UNCTAD ส่งเสริมการค้าและการพัฒนาสำหรับประเทศกำลังพัฒนา

UNCTAD (United Nations