สปริงเกอร์ เนเจอร์ ยักษ์ใหญ่ด้านการพิมพ์วารสารวิชาการระดับโลก

สปริงเกอร์ เนเจอร์ (Springer Nature) เป็นบริษัทผู้พิมพ์วารสารวิชาการสัญชาติเยอรมัน-บริติช ที่เกิดจากการควบรวมกิจการครั้งสำคัญในเดือนพฤษภาคม พ.ศ. 2558 ระหว่าง Springer Science+Business Media และกลุ่มธุรกิจการพิมพ์ของ Holtzbrinck Publishing Group ซึ่งประกอบด้วย Nature Publishing Group, Palgrave Macmillan และ Macmillan Education

ประวัติและการก่อตั้ง

รากฐานของบริษัทมาจากสำนักพิมพ์และวารสารหลายแห่งที่มีประวัติยาวนาน โดยมีจุดเริ่มต้นที่สำคัญดังนี้:

• Springer-Verlag: ก่อตั้งขึ้นในปี พ.ศ. 2385 โดย Julius Springer ในกรุงเบอร์ลิน
• Nature Publishing Group: ผู้จัดพิมพ์วารสาร Nature ซึ่งตีพิมพ์มาตั้งแต่ปี พ.ศ. 2412
• Macmillan Education: มีต้นกำเนิดมาจาก Macmillan Publishers ที่ก่อตั้งขึ้นในปี พ.ศ. 2386

การควบรวมกิจการในปี พ.ศ. 2558 เกิดขึ้นหลังจากมีการประกาศแผนงานเมื่อวันที่ 15 มกราคม พ.ศ. 2558 โดยธุรกรรมเสร็จสิ้นในเดือนพฤษภาคม ซึ่งทำให้ Holtzbrinck กลายเป็นผู้ถือหุ้นรายใหญ่ในสัดส่วนร้อยละ 53 ต่อมาในปี พ.ศ. 2564 บริษัทได้เข้าซื้อกิจการ Atlantis Press สำนักพิมพ์แบบเปิด (Open Access) จากปารีส ซึ่งเน้นเนื้อหาด้านวิทยาศาสตร์ เทคนิค และการแพทย์ (STM) รวมถึงการตีพิมพ์รายงานการประชุมวิชาการ

การดำเนินงานและแบรนด์ในเครือ

หลังการควบรวมกิจการ Derk Haank ได้ดำรงตำแหน่งซีอีโอคนแรกของ Springer Nature ก่อนจะเกษียณอายุในปี พ.ศ. 2560 และส่งต่อตำแหน่งให้ Daniel Ropers และต่อด้วย Frank Vrancken Peeters ในเดือนกันยายน พ.ศ. 2562

แบรนด์หลักภายใต้การบริหาร

กลุ่มบริษัทประกอบด้วยแบรนด์ที่มีชื่อเสียงระดับโลก ได้แก่:

• Nature: วารสารวิทยาศาสตร์ชั้นนำของโลก
• Springer.com: แพลตฟอร์มทรัพยากรวิชาการ
• BioMed Central: ผู้เชี่ยวชาญด้านการตีพิมพ์แบบ Open Access ในสาขาชีวการแพทย์
• Heinrich Vogel Verlag และ SciGraph

นอกจากนี้ บริษัทเคยเป็นเจ้าของ Scientific American จนกระทั่งเดือนมิถุนายน พ.ศ. 2569 ซึ่งได้ขายกิจการให้กับ LabX Media Group เพื่อมุ่งเน้นการดำเนินธุรกิจการพิมพ์ทางวิชาการเป็นหลัก

ความรับผิดชอบต่อสังคมและสิ่งแวดล้อม

Springer Nature เป็นผู้ลงนามใน SDG Publishers Compact เพื่อสนับสนุนเป้าหมายการพัฒนาที่ยั่งยืน (SDGs) ของสหประชาชาติ โดยมีมาตรการที่สำคัญ เช่น:

• การบรรลุสถานะความเป็นกลางทางคาร์บอน (Carbon Neutral) ตั้งแต่ปี พ.ศ. 2563
• การจัดหมวดหมู่สิ่งพิมพ์ออกเป็นศูนย์กลางเนื้อหา 17 แห่งที่เกี่ยวข้องกับ SDGs
• การเปิดตัววารสารเฉพาะทาง เช่น Nature Climate Change, Nature Energy และ Nature Sustainability

ประเด็นวิพากษ์วิจารณ์และข้อโต้แย้ง

บริษัทเผชิญกับประเด็นทางจริยธรรมและการดำเนินงานในหลายกรณี ดังนี้:

• การเซ็นเซอร์เนื้อหา: ในปี พ.ศ. 2560 บริษัทถูกวิจารณ์ว่าระงับการเข้าถึงบทความหลายร้อยฉบับสำหรับผู้ใช้ในประเทศจีน โดยเฉพาะเนื้อหาที่เกี่ยวข้องกับทิเบต ไต้หวัน และสิทธิมนุษยชน
• ความบกพร่องของกระบวนการตรวจสอบ (Peer Review): มีการถอนบทความวิจัยหลายครั้งเนื่องจากกระบวนการตรวจสอบที่น่าสงสัย เช่น การถอนบทความ 44 ฉบับจาก Arabian Journal of Geosciences ในปี พ.ศ. 2564 เนื่องจากความผิดพลาดในขั้นตอนการตรวจสอบ
• ข้อพิพาทด้านการเมือง: ในปี พ.ศ. 2563 มีรายงานว่าบริษัทปฏิเสธการตีพิมพ์บทความของแพทย์ชาวไต้หวัน เนื่องจากไม่มีคำว่า "China" ต่อท้ายคำว่า "Taiwan" ตามคำขอของผู้ร่วมจัดพิมพ์ (Co-publisher) จากมหาวิทยาลัยการแพทย์เวินโจว
• ข้อโต้แย้งด้านอุดมการณ์: ในปี พ.ศ. 2568 ศาสตราจารย์ Anna Krylov ได้เรียกร้องให้คว่ำบาตรวารสารในเครือ Nature โดยกล่าวหาว่าบริษัทละทิ้งพันธกิจทางวิทยาศาสตร์เพื่อหันไปส่งเสริมวาระด้านความยุติธรรมทางสังคม (Social Justice Agenda) ซึ่งประเด็นนี้ได้รับแรงสนับสนุนจาก Richard Dawkins นักชีววิทยาเชิงวิวัฒนาการ

นโยบายเกี่ยวกับปัญญาประดิษฐ์ (AI)

Springer Nature มีนโยบายห้ามผู้ตรวจสอบบทความ (Peer Reviewers) อัปโหลดต้นฉบับงานวิจัยลงในเครื่องมือ AI เนื่องจากกังวลเรื่องความลับของข้อมูล อย่างไรก็ตาม ในเดือนเมษายน พ.ศ. 2569 บริษัทได้ระบุว่าการใช้ AI เพื่อแก้ไขภาษาในงานวิจัยอาจเป็นสิ่งที่ยอมรับได้ โดยจะพิจารณาเป็นรายกรณีไป