การโฆษณาแบบแอบแฝง
สรุปใจความสำคัญ
- การโฆษณาแบบแอบแฝงคือการสื่อสารที่ปกปิดวัตถุประสงค์ทางการค้าเพื่อให้ผู้บริโภคไม่รู้ตัวว่ากำลังถูกโฆษณา
- สหภาพยุโรปมีข้อกำหนดใน TWF Directive ที่ระบุว่าการนำเสนอสินค้าที่ทำให้เข้าใจผิดเพื่อแลกกับค่าตอบแทนถือเป็นการกระทำที่จงใจ
- เอ็ดเวิร์ด เบอร์เนย์ส ใช้กลยุทธ์แอบแฝงในทศวรรษ 1920 เพื่อเปลี่ยนภาพลักษณ์ของบุหรี่ให้เป็นสัญลักษณ์ของเสรีภาพสำหรับผู้หญิง
การโฆษณาแบบแอบแฝง (Surreptitious advertising) หรือที่รู้จักกันในชื่อ การตลาดแบบล่องหน (Stealth marketing) คือแนวทางการสื่อสารทางการตลาดที่ปกปิดวัตถุประสงค์ในการโฆษณา โดยทำให้ผู้รับสารไม่ทราบว่าสิ่งที่ได้รับชมหรือรับฟังนั้นคือการส่งเสริมการขายสินค้าหรือบริการ ซึ่งอาจนำไปสู่การเข้าใจผิดของผู้บริโภคเกี่ยวกับธรรมชาติของข้อมูลที่ได้รับ
ข้อกำหนดทางกฎหมายและจริยธรรม
ในระดับสากล มีความพยายามในการควบคุมการโฆษณาประเภทนี้เพื่อคุ้มครองผู้บริโภค ตัวอย่างเช่น ภายใต้คำสั่ง Television Without Frontiers (TWF) ของสหภาพยุโรป การนำเสนอผลิตภัณฑ์ในลักษณะที่ทำให้เข้าใจผิดถือเป็นการกระทำที่จงใจ โดยเฉพาะอย่างยิ่งหากการกระทำนั้นเกิดขึ้นเพื่อแลกกับค่าตอบแทนหรือผลประโยชน์อื่นที่คล้ายคลึงกัน
กรณีศึกษาทางประวัติศาสตร์
หนึ่งในตัวอย่างที่โดดเด่นของการใช้กลยุทธ์แอบแฝงเกิดขึ้นในช่วงทศวรรษ 1920 โดย เอ็ดเวิร์ด เบอร์เนย์ส (Edward Bernays) ผู้เชี่ยวชาญด้านการประชาสัมพันธ์ ซึ่งได้รับมอบหมายจากบริษัท American Tobacco Company (ATC) ให้ทำให้การสูบบุหรี่เป็นเรื่องที่น่าดึงดูดสำหรับผู้หญิงในยุคนั้น
เบอร์เนย์สวิเคราะห์ว่าผู้หญิงมองบุหรี่เป็นสัญลักษณ์ของอำนาจทางเพศชายและจึงไม่เหมาะสมกับผู้หญิง เขาจึงสร้างสถานการณ์จำลองโดยจ้างกลุ่มผู้หญิงให้แต่งกายเลียนแบบกลุ่มผู้เรียกร้องสิทธิเลือกตั้ง (Suffragettes) และเดินขบวนบนถนนฟิฟธ์อเวนิวในนิวยอร์ก เมื่อผู้สื่อข่าวเริ่มถ่ายภาพและรายงานข่าว เบอร์เนย์สได้ให้ผู้หญิงกลุ่มนี้จุดบุหรี่สูบและประกาศว่าบุหรี่เหล่านี้คือ "คบเพลิงแห่งเสรีภาพ" (Torches of Freedom) การกระทำนี้ทำให้การสูบบุหรี่ถูกนำเสนอในฐานะสัญลักษณ์ของการปลดแอกและการเรียกร้องสิทธิสตรี แทนที่จะเป็นการโฆษณาขายสินค้าโดยตรงจากบริษัทบุหรี่
คำถามที่พบบ่อย
การโฆษณาแบบแอบแฝงแตกต่างจากการโฆษณาปกติอย่างไร?
การโฆษณาปกติจะระบุชัดเจนว่าเป็นโฆษณาหรือมีการจัดวางในพื้นที่โฆษณา แต่การโฆษณาแบบแอบแฝงจะปกปิดตัวตนของผู้ส่งสารและวัตถุประสงค์ทางการค้า ทำให้ผู้บริโภครู้สึกว่าข้อมูลนั้นเป็นคำแนะนำหรือเหตุการณ์ที่เกิดขึ้นตามธรรมชาติ
ทำไมการโฆษณาแบบแอบแฝงถึงถูกมองว่าผิดจริยธรรม?
เพราะเป็นการลิดรอนสิทธิของผู้บริโภคในการตัดสินใจอย่างมีวิจารณญาณ โดยการหลอกลวงหรือทำให้เข้าใจผิดว่าข้อมูลนั้นไม่ใช่การโฆษณา
ตัวอย่างของ Stealth Marketing ในปัจจุบันคืออะไร?
ตัวอย่างที่พบบ่อยในปัจจุบัน ได้แก่ การจ้าง Influencer รีวิวสินค้าโดยไม่แจ้งว่าได้รับค่าจ้าง (Paid Partnership) หรือการสร้างกระแสในโซเชียลมีเดียผ่านบัญชีปลอมเพื่อให้สินค้าดูเป็นที่นิยม