ภาษาทุนซู ภาษาพื้นเมืองที่หายากในประเทศไนจีเรีย
สรุปใจความสำคัญ
- เป็นส่วนหนึ่งของกลุ่มภาษาไคนจิตะวันออกในตระกูลภาษาเบนู-คองโก
- มีผู้พูดประมาณ 2,500 คน (ข้อมูลปี 2003)
- กระจายตัวอยู่ในรัฐที่ราบสูงและรัฐเบาชีของประเทศไนจีเรีย
ภาษาทุนซู (Tunzu) หรือที่รู้จักในชื่อ Tunzuii หรือ Itunzu และในภาษาเฮาซาเรียกว่า Duguza (หรือ Dugusa) เป็นภาษาหนึ่งในกลุ่มภาษาไคนจิ (Kainji languages) ซึ่งตั้งอยู่ในประเทศไนจีเรีย
การจัดประเภททางภาษา
ภาษาทุนซูถูกจัดอยู่ในตระกูลภาษาที่ซับซ้อน โดยมีลำดับการจัดกลุ่มดังนี้:
- ตระกูลภาษาแอตแลนติก-คองโก (Atlantic-Congo)
- กลุ่มภาษาเบนู-คองโก (Benue-Congo)
- กลุ่มภาษาไคนจิ (Kainji)
- กลุ่มภาษาไคนจิตะวันออก (East Kainji)
- กลุ่มภาษาชัมโม (Shammo)
- ภาษาทุนซู (Tunzu)
ประชากรและการกระจายตัว
ชาวทุนซูอาศัยอยู่ในหมู่บ้านทั้งหมด 7 แห่ง โดยแบ่งพื้นที่การกระจายตัวออกเป็นสองรัฐหลักในประเทศไนจีเรีย ดังนี้:
1. รัฐที่ราบสูง (Plateau State)
มีหมู่บ้าน 5 แห่ง ตั้งอยู่ในเขตการปกครองท้องถิ่น Jos East ซึ่งรวมถึงหมู่บ้านหลักที่ชื่อว่า Gada
2. รัฐเบาชี (Bauchi State)
มีหมู่บ้าน 2 แห่ง คือ Kurfi และ Magama ซึ่งตั้งอยู่ในเขตการปกครองท้องถิ่น Toro โดยหมู่บ้านในรัฐเบาชีนี้มีแนวโน้มที่จะถูกกลืนกลายทางวัฒนธรรมเข้ากับวัฒนธรรมเฮาซา (Hausa culture)
สถานะปัจจุบันของภาษา
จากการประมาณการในปี พ.ศ. 2546 (ค.ศ. 2003) พบว่ามีผู้พูดภาษาทุนซูประมาณ 2,500 คน อย่างไรก็ตาม คาดว่าอาจมีชาวทุนซูตามเชื้อชาติอีกประมาณ 2,000 คนที่ไม่สามารถพูดภาษาทุนซูได้ ซึ่งสะท้อนให้เห็นถึงภาวะวิกฤตของภาษาที่กำลังถูกแทนที่ด้วยภาษาหลักในภูมิภาค
คำถามที่พบบ่อย
ภาษาทุนซูมีชื่อเรียกอื่นว่าอะไรบ้าง?
ภาษาทุนซูมีชื่อเรียกในท้องถิ่นว่า Tunzuii หรือ Itunzu และในภาษาเฮาซาเรียกว่า Duguza หรือ Dugusa
ชาวทุนซูอาศัยอยู่ที่ไหนในไนจีเรีย?
อาศัยอยู่ใน 7 หมู่บ้าน โดย 5 แห่งอยู่ในเขต Jos East รัฐที่ราบสูง และ 2 แห่งอยู่ในเขต Toro รัฐเบาชี
สถานการณ์ทางวัฒนธรรมของชาวทุนซูในรัฐเบาชีเป็นอย่างไร?
ชาวทุนซูที่อาศัยอยู่ในรัฐเบาชีส่วนใหญ่ถูกกลืนกลายเข้ากับวัฒนธรรมเฮาซา ทำให้การใช้ภาษาดั้งเดิมลดน้อยลง

