อาณานิคมสเปนในโมร็อกโก
สรุปใจความสำคัญ
- จัดตั้งขึ้นเมื่อวันที่ 27 พฤศจิกายน ค.ศ. 1912 ผ่านสนธิสัญญาระหว่างฝรั่งเศสและสเปน
- ประกอบด้วยเขตปกครองตอนเหนือริมฝั่งทะเลเมดิเตอร์เรเนียน และเขตตอนใต้รอบแหลมจูบี
- เมืองตังเฌร์มีสถานะเป็นเขตปกครองสากล ไม่ได้ขึ้นตรงต่อสเปน
- เขตตอนเหนือได้รับเอกราชในปี ค.ศ. 1956 และเขตตอนใต้ถูกยกให้โมร็อกโกในปี ค.ศ. 1958
อาณานิคมสเปนในโมร็อกโก (Spanish Protectorate in Morocco) ถูกจัดตั้งขึ้นเมื่อวันที่ 27 พฤศจิกายน ค.ศ. 1912 ผ่านสนธิสัญญาระหว่างฝรั่งเศสและสเปน ซึ่งเป็นการเปลี่ยนสถานะจากเขตอิทธิพลของสเปนในโมร็อกโก (ซึ่งขณะนั้นอยู่ภายใต้การคุ้มครองของฝรั่งเศส) ให้กลายเป็นดินแดนในอารักขาอย่างเป็นทางการของสเปน
ขอบเขตทางภูมิศาสตร์
ดินแดนในอารักขานี้แบ่งออกเป็นสองส่วนหลัก ได้แก่:
- เขตทางตอนเหนือ: เป็นแถบพื้นที่ริมฝั่งทะเลเมดิเตอร์เรเนียนและช่องแคบยิบรอลตาร์
- เขตทางตอนใต้: พื้นที่รอบแหลมจูบี (Cape Juby) ซึ่งมีพรมแดนติดกับสะฮาราของสเปน (Spanish Sahara)
ทั้งนี้ เมืองตังเฌร์ (Tangier) ถูกยกเว้นจากการเป็นส่วนหนึ่งของอาณานิคมสเปน โดยมีสถานะพิเศษเป็นเขตปกครองสากล (Tangier International Zone)
ภูมิหลังและการจัดตั้ง
แรงจูงใจของสเปน
ในช่วงปลายศตวรรษที่ 19 สเปนสูญเสียอาณานิคมส่วนใหญ่ในสงครามสเปน-อเมริกา อย่างไรก็ตาม รัฐบาลสเปนยังคงเห็นความจำเป็นในการขยายอิทธิพลในตอนเหนือของโมร็อกโก เนื่องจากตำแหน่งทางยุทธศาสตร์ที่สำคัญ และการมีฐานที่มั่นเดิมอย่างเมืองเซวตา (Ceuta) และเมลิลยา (Melilla)
ปัจจัยสำคัญที่ผลักดันให้สเปนเข้าแทรกแซง ได้แก่ ความกังวลด้านความมั่นคงทางยุทธศาสตร์ โดยเกรงว่าหากฝรั่งเศสเข้าควบคุมพื้นที่ทางตะวันตกเฉียงเหนือของโมร็อกโกทั้งหมด สเปนจะถูกปิดล้อมทั้งทางเหนือและใต้ นอกจากนี้ยังมีการค้นพบแร่เหล็กใกล้เมืองเมลิลยา ซึ่งสร้างความเชื่อว่าโมร็อกโกมีความมั่งคั่งทางแร่ธาตุสูง
ข้อตกลงระหว่างมหาอำนาจ
การจัดตั้งอาณานิคมนี้เป็นผลมาจากข้อตกลงระหว่างฝรั่งเศสและสเปน โดยมีอังกฤษเป็นตัวกลางในการเจรจาผ่านข้อตกลง Entente Cordiale ในปี ค.ศ. 1904 ซึ่งอังกฤษต้องการให้มหาอำนาจที่อ่อนแอกว่าอย่างสเปนเป็นผู้ควบคุมชายฝั่งตรงข้ามยิบรอลตาร์ แทนที่จะเป็นฝรั่งเศส เพื่อความมั่นคงของยิบรอลตาร์ที่อังกฤษครอบครองอยู่
การสิ้นสุดของอำนาจปกครอง
การสิ้นสุดของอาณานิคมสเปนในโมร็อกโกเกิดขึ้นเป็นสองระยะ:
- เขตทางตอนเหนือ: กลายเป็นส่วนหนึ่งของประเทศโมร็อกโกที่เป็นเอกราชเมื่อวันที่ 7 เมษายน ค.ศ. 1956 หลังจากฝรั่งเศสถอนตัวจากดินแดนในอารักขาของตน
- เขตทางตอนใต้: สเปนยอมยกดินแดนส่วนนี้ให้โมร็อกโกผ่านสนธิสัญญา Angra de Cintra เมื่อวันที่ 1 เมษายน ค.ศ. 1958 ภายหลังการสิ้นสุดของสงครามอิฟนี (Ifni War)
คำถามที่พบบ่อย
อาณานิคมสเปนในโมร็อกโกจัดตั้งขึ้นเมื่อใด?
จัดตั้งขึ้นเมื่อวันที่ 27 พฤศจิกายน ค.ศ. 1912 โดยเป็นข้อตกลงระหว่างฝรั่งเศสและสเปน
ทำไมสเปนถึงต้องการครอบครองพื้นที่ในโมร็อกโก?
เพื่อความมั่นคงทางยุทธศาสตร์ในการป้องกันเมืองเซวตาและเมลิลยา และความต้องการทรัพยากรแร่ธาตุ เช่น แร่เหล็ก
เมืองตังเฌร์มีสถานะอย่างไรในช่วงเวลานั้น?
เมืองตังเฌร์ไม่ได้เป็นส่วนหนึ่งของอาณานิคมสเปน แต่มีสถานะเป็นเขตปกครองสากล (Tangier International Zone)
อาณานิคมนี้สิ้นสุดลงเมื่อใด?
เขตตอนเหนือสิ้นสุดลงในปี ค.ศ. 1956 และเขตตอนใต้สิ้นสุดลงในปี ค.ศ. 1958 หลังจากสงครามอิฟนี