ทุมทุม แนวคิดเรื่องเพศสภาพในกฎหมายศาสนาของยิว

ทุมทุม (ภาษาฮีบรู: טומטום, อ่านว่า Tumtum แปลว่า "ถูกปกปิด") เป็นคำศัพท์ที่ปรากฏในวรรณกรรมรับบี (Rabbinic literature) ของศาสนายิว โดยปกติจะใช้เรียกบุคคลที่มีเพศสภาพไม่ชัดเจน เนื่องจากอวัยวะเพศถูกปกปิด ไม่พัฒนา หรือระบุได้ยากว่าเป้นเพศชายหรือเพศหญิง

แม้ว่าทุมทุมมักจะถูกจัดกลุ่มรวมกับบุคคลที่มีความหลากหลายทางเพศอื่นๆ ในกฎหมายยิว แต่ทุมทุมมีผลทางกฎหมาย (Halakhic ramifications) ที่แตกต่างจาก แอนโดรไกโนส (Androgynos) ซึ่งเป็นผู้ที่มีอวัยวะเพศทั้งสองเพศในคนเดียว

ที่มาของคำและหลักฐานทางวรรณกรรม

คำว่า Tumtum ไม่ปรากฏในคัมภีร์ไบเบิล (Scripture) แต่ปรากฏอย่างแพร่หลายในวรรณกรรมทางศาสนาอื่นๆ โดยรับบี เอลเลียต คุคลา (Elliot Kukla) ระบุว่าคำนี้ปรากฏในมิชนา (Mishna) 17 ครั้ง, ในโตเซฟตา (Tosefta) 23 ครั้ง, ในทัลมุดบาบิโลน (Babylonian Talmud) 119 ครั้ง, ในทัลมุดเยรูซาเล็ม (Jerusalem Talmud) 22 ครั้ง รวมถึงในมิดราช (Midrash) และคำอธิบายกฎหมายฮาลาคาอีกหลายร้อยครั้ง

ในด้านนิรุกติศาสตร์ พจนานุกรม Aruch จากศตวรรษที่ 11 ระบุว่าคำว่า Tumtum มีรากศัพท์มาจากคำว่า Atum (אטום) ซึ่งแปลว่า "ถูกปิดผนึก" (sealed)

ลักษณะทางกายภาพ

ตามคำอธิบายดั้งเดิม ทุมทุมคือผู้ที่มีเยื่อผิวหนังปกปิดอวัยวะเพศชายหรือหญิงไว้ ทำให้ไม่สามารถระบุเพศที่แท้จริงได้ ในบางกรณีอาจพบว่ามีอัณฑะปรากฏให้เห็นแต่ไม่มีองคชาตที่ชัดเจน ตราบใดที่ผิวหนังยังปกปิดอวัยวะเพศอยู่ บุคคลนั้นจะถูกถือว่าเป็นผู้ที่มีความคลุมเครือระหว่างเพศชายและเพศหญิง

สภาพทางกายภาพนี้ส่งผลให้ไม่สามารถเข้าพิธีขลิบ (Circumcision) หรือมีเพศสัมพันธ์ได้ อย่างไรก็ตาม สถานะของทุมทุมสามารถเปลี่ยนแปลงได้ผ่านการผ่าตัด หากการผ่าตัดเผยให้เห็นอวัยวะเพศที่ชัดเจน บุคคลนั้นจะถูกจัดประเภทใหม่ตามเพศที่ปรากฏ ในทัลมุดมีการบันทึกเรื่องราวของทุมทุมผู้ใหญ่จากเมืองไบรี (Bairi) ที่เข้ารับการผ่าตัดเพื่อตัดผิวหนังที่ปกปิดออก และได้รับการจัดประเภทเป็นผู้ชาย ซึ่งต่อมาเขาสามารถมีบุตรได้ถึง 7 คน ทั้งนี้ เหล่ารับบีมีความเห็นแตกต่างกันในเรื่องข้อบังคับทางกฎหมายว่าทุมทุมจำเป็นต้องเข้ารับการผ่าตัดดังกล่าวหรือไม่

บทบาททางเพศและสถานะทางสังคม

นักวิชาการในปัจจุบันมีความเห็นแตกต่างกันว่าทุมทุมถือเป็นเพศที่แยกต่างหากหรือไม่:

• มุมมองดั้งเดิม: ตามความเห็นของรับบี เมียร์ (Rabbi Meir) ในมิชนา ซึ่งเป็นประมวลกฎหมายมุขปาฐะที่เก่าแก่ที่สุด ทุมทุมไม่ใช่เพศที่แยกต่างหาก แต่เป็น "สภาวะแห่งความสงสัย" ระหว่างเพศชายและเพศหญิง โดยระบุว่า "บางครั้งเขาก็เป็นชาย และบางครั้งเขาก็เป็นหญิง" ซึ่งเป็นจุดยืนของศาสนายิวแบบดั้งเดิม
• มุมมองร่วมสมัย: รับบี เอลเลียต คุคลา มองว่าทุมทุมเป็นหนึ่งในหกเพศในศาสนายิวคลาสสิก ร่วมกับเพศชาย, เพศหญิง, แอนโดรไกโนส (Androgynos), อายโลนิต (Ayelonit - ผู้หญิงที่เป็นหมันและอาจมีลักษณะทางกายภาพคล้ายชาย), และซาริส (Saris - ขันทีโดยกำเนิดหรือผู้ที่ถูกทำให้เป็นหญิง) เพื่อชี้ให้เห็นว่าแนวคิดเรื่องเพศแบบทวิลักษณ์ (Gender Binary) ของตะวันตกไม่ใช่สิ่งสากลในทุกวัฒนธรรม

ในทางปฏิบัติ บทบาททางสังคม หน้าที่ และข้อห้ามทางศาสนาของทุมทุมจะยึดตามลักษณะทางกายภาพ โดยใช้หลักความเข้มงวดสูงสุด (Khumrot) เพื่อป้องกันการละเมิดกฎหมายศาสนา หากกฎหมายข้อใดมีความเข้มงวดต่อผู้ชายมากกว่าผู้หญิง ทุมทุมจะถูกปฏิบัติแบบผู้ชาย และหากกฎหมายข้อใดมีความเข้มงวดต่อผู้หญิงมากกว่า ทุมทุมจะถูกปฏิบัติแบบผู้หญิง เพื่อให้มั่นใจว่าไม่ว่าทุมทุมจะเป็นเพศใดในความเป็นจริง จะไม่มีการละเมิดข้อบัญญัติทางศาสนาเกิดขึ้น