สมาคม UKSG เครือข่ายความร่วมมือด้านการสื่อสารทางวิชาการระดับโลก
สรุปใจความสำคัญ
- UKSG เปลี่ยนชื่อจาก United Kingdom Serials Group เพื่อสะท้อนถึงการขยายขอบเขตการทำงานสู่ระดับสากลและครอบคลุมทรัพยากรอิเล็กทรอนิกส์ทุกประเภท
- เป็นองค์กรการกุศลที่บริหารงานโดยคณะกรรมการอาสาสมัครจากผู้เชี่ยวชาญในอุตสาหกรรมการสื่อสารทางวิชาการ
- ร่วมกับ NISO พัฒนามาตรฐาน KBART เพื่อปรับปรุงการถ่ายโอนเมทาดาตาสำหรับฐานข้อมูลความรู้ในห้องสมุด
- จัดพิมพ์วารสาร Insights: the UKSG journal ซึ่งเป็นวารสารแบบ Open Access สำหรับงานวิจัยด้านการสื่อสารทางวิชาการ
UKSG เป็นสมาคมระดับนานาชาติที่มีวัตถุประสงค์หลักเพื่อเชื่อมโยงชุมชนสารสนเทศและส่งเสริมการแลกเปลี่ยนแนวคิดเกี่ยวกับการสื่อสารทางวิชาการ (Scholarly Communication) เดิมสมาคมนี้ใช้ชื่อว่า United Kingdom Serials Group แต่ในปัจจุบันได้เปลี่ยนมาใช้ชื่อย่อว่า UKSG โดยไม่มีการระบุคำเต็ม เนื่องจากขอบเขตการดำเนินงานได้ขยายตัวออกไปนอกสหราชอาณาจักร และครอบคลุมทรัพยากรที่หลากหลายขึ้น ไม่เพียงแต่สิ่งพิมพ์ต่อเนื่อง (Serials) แต่ยังรวมถึงหนังสืออิเล็กทรอนิกส์ (e-books) และทรัพยากรอิเล็กทรอนิกส์รูปแบบอื่น ๆ
โครงสร้างสมาชิกและการบริหารงาน
UKSG มีองค์กรสมาชิกประมาณ 450 แห่งจากทั่วโลก ซึ่งประกอบด้วยหน่วยงานหลากหลายประเภท ได้แก่ ห้องสมุด, สำนักพิมพ์, ผู้จัดหาทรัพยากรสารสนเทศ, ตัวกลาง และผู้จำหน่ายเทคโนโลยี โดยสิทธิประโยชน์ของสมาชิกจะครอบคลุมพนักงานทุกคนภายในองค์กรนั้น ๆ นอกจากนี้ สมาคมยังเปิดรับสมาชิกแบบรายบุคคล และมีสมาชิกประเภทฟรีสำหรับนักศึกษาที่มีอายุตั้งแต่ 18 ปีขึ้นไป
ในด้านการบริหารงาน UKSG ดำเนินการในรูปแบบองค์กรการกุศลจดทะเบียน โดยมีคณะกรรมการหลักซึ่งเป็นอาสาสมัคร ประกอบด้วยเจ้าหน้าที่กิตติมศักดิ์สองตำแหน่ง (ประธานและรองประธาน) และสมาชิกที่ได้รับเลือกหรือได้รับแต่งตั้งอีกเจ็ดคน ซึ่งทั้งหมดเป็นผู้เชี่ยวชาญที่ทำงานในอุตสาหกรรมการสื่อสารทางวิชาการ
บทบาทและกิจกรรมหลัก
สมาคมมุ่งเน้นการอำนวยความสะดวกในการอภิปราย กระตุ้นการวิจัย สนับสนุนการพัฒนาวิชาชีพของสมาชิก และเผยแพร่ข้อมูลเกี่ยวกับภาคส่วนการสื่อสารทางวิชาการ โดยมีกิจกรรมหลักดังนี้:
- การจัดประชุม: จัดการประชุมประจำปีในช่วงฤดูใบไม้ผลิ และการประชุมและฟอรัมแบบวันเดียวในช่วงปลายฤดูใบไม้ร่วง
- การฝึกอบรม: จัดสัมมนา เว็บินาร์ และหลักสูตรฝึกอบรมอย่างสม่ำเสมอ
