Tim's Vermeer ถอดรหัสลับการวาดภาพของเฟอร์เมียร์ด้วยวิทยาศาสตร์

Tim's Vermeer เป็นภาพยนตร์สารคดีปี 2013 ที่กำกับโดย Teller และอำนวยการสร้างโดย Penn Jillette และ Farley Ziegler โดยเนื้อหาหลักมุ่งเน้นไปที่ความพยายามของ Tim Jenison นักประดิษฐ์ผู้หลงใหลในศิลปะ ที่ต้องการจะเลียนแบบเทคนิคการวาดภาพของ โยฮันเนส เฟอร์เมียร์ (Johannes Vermeer) จิตรกรชาวดัตช์ในศตวรรษที่ 17 เพื่อทดสอบสมมติฐานที่ว่า เฟอร์เมียร์ใช้เครื่องมือทางแสง (Optical Devices) ในการช่วยวาดภาพ

สรุปเนื้อหาของสารคดี

Tim Jenison ผู้ก่อตั้งบริษัท NewTek และผู้เชี่ยวชาญด้านกราฟิกคอมพิวเตอร์ 3D ได้เกิดความสนใจในผลงานของเฟอร์เมียร์ ซึ่งขึ้นชื่อเรื่องความสมจริงราวกับภาพถ่าย (Photographic Quality) เจนิสันได้รับแรงบันดาลใจจากหนังสือของ David Hockney และ Philip Steadman ที่เสนอทฤษฎีว่าเฟอร์เมียร์อาจใช้ กล้องรูเข็ม (Camera Obscura) ในการช่วยวาดภาพ

การค้นพบเทคนิคการใช้กระจก

ในช่วงแรก เจนิสันพบว่าการวาดภาพทับลงบนแสงที่ฉายออกมานั้นทำได้ยากและไม่สามารถจับสีที่ถูกต้องได้ เขาจึงค้นพบวิธีแก้ปัญหาด้วยการใช้กระจกบานเล็กที่ติดตั้งทำมุม 45 องศาเหนือผืนผ้าใบ เพื่อให้เขาสามารถมองเห็นทั้งภาพต้นฉบับและผ้าใบได้พร้อมกัน วิธีนี้ช่วยให้เขาสามารถเปรียบเทียบสีและตำแหน่งได้อย่างแม่นยำจนสามารถสร้างสรรค์ผลงานที่ดูเหมือนภาพถ่ายได้อย่างน่าทึ่ง

การจำลองฉากและเครื่องมือ

เจนิสันตัดสินใจที่จะจำลองภาพ The Music Lesson โดยเริ่มจากการสร้างแบบจำลอง 3D ในโปรแกรม LightWave จากนั้นจึงสร้างฉากจริงขึ้นมา รวมถึงการสร้างเฟอร์นิเจอร์และอุปกรณ์ต่างๆ ด้วยมือ โดยเขาเลือกใช้เฉพาะเครื่องมือและวัสดุที่มีอยู่ในศตวรรษที่ 17 เช่น การผสมสีเองและการขัดเลนส์ด้วยตนเอง

ข้อสังเกตทางทัศนศาสตร์

ในระหว่างการวาดภาพ เจนิสันสังเกตเห็นสิ่งผิดปกติในงานของเฟอร์เมียร์ที่สนับสนุนสมมติฐานของเขา เช่น:

• ความแม่นยำของแสง: การจำลองแสงฟุ้ง (Diffuse Lighting) ที่แม่นยำเกินกว่าที่สายตามนุษย์จะทำได้
• ความคลาดเคลื่อนของสี (Chromatic Aberration): ลักษณะที่พบในเลนส์กล้องถ่ายภาพ แต่ไม่พบในดวงตามนุษย์
• โบเก้ (Bokeh): ความลึกของความชัดเจนของภาพ (Depth of Field) ซึ่งเป็นคุณสมบัติของเลนส์

หลังจากใช้เวลา 4 เดือนในการวาดภาพ เจนิสันสามารถสร้างผลงานที่เหมือนกับต้นฉบับอย่างน่าทึ่ง ซึ่งทำให้ David Hockney และ Philip Steadman มั่นใจว่าเฟอร์เมียร์น่าจะใช้เครื่องมือทางแสงในการสร้างสรรค์ผลงานจริง

การตอบรับและคำวิจารณ์

Tim's Vermeer เป็นที่ยอมรับอย่างกว้างขวางในหมู่ผู้ชื่นชมเทคโนโลยีและนักวิจารณ์ภาพยนตร์ โดยได้รับคะแนน 89% จาก Rotten Tomatoes และได้รับการเสนอชื่อเข้าชิงรางวัล BAFTA สาขาภาพยนตร์สารคดีดีเยี่ยม อย่างไรก็ตาม นักวิจารณ์ศิลปะบางคน เช่น Jonathan Jones จาก The Guardian มองว่าเทคนิคนี้เป็นการเลียนแบบทางเทคนิคที่ขาดจิตวิญญาณของศิลปะ