กลุ่มมหาวิทยาลัยวิจัยแคนาดา U15

U15 หรือ กลุ่มมหาวิทยาลัยวิจัยแคนาดา (อังกฤษ: U15 Group of Canadian Research Universities; ฝรั่งเศส: U15 – Regroupement des universités de recherche du Canada) คือสมาคมของมหาวิทยาลัยรัฐบาลแคนาดา 15 แห่งที่มีความเข้มข้นในการวิจัยสูง โดยมีสำนักงานใหญ่ตั้งอยู่ที่เมืองออตตาวา สมาคมนี้ก่อตั้งขึ้นในปี ค.ศ. 1991 เพื่อเป็นตัวแทนในการรักษาผลประโยชน์ของสมาชิก โดยเฉพาะการประสานงานกับรัฐบาลระดับมณฑลและรัฐบาลกลางในเรื่องที่เกี่ยวข้องกับการวิจัยและโครงการสนับสนุนการวิจัยและพัฒนาของรัฐบาล

บทบาทและความสำคัญทางเศรษฐกิจ

กลุ่มมหาวิทยาลัย U15 มีบทบาทสำคัญอย่างยิ่งต่อระบบการศึกษาและเศรษฐกิจของแคนาดา โดยมีสถิติที่น่าสนใจดังนี้:

• ดำเนินการวิจัยในระดับมหาวิทยาลัยถึงร้อยละ 80 ของงานวิจัยทั้งหมดในแคนาดา
• มีมูลค่าการดำเนินงานด้านการวิจัยรวมกันมากกว่า 5 พันล้านดอลลาร์แคนาดาต่อปี
• สร้างมูลค่าทางเศรษฐกิจให้กับประเทศมากกว่า 3.6 หมื่นล้านดอลลาร์แคนาดาต่อปี
• ผลิตผู้สำเร็จการศึกษาระดับปริญญาเอกมากกว่าร้อยละ 70 ของจำนวนปริญญาเอกทั้งหมดที่มอบในแคนาดา

ประวัติการก่อตั้งและการขยายตัว

จุดเริ่มต้นของ U15 เกิดจากการรวมตัวกันอย่างไม่เป็นทางการของผู้บริหารระดับสูงจากมหาวิทยาลัย 5 แห่งในรัฐออนแทรีโอ ได้แก่ มหาวิทยาลัยแมคมาสเตอร์, มหาวิทยาลัยควีนส์, มหาวิทยาลัยโตรอนโต, มหาวิทยาลัยวอเตอร์ลู และมหาวิทยาลัยเวสเทิร์นออนแทรีโอ ในช่วงกลางทศวรรษ 1980 เพื่อผลักดันผลประโยชน์ของสถาบันที่เน้นการวิจัย

ต่อมาในปี ค.ศ. 1989 รองอธิการบดีจากมหาวิทยาลัยอื่นๆ ในแคนาดาได้เข้าร่วม และหลังจากมีการประชุมที่มหาวิทยาลัยบริติชโคลัมเบีย สมาชิกได้ตกลงที่จะประชุมร่วมกันปีละสองครั้งเพื่อแลกเปลี่ยนประเด็นปัญหาที่เผชิญร่วมกัน จนกระทั่งในปี ค.ศ. 1991 จึงได้ก่อตั้งเป็น "กลุ่มสิบ" (Group of Ten) ซึ่งประกอบด้วยมหาวิทยาลัยเดิม 5 แห่งในออนแทรีโอ ร่วมกับมหาวิทยาลัยแมคกิลล์, มหาวิทยาลัยแอลเบอร์ตา, มหาวิทยาลัยบริติชโคลัมเบีย, มหาวิทยาลัยมอนทรีออล และมหาวิทยาลัยลาวาล

กลุ่มนี้ได้ขยายตัวอีกสองครั้ง คือในปี ค.ศ. 2006 โดยรับมหาวิทยาลัยดัลฮาวซี, มหาวิทยาลัยแคลกะรี และมหาวิทยาลัยออตตาวา เข้าเป็นสมาชิก ทำให้กลายเป็น "กลุ่มสิบสาม" (Group of Thirteen) และในปี ค.ศ. 2011 ได้รับมหาวิทยาลัยแมนิโทบาและมหาวิทยาลัยซัสแคตเชวันเข้าเป็นสมาชิก จนมีจำนวนครบ 15 แห่ง และเปลี่ยนชื่อเป็น U15 ในปัจจุบัน ต่อมาในปี ค.ศ. 2012 ได้มีการจัดตั้งกองอำนวยการ U15 Canada และแต่งตั้งผู้อำนวยการบริหารคนแรก

โครงสร้างการบริหาร

U15 บริหารงานโดยผู้บริหารระดับสูงของมหาวิทยาลัยสมาชิก โดยมีเจ้าหน้าที่วิชาการระดับสูงและรองอธิการบดีฝ่ายวิจัยเป็นผู้สนับสนุน องค์กรบริหารหลักคือ คณะกรรมการบริหาร (Executive Committee) ซึ่งประกอบด้วยประธานและรองประธานสองท่าน ซึ่งมาจากการเสนอชื่อโดยเพื่อนสมาชิก

นอกจากนี้ยังมีคณะอนุกรรมการที่ช่วยสนับสนุนการดำเนินงาน ได้แก่:

• คณะกรรมการกิจการวิชาการ (Academic Affairs Committee): ส่งเสริมโครงการความร่วมมือและเพิ่มประสิทธิภาพการทำงานร่วมกันระหว่างสถาบันสมาชิก
• คณะกรรมการวิจัย (Research Committee): ผลักดันวาระด้านการวิจัยของมหาวิทยาลัยสมาชิก
• คณะกรรมการอำนวยการแลกเปลี่ยนข้อมูล (Data Exchange Steering Committee): กำหนดลำดับความสำคัญและเสนอแผนงานประจำปีสำหรับผู้เชี่ยวชาญด้านข้อมูลการวิจัยในมหาวิทยาลัยสมาชิก

สมาชิกและสถิติการดำเนินงาน

ปัจจุบัน U15 ประกอบด้วยมหาวิทยาลัย 15 แห่ง กระจายตัวอยู่ใน 7 มณฑลของแคนาดา โดยมีสัดส่วนดังนี้: รัฐออนแทรีโอ 6 แห่ง, รัฐควิเบก 3 แห่ง, รัฐแอลเบอร์ตา 2 แห่ง, และรัฐบริติชโคลัมเบีย, แมนิโทบา, โนวาสโกเชีย และซัสแคตเชวัน อย่างละ 1 แห่ง

ในเชิงสถิติ สมาชิกของ U15 มีอิทธิพลอย่างสูงต่อระบบการศึกษาและการวิจัยของประเทศ โดยครอบคลุม:

• จำนวนนักศึกษามหาวิทยาลัยร้อยละ 47 ของทั้งประเทศ
• จำนวนนักศึกษาปริญญาเอกเต็มเวลาถึงร้อยละ 71 ของทั้งประเทศ
• งานวิจัยที่ได้รับสัญญาจ้างจากภาคเอกชนร้อยละ 87 ของแคนาดา
• สิทธิบัตรและการก่อตั้งบริษัทสตาร์ทอัพร้อยละ 80 ของแคนาดา
• รายได้จากการวิจัยประจำปีรวม 5.3 พันล้านดอลลาร์แคนาดา และถือครองทุนวิจัยที่จัดสรรผ่านการแข่งขันถึงร้อยละ 80 ของทั้งหมดในแคนาดา