอย่างมาก โดยเฉพาะหลังจากการปฏิวัติรัฐธรรมนูญเปอร์เซียปี 1906 ซึ่งลดอำนาจของกษัตริย์และจัดตั้งรัฐสภาอิหร่านขึ้น ทำให้เกิดพื้นที่สาธารณะสำหรับการแสดงออกทางการเมืองของเหล่านักปราชญ์และกวี

ในขณะเดียวกัน ความสนใจในโบราณคดีอิหร่านพุ่งสูงขึ้นจากนักวิชาการชาวฝรั่งเศส อังกฤษ และรัสเซีย อย่างไรก็ตาม ฝรั่งเศสมีบทบาทสำคัญแต่มีความย้อนแย้งในตัว โดยนักโบราณคดีชื่อดังอย่าง Jacques de Morgan ได้เสนอให้สร้างพิพิธภัณฑ์โบราณคดีแห่งชาติในเตหะรานในปี 1897 แต่ต่อมาเขากลับเปลี่ยนใจและสนับสนุนให้ส่งโบราณวัตถุทั้งหมดกลับไปยังฝรั่งเศส เพื่อสร้างการผูกขาดทางโบราณคดี

ความพยายามในการผูกขาดของฝรั่งเศสสร้างความไม่พอใจให้กับปัญญาชนชาวอิหร่านที่ไม่อยากให้ประวัติศาสตร์ของชาติถูกส่งออกไป ซึ่งนำไปสู่การก่อตั้ง SNH หลังจากเหตุการณ์รัฐประหารปี 1921 โดยบุคคลสำคัญอย่าง Mohammad Ali Foroughi, Ebrahim Hakimi และ Hassan Pirnia เพื่อปกป้องมรดกของชาติ

เป้าหมายและความสำเร็จ

เป้าหมายของ SNH คือการอนุรักษ์ ปกป้อง และส่งเสริมมรดกของอิหร่าน โดยมุ่งเน้นใน 3 ด้านหลัก:

• การจัดตั้งพิพิธภัณฑ์และห้องสมุดในเตหะราน: เพื่อยุติการผูกขาดทางโบราณคดีของฝรั่งเศส
• การระบุตัวตนและการลงทะเบียน: การจัดทำบัญชีโบราณวัตถุและโบราณสถานที่มีความจำเป็นต้องได้รับการซ่อมแซมหรือจัดหมวดหมู่
• การบันทึกรายการโบราณวัตถุ: การรวบรวมรายชื่อโบราณวัตถุโบราณที่อยู่ในความครอบครองของรัฐบาลหรือกลุ่มต่างๆ

โครงการทางสถาปัตยกรรมที่สำคัญ

SNH ประสบความสำเร็จในการระดมทุนจากรัฐสภาเพื่อสร้างและปรับปรุงสุสานสำคัญๆ โดยใช้รูปแบบสถาปัตยกรรมแบบอาคีเมนิด (Achaemenid) เช่น:

• สุสานเฟอร์โดว์ซี (Tomb of Ferdowsi): เริ่มสร้างในปี 1928 และเสร็จสิ้นในปี 1934 เพื่อฉลองครบรอบ 1,000 ปีของเฟอร์โดว์ซี
• สุสานอาวิเซนนา (Tomb of Avicenna): สร้างขึ้นในปี 1944 ที่เมืองฮาเมดาน
• สุสานซาดี ชีราซี (Tomb of Saadi Shirazi): ในเมืองชีราซ
• สุสานนาเดอร์ ชาห์ (Nader Shah mausoleum): ในเมืองมัชฮัด