- เครือข่ายการสื่อสาร: สนับสนุนรายการสนทนาผ่านอีเมล lis-e-resources ซึ่งเป็นพื้นที่ให้สมาชิกแลกเปลี่ยนข่าวสารและพัฒนาการในอุตสาหกรรม
- การเผยแพร่ผลงาน: จัดพิมพ์วารสาร Insights: the UKSG journal ซึ่งเป็นวารสารวิชาการที่ผ่านการประเมินโดยผู้ทรงคุณวุฒิ (Peer-reviewed) และเปิดให้เข้าถึงแบบเสรี (Open Access) โดยวารสารนี้เป็นภาคต่อของ Serials: The Journal for the Serials Community (ค.ศ. 1988–2011) นอกจากนี้ยังมีการจัดทำจดหมายข่าว UKSG eNews รายปักษ์ และเคยจัดพิมพ์คู่มือ The E-resources Management Handbook
การพัฒนามาตรฐานฐานข้อมูลความรู้ (Knowledge Bases)
UKSG มีบทบาทสำคัญในการปรับปรุงประสิทธิภาพของการเชื่อมโยงข้อมูลแบบ OpenURL โดยในปี ค.ศ. 2006 สมาคมได้จัดทำรายงานวิจัยที่ระบุถึงปัญหาในการแลกเปลี่ยนเมทาดาตา (Metadata) ในห่วงโซ่อุปทาน ซึ่งส่งผลต่อประสิทธิภาพของระบบ Link Resolver
เพื่อแก้ไขปัญหานี้ ในปี ค.ศ. 2008 UKSG จึงได้ร่วมมือกับ NISO (National Information Standards Organization) ก่อตั้งโครงการ KBART (Knowledge Bases And Related Tools) เพื่อกำหนดข้อเสนอแนะในการถ่ายโอนเมทาดาตา โดยแนวทางปฏิบัติชุดแรกได้รับการเผยแพร่ในเดือนมกราคม ค.ศ. 2010 ในรูปแบบ NISO Recommended Practice
นอกจากนี้ คณะอนุกรรมการด้านการวิจัยและนวัตกรรมของ UKSG ยังมีส่วนร่วมในโครงการ Transfer Code of Practice และโครงการ Journal Usage Factor (JUF) รวมถึงการร่วมมือกับ LISU และได้รับการสนับสนุนจาก Jisc ในโครงการวิจัย "Assessing the Impact of Library Discovery Technology on Content Usage" ซึ่งเสร็จสิ้นในปี ค.ศ. 2013
คำถามที่พบบ่อย
UKSG คืออะไร?
UKSG คือสมาคมระดับนานาชาติที่เชื่อมโยงผู้เชี่ยวชาญในชุมชนสารสนเทศ เช่น ห้องสมุดและสำนักพิมพ์ เพื่อส่งเสริมการแลกเปลี่ยนแนวคิดและการพัฒนาการสื่อสารทางวิชาการและทรัพยากรอิเล็กทรอนิกส์
ใครสามารถสมัครเป็นสมาชิก UKSG ได้บ้าง?
สมาชิกประกอบด้วยองค์กร (เช่น ห้องสมุด สำนักพิมพ์ ผู้จำหน่ายเทคโนโลยี) ซึ่งครอบคลุมพนักงานทุกคนในองค์กร นอกจากนี้ยังเปิดรับสมาชิกรายบุคคล และมีสมาชิกฟรีสำหรับนักศึกษาที่มีอายุ 18 ปีขึ้นไป
มาตรฐาน KBART คืออะไรและมีความสำคัญอย่างไร?
KBART (Knowledge Bases And Related Tools) เป็นโครงการความร่วมมือระหว่าง UKSG และ NISO เพื่อสร้างมาตรฐานในการถ่ายโอนเมทาดาตา ช่วยให้การเชื่อมโยงทรัพยากรในฐานข้อมูลความรู้ของห้องสมุดมีความแม่นยำและมีประสิทธิภาพมากขึ้น
