ประวัติบริษัท ทิลลิง-สตีเวนส์ ผู้บุกเบิกยานยนต์ไฟฟ้าไฮบริดยุคแรก

ทิลลิง-สตีเวนส์ (Tilling-Stevens) เป็นผู้ผลิตรถบัสและยานพาหนะเชิงพาณิชย์สัญชาติอังกฤษที่มีฐานการผลิตในเมืองเมดสโตน (Maidstone) มณฑลเคนต์ โดยบริษัทมีชื่อเสียงโดดเด่นในฐานะผู้เชี่ยวชาญด้านยานยนต์ระบบเบนซิน-ไฟฟ้า (Petrol-Electric vehicles) ซึ่งเป็นรูปแบบหนึ่งของเทคโนโลยีไฮบริดในยุคแรกเริ่ม บริษัทก่อตั้งขึ้นในปี ค.ศ. 1897 และดำเนินกิจการอย่างอิสระจนกระทั่งปี ค.ศ. 1950 เมื่อถูกควบรวมกิจการโดยกลุ่มรูทส์ (Rootes Group)

จุดเริ่มต้นและนวัตกรรมของ W.A. Stevens

บริษัทเริ่มต้นจากการเป็นกิจการของ วิลเลียม อาเธอร์ สตีเวนส์ (William Arthur Stevens) ซึ่งก่อตั้งขึ้นในเมืองเมดสโตนเมื่อปี ค.ศ. 1897 ต่อมาในปี ค.ศ. 1906 สตีเวนส์ได้สร้างยานพาหนะระบบเบนซิน-ไฟฟ้าคันแรก โดยใช้การออกแบบที่ได้รับสิทธิบัตรของ เพอร์ซิวาล ฟรอสต์-สมิธ (Percival Frost-Smith)

หลักการทำงานของระบบนี้คือ การใช้เครื่องยนต์เบนซินขับเคลื่อนเครื่องกำเนิดไฟฟ้า (Generator) จากนั้นกระแสไฟฟ้าที่ผลิตได้จะถูกส่งไปยังมอเตอร์ขับเคลื่อน (Traction Motor) เพื่อหมุนล้อหลัง ซึ่งช่วยลดความยุ่งยากในการเปลี่ยนเกียร์แบบดั้งเดิม นอกจากนี้ สตีเวนส์ยังได้จดสิทธิบัตรระบบการดัดแปลงรถบัสเบนซินทั่วไปให้เป็นระบบไฟฟ้าแบตเตอรี่หรือระบบเบนซิน-ไฟฟ้า (สิทธิบัตรเลขที่ GB190820210)

บทบาทของ เพอร์ซิวาล ฟรอสต์-สมิธ

เพอร์ซิวาล แฮร์รี ฟรอสต์-สมิธ (Percival Harry Frost-Smith) ดำรงตำแหน่งกรรมการผู้จัดการของ Tilling-Stevens Ltd ในช่วงปี ค.ศ. 1915–16 เขาเป็นผู้มีบทบาทสำคัญในการพัฒนายานยนต์ โดยจดสิทธิบัตรการปรับปรุงยานยนต์หลายฉบับระหว่างปี ค.ศ. 1908 ถึง 1918 เช่น:

• ระบบขับเคลื่อนแบบเฟืองหนอน (Worm drive) สำหรับยานพาหนะ (พัฒนาร่วมกับ William Arthur Stevens)
• การปรับปรุงระบบเฟืองหนอนสำหรับยานพาหนะขับเคลื่อนด้วยเครื่องกล (พัฒนาร่วมกับ Francis Edwin Brown)
• การปรับปรุงระบบไฟส่องสว่างของยานพาหนะ (พัฒนาร่วมกับ Victor Snow Robinson)
• ระบบควบคุมที่ปรับปรุงแล้วสำหรับยานพาหนะเบนซิน-ไฟฟ้า (ในนาม Tilling-Stevens Ltd)

การผลิตรถบัสและการขยายตัว

ในระยะแรก ระบบส่งกำลังเบนซิน-ไฟฟ้าถูกนำไปติดตั้งในแชสซีที่สร้างโดย J & E Hall แห่งเมืองดาร์ตฟอร์ด ภายใต้ชื่อทางการค้า Hallford-Stevens และยังมีการส่งมอบระบบส่งกำลังให้กับ Dennis Bros แห่งเมืองกิลด์ฟอร์ด ซึ่งเรียกยานพาหนะเหล่านั้นว่า Dennis-Stevens

