กรีฑา กีฬาที่รวมการวิ่ง การกระโดด และการทุ่มน้ำหนัก
สรุปใจความสำคัญ
- กรีฑาประกอบด้วยการวิ่ง การกระโดด และการทุ่ม/ขว้าง
- กีฬาโอลิมปิกสมัยโบราณเป็นจุดเริ่มต้นของการแข่งขันกรีฑาที่เป็นระบบครั้งแรก
- World Athletics เป็นองค์กรกำกับดูแลกรีฑาระดับนานาชาติ
กรีฑา เป็นกีฬาที่ประกอบด้วยการแข่งขันที่หลากหลาย ซึ่งเน้นไปที่การวิ่ง การกระโดด และการทุ่ม/ขว้าง ซึ่งในอเมริกาเหนือจะเรียกชื่อนี้ตามสถานที่ที่ใช้ในการแข่งขัน คือ ลู่วิ่ง (Track) และสนามหญ้า (Field) สำหรับการแข่งขันประเภททุ่มและกระโดดบางประเภท

ประเภทของการแข่งขันกรีฑา
กรีฑาสามารถแบ่งออกเป็นประเภทหลักๆ ได้ดังนี้:
- การวิ่ง (Foot Racing): ประกอบด้วยการวิ่งระยะสั้น (Sprints), การวิ่งระยะกลางและระยะไกล, การเดินเร็ว (Race Walking) และการวิ่งข้ามรั้ว (Hurdling) โดยผู้ชนะคือผู้ที่เข้าเส้นชัยด้วยเวลาที่น้อยที่สุด
- การกระโดด (Jumping): ประกอบด้วยการกระโดดไกล (Long Jump), เขย่งก้าวกระโดด (Triple Jump), กระโดดสูง (High Jump) และกระโดดค้ำถ่อ (Pole Vault) โดยผู้ชนะคือผู้ที่ทำระยะทางหรือความสูงได้มากที่สุด
- การทุ่มและขว้าง (Throwing): ประกอบด้วยการทุ่มน้ำหนัก (Shot Put), พุ่งแหลน (Javelin), ขว้างจักร (Discus) และขว้างค้อน (Hammer) โดยผู้ชนะคือผู้ที่ทำระยะทางได้ไกลที่สุด
นอกจากนี้ยังมี "การแข่งขันแบบรวม" (Combined Events) เช่น ปัญจกีฬา (Pentathlon), สัตตกีฬา (Heptathlon) และทศกีฬา (Decathlon) ซึ่งนักกีฬาต้องแข่งขันในหลายประเภทเพื่อหาผู้ชนะรวม

ประวัติความเป็นมา
กรีฑามีรากฐานมาตั้งแต่สมัยก่อนประวัติศาสตร์ เนื่องจากเป็นกิจกรรมทางกายภาพพื้นฐานของมนุษย์ การแข่งขันที่เป็นระบบครั้งแรกที่ถูกบันทึกไว้คือ กีฬาโอลิมปิกสมัยโบราณ ในกรีซ ซึ่งมีการแข่งขันวิ่ง และการแข่งขันปัญจกีฬา (ประกอบด้วย กระโดดไกล, พุ่งแหลน, ขว้างจักร, วิ่งระยะสั้น และมวยปล้ำ)

ในยุคกลาง กรีฑาเริ่มพัฒนาในยุโรปเหนือ เช่น การทุ่มหินและขว้างน้ำหนักในกลุ่มชาวเซลติกในไอร์แลนด์และสกอตแลนด์ ซึ่งเป็นต้นกำเนิดของทุ่มน้ำหนักและขว้างค้อนในปัจจุบัน นอกจากนี้ การกระโดดค้ำถ่อยังพัฒนามาจากการแข่งขัน fierljeppen ในพื้นที่ลุ่มต่ำของยุโรปเหนือในช่วงศตวรรษที่ 18

ในช่วงศตวรรษที่ 19 การแข่งขันกรีฑาเริ่มแยกตัวออกมาเป็นรายการแข่งขันเฉพาะทาง โดยมักจัดขึ้นระหว่างสถาบันการศึกษา องค์กรทางทหาร และสโมสรกีฬาในอังกฤษ เช่น Royal Shrewsbury School Hunt ซึ่งเป็นสโมสรวิ่งที่เก่าแก่ที่สุดในโลก (บันทึกในปี 1831)

การกำกับดูแลและสถิติ
ในปัจจุบัน World Athletics (เดิมชื่อ IAAF) เป็นองค์กรกำกับดูแลกรีฑาระดับนานาชาติ มีการบันทึกสถิติโลก สถิติทวีป และสถิติระดับชาติ เพื่อวัดความสำเร็จของนักกีฬา หากนักกีฬาละเมิดกฎระเบียบ จะถูกตัดสิทธิ์จากการแข่งขันและลบสถิติที่ทำได้ออก
คำถามที่พบบ่อย
กรีฑาแตกต่างจาก 'Athletics' อย่างไร?
ในอเมริกาเหนือจะใช้คำว่า Track and Field เพื่อเรียกกีฬาประเภทนี้ ส่วนในประเทศอื่นๆ จะใช้คำว่า Athletics ซึ่งอาจหมายถึงเพียงกรีฑา หรือรวมถึงการวิ่งถนนและวิ่งวิบากด้วย
การแข่งขันแบบรวม (Combined Events) คืออะไร?
คือการแข่งขันที่นักกีฬาคนเดียวต้องแข่งขันในหลายประเภท เช่น ทศกีฬา (Decathlon) ซึ่งประกอบด้วย 10 รายการแข่งขัน
ใครเป็นผู้กำหนดกฎระเบียบของกรีฑาระดับโลก?
World Athletics (เดิมชื่อ IAAF) เป็นหน่วยงานที่ทำหน้าที่กำกับดูแลและรับรองสถิติโลกในกีฬากรีฑา
