กรมความมั่นคงสาธารณะ กองบัญชาการตำรวจนครบาลโตเกียว (PSB)

กรมความมั่นคงสาธารณะ (Public Security Bureau หรือ PSB) เป็นหน่วยงานภายใต้สังกัดกองบัญชาการตำรวจนครบาลโตเกียว (Tokyo Metropolitan Police Department - TMPD) ซึ่งมีหน้าที่รับผิดชอบด้านความมั่นคงสาธารณะในเขตมหานครโตเกียว โดยมีเจ้าหน้าที่ปฏิบัติงานมากกว่า 2,000 นาย และรายงานตรงต่อรองผู้บัญชาการตำรวจนครบาล

โครงสร้างและบทบาทหน้าที่

ในระบบตำรวจของญี่ปุ่น กรมความมั่นคงสาธารณะของโตเกียวมีความพิเศษกว่าจังหวัดอื่น เนื่องจากถูกจัดตั้งเป็น "กรม" (Bureau) ที่เป็นอิสระ ในขณะที่จังหวัดอื่นจะจัดตั้งเป็นเพียงแผนกหรือกองภายในฝ่ายความมั่นคง สาเหตุที่เป็นเช่นนี้เนื่องจากโตเกียวมีความใกล้ชิดและทำงานร่วมกับสำนักงานตำรวจแห่งชาติ (National Police Agency) มาอย่างยาวนานเนื่องจากตั้งอยู่ในพื้นที่เดียวกัน

หลายคนมักเข้าใจผิดว่า PSB คือหน่วยงานที่เทียบเท่ากับ FBI ของสหรัฐอเมริกา แต่ในความเป็นจริง PSB ไม่ได้ รับผิดชอบคดีอาชญากรรมทั่วไป แต่จะมุ่งเน้นไปที่กิจกรรมที่คุกคามต่อความมั่นคงแห่งชาติ ซึ่งมีลักษณะการทำงานคล้ายกับหน่วย Special Branches ของตำรวจในสหราชอาณาจักรและประเทศในเครือจักรภพ

ประวัติและการพัฒนา

จุดเริ่มต้นของ PSB เกิดขึ้นเมื่อวันที่ 19 ธันวาคม พ.ศ. 2488 โดยเริ่มจากการเป็นกองความมั่นคง (Security Division) และเปลี่ยนชื่อเป็นกองความมั่นคงสาธารณะ (Public Security Division) ในปี พ.ศ. 2489 ต่อมาในปี พ.ศ. 2495 ได้มีการแบ่งส่วนงานออกเป็นแผนกความมั่นคงที่ 1 (ดูแลหน่วยตำรวจปราบจลาจล) และแผนกความมั่นคงที่ 2 (ดูแลปฏิบัติการข้อมูลข่าวกรอง)

หลังเหตุการณ์วินาศกรรม 11 กันยายน ในสหรัฐอเมริกา PSB ได้ปรับโครงสร้างใหม่ในปี พ.ศ. 2545 โดยเพิ่มส่วนงานข่าวกรอง 3 ส่วน เพื่อเพิ่มประสิทธิภาพในการเฝ้าระวัง

การปรับปรุงโครงสร้างล่าสุด

• ปี 2020: ปรับปรุงกองการต่างประเทศ โดยแยกหน่วยงานที่ดูแลด้านข่าวกรองเกี่ยวกับจีนและเกาหลีเหนือออกจากกัน ทำให้มีหน่วยงานแยกย่อยรวม 4 หน่วย
• ปี 2025: ปรับโครงสร้างเพื่อรับมือกับ การก่อการร้ายแบบหมาป่าโดดเดี่ยว (Lone Wolf Terrorism) โดยจัดตั้งกองความมั่นคงสาธารณะที่ 3 ขึ้นมาโดยเฉพาะ และควบรวมกองที่ 1 และ 2 เดิมเข้าด้วยกัน

กรณีสำคัญและการดำเนินงาน

PSB มีบทบาทสำคัญในหลายเหตุการณ์ เช่น การสืบสวนลัทธิโอมชินริเกียวหลังเหตุการณ์แก๊สซารินในรถไฟใต้ดินโตเกียว รวมถึงการตรวจสอบการรั่วไหลของข้อมูลทางทหารที่เกี่ยวข้องกับกองกำลังป้องกันตนเองทางทะเลของญี่ปุ่น

ตัวอย่างคดีที่น่าสนใจ

ข้อวิพากษ์วิจารณ์และเรื่องอื้อฉาว

แม้จะเป็นหน่วยงานความมั่นคง แต่ PSB ก็เผชิญกับข้อวิพากษ์วิจารณ์ เช่น รายงานการแอบสอดแนมชาวมุสลิมในเขตโตเกียวและปริมณฑลในปี พ.ศ. 2557 รวมถึงประเด็นเรื่องการจับกุมนักกิจกรรมต่อต้านสงครามที่ถูก Amnesty International ระบุว่าเป็นนักโทษทางความคิด