ต่อมาบริษัทได้ตกลงร่วมมือกับ โทมัส ทิลลิง (Thomas Tilling) ผู้ประกอบการรถบัสรายใหญ่ เพื่อผลิตรถบัสภายใต้ชื่อ Tilling-Stevens ซึ่งได้รับความนิยมอย่างมากเนื่องจากขับง่ายและมีความทนทาน โดยเฉพาะในกลุ่มคนขับรถบัสที่คุ้นเคยกับระบบส่งกำลังนี้มากกว่าเกียร์แบบ Crash Gearbox (ซึ่งในสมัยนั้นยังไม่มีระบบ Synchromesh) ทำให้บริษัทสามารถส่งออกแชสซีไปยังผู้ประกอบการรถบัสทั้งในสหราชอาณาจักรและต่างประเทศ

ผลกระทบจากสงครามโลกครั้งที่ 1 และการเปลี่ยนแปลงทางเทคโนโลยี

ในช่วงสงครามโลกครั้งที่ 1 กองทัพบกอังกฤษมองว่าแชสซีระบบเบนซิน-ไฟฟ้าไม่เหมาะสำหรับใช้ในฝรั่งเศส เนื่องจากอุปกรณ์ไฟฟ้าที่ติดตั้งในตำแหน่งต่ำมีความเสี่ยงต่อการชำรุดเสียหายได้ง่าย ในขณะเดียวกัน ช่วงสงครามมีการฝึกคนขับรถจำนวนมากให้ใช้เกียร์แบบดั้งเดิม และการพัฒนาเกียร์แบบกลไกให้ทำงานได้เงียบขึ้น ทนทานขึ้น และประหยัดน้ำมันมากขึ้น ส่งผลให้ความนิยมในระบบเบนซิน-ไฟฟ้าลดลง

ภายในทศวรรษ 1930 Tilling-Stevens จึงต้องปรับตัวโดยการผลิตแชสซีที่ใช้เครื่องยนต์เบนซินและดีเซลแบบดั้งเดิม พร้อมระบบเกียร์และส่งกำลังแบบกลไก

รถบัสไฟฟ้า (Trolleybuses) และยานพาหนะขนส่งสินค้า

Tilling-Stevens ยังได้ผลิตรถบัสไฟฟ้า (Trolleybuses) โดยเริ่มจากการดัดแปลงรุ่น TS6 ให้เป็นรถบัสไฟฟ้าสำหรับเทศบาลเมืองวูล์ฟแฮมป์ตัน (Wolverhampton Corporation) ในปี ค.ศ. 1923 นอกจากนี้ยังมีการพัฒนาแชสซีรุ่น PERC1 ที่สามารถใช้ได้ทั้งเครื่องยนต์เบนซินขับไดนาโมเพื่อจ่ายไฟให้มอเตอร์ และรับไฟจากสายส่งเหนือศีรษะได้ด้วย

ในด้านยานพาหนะขนส่งสินค้า บริษัทได้ผลิตรถบรรทุกและรถใช้งานพิเศษ เช่น รถขนส่งนักโทษของรัฐในปี ค.ศ. 1927 และรถฉุกเฉิน โดยใช้แชสซีที่มีน้ำหนักบรรทุกรวมไม่เกิน 2,500 กิโลกรัม

การสิ้นสุดของบริษัท

หลังสงครามโลกครั้งที่ 2 Tilling-Stevens ยังคงผลิตรถบัส โดยมีการส่งออกครั้งใหญ่ไปยังฮ่องกงในปี ค.ศ. 1947–48 จำนวน 158 คัน ให้กับบริษัท China Motor Bus และ Kowloon Motor Bus

ในที่สุด บริษัทถูกซื้อกิจการโดย กลุ่มรูทส์ (Rootes Group) ในปี ค.ศ. 1950 ซึ่งเทคโนโลยีเครื่องยนต์สามสูบ สองจังหวะ ที่บริษัทพัฒนาขึ้นได้ถูกนำไปใช้ในรถบรรทุก Commer ของกลุ่มรูทส์ในเวลาต่อมา