ทุ่งระเบิดบริเวณชายแดนทาจิกิสถาน-อุซเบกิสถาน วิกฤตการณ์และทางออก

ทุ่งระเบิดบริเวณชายแดนระหว่างประเทศอุซเบกิสถานและทาจิกิสถานเป็นผลมาจากความพยายามของรัฐบาลอุซเบกิสถานในการป้องกันการลักลอบขนส่งยาเสพติดและการแทรกซึมของกลุ่มก่อการร้ายจากกลุ่มเคลื่อนไหวอิสลามแห่งอุซเบกิสถาน (Islamic Movement of Uzbekistan) โดยการวางระเบิดในพื้นที่ชนบทตามแนวชายแดนอย่างกว้างขวาง

ปัญหาและผลกระทบ

การวางระเบิดดังกล่าวส่งผลให้เกิดความสูญเสียต่อพลเรือนจำนวนมาก โดยอุซเบกิสถานอ้างว่าการวางระเบิดเกิดขึ้นภายในเขตแดนของตนเอง อย่างไรก็ตาม ปัญหาหลักคือเส้นแบ่งเขตแดนระหว่างทั้งสองประเทศยังไม่มีการกำหนดอย่างชัดเจนในทุกจุด ซึ่งหลังจากความล่มสลายของสหภาพโซเวียตในปี 1991 ทั้งสองประเทศได้พยายามตกลงเรื่องเขตแดนระยะทาง 1,283 กิโลเมตร โดยจนถึงปี 2004 สามารถตกลงกันได้ประมาณ 86% ของพื้นที่ทั้งหมด

ความพยายามในการแก้ไขปัญหา

ในปี 2018 ประธานาธิบดีชัฟคัต มีร์ซีโยเยฟ (Shavkat Mirziyoyev) ของอุซเบกิสถานได้ทำข้อตกลงกับทาจิกิสถานเพื่อดำเนินการกู้ระเบิดออกจากพื้นที่ชายแดน และเมื่อถึงเดือนมกราคม ปี 2020 มีรายงานจากสื่อทาจิกิสถานระบุว่าการกู้ระเบิดตามแนวชายแดนได้เสร็จสิ้นลงแล้ว

มุมมองจากนานาชาติและคู่ขัดแย้ง

• คณะกรรมการกาชาดระหว่างประเทศ (ICRC): จอร์จ กุนซ์ (George Gunz) อดีตหัวหน้า ICRC ในทาจิกิสถาน ระบุว่ารัฐบาลที่ดำเนินการเช่นนี้ต้องแจ้งให้ประชาชนทราบถึงตำแหน่งและประเภทของระเบิด และการไม่ทำเครื่องหมายระบุตำแหน่งระเบิดถือเป็นการละเมิดบรรทัดฐานด้านมนุษยธรรมระหว่างประเทศ ซึ่งจะสร้างความเสี่ยงต่อชีวิตของพลเรือนอย่างต่อเนื่อง จนกว่ารัฐบาลทั้งสองจะลงนามในสนธิสัญญาออตตาวาที่ห้ามการใช้ทุ่นระเบิดสังหารบุคคล
• กระทรวงกลาโหมอุซเบกิสถาน: นายโคดีร์ ปูลาตอฟ (Qodyr Pulatov) รัฐมนตรีว่าการกระทรวงกลาโหมในขณะนั้น ยืนยันว่าทุ่นระเบิดทุกจุดได้รับการติดตั้งป้ายเตือนอันตรายไว้แล้ว อย่างไรก็ตาม ทางการทาจิกิสถานได้ปฏิเสธข้ออ้างนี้ โดยระบุว่าคณะผู้แทนอย่างเป็นทางการที่ลงพื้นที่ตรวจสอบไม่พบป้ายเตือนดังกล่าว