ไก่ฟ้าตรัสตานี (Tristan moorhen) นกบินไม่ได้ที่สูญพันธุ์ไปแล้ว
สรุปใจความสำคัญ
- ไก่ฟ้าตรัสตานีเป็นนกบินไม่ได้ที่เคยอาศัยอยู่บนเกาะตรัสตานีดาคูนยา
- สูญพันธุ์ในช่วงปลายศตวรรษที่ 19 เนื่องจากการล่า การทำลายถิ่นที่อยู่อาศัย และสัตว์นักล่าที่นำเข้ามา
- มีการวิเคราะห์ DNA เพื่อระบุความสัมพันธ์ระหว่างไก่ฟ้าตรัสตานีและไก่ฟ้ากอฟ
ไก่ฟ้าตรัสตานี (Tristan moorhen หรือ Tristan gallinule) มีชื่อวิทยาศาสตร์ว่า Gallinula nesiotis เป็นนกในตระกูล Rail (นกราง) ที่บินไม่ได้ ซึ่งเป็นสัตว์พื้นเมืองของเกาะตรัสตานีดาคูนยา (Tristan da Cunha) ในมหาสมุทรแอตแลนติกใต้

สาเหตุการสูญพันธุ์
ในอดีต ไก่ฟ้าตรัสตานีเคยมีความชุกชุมอย่างมาก แต่เริ่มกลายเป็นสัตว์หายากในช่วงปี ค.ศ. 1873 และได้สูญพันธุ์ไปในที่สุดในช่วงปลายศตวรรษที่ 19 โดยมีสาเหตุหลักมาจากปัจจัยดังนี้:
- การล่าของมนุษย์: การล่าเพื่อนำมาเป็นอาหารหรือการสะสม
- สัตว์นักล่าที่ถูกนำเข้ามา: หนู, แมว และหมู ซึ่งเป็นสัตว์ที่มนุษย์นำเข้ามาบนเกาะ ทำให้เกิดการล่าเหยื่อในไข่และลูกนก ที่นี่คือจุดจบของสายพันธุ์นี้
- การทำลายถิ่นที่อยู่อาศัย: การใช้ไฟเผาป่าและทุ่งหญ้า ซึ่งทำลายแหล่งที่อยู่อาศัยและแหล่งอาหารของนกชนิดนี้

ความสัมพันธ์ทางพันธุกรรมและข้อถกเถียงทางวิทยาศาสตร์
ในปี ค.ศ. 1956 มีการนำนกไก่ฟ้ากอฟ (Gough moorhen - G. comeri) จากเกาะกอฟ ซึ่งอยู่ห่างออกไป 636 กิโลเมตรทางตะวันออกเฉียงใต้ มาปล่อยบนเกาะตรัสตานีดาคูนยา เนื่องจากในขณะนั้นเชื่อว่านกทั้งสองชนิดนี้เป็นชนิดเดียวกัน
อย่างไรก็ตาม จากการวิเคราะห์ DNA ของตัวอย่างนกทั้งสองชนิด (ทั้งตัวอย่างเก่าและตัวอย่างที่เก็บรวบรวมได้ใหม่) โดย Groenenberg และคณะ (2008) พบว่าระยะห่างทางพันธุกรรมระหว่าง G. nesiotis และ G. comeri นั้นกว้างพอที่จะพิจารณาได้ว่ามีความแตกต่างกัน
ปัจจุบัน นักวิทยาศาสตร์เสนอให้จัดกลุ่มนกทั้งสองชนิดนี้เป็นชนิดย่อย (subspecies) ของสายพันธุ์เดียวกัน โดยให้ชื่อว่า Gallinula nesiotis nesiotis และ Gallinula nesiotis gomeri
คำถามที่พบบ่อย
ไก่ฟ้าตรัสตานีสูญพันธุ์เพราะอะไร?
สาเหตุหลักคือการล่าโดยมนุษย์ การทำลายถิ่นที่อยู่อาศัยด้วยไฟ และการล่าเหยื่อโดยสัตว์ที่มนุษย์นำเข้ามา เช่น หนู แมว และหมู
ไก่ฟ้าตรัสตานีแตกต่างจากไก่ฟ้ากอฟอย่างไร?
ในตอนแรกเชื่อว่าเป็นชนิดเดียวกัน แต่การวิเคราะห์ DNA พบว่ามีความแตกต่างทางพันธุกรรม ซึ่งนำให้นักวิทยาศาสตร์เสนอให้จัดเป็นชนิดย่อยที่แตกต่างกัน
ปัจจุบันเราสามารถพบนกชนิดนี้ได้ที่ไหน?
ไม่สามารถพบได้ในธรรมชาติ เนื่องจากสูญพันธุ์ไปแล้ว เหลือเพียงตัวอย่างสตัฟฟ์ที่ถูกเก็บรักษาไว้ในพิพิธภัณฑ์เท่านั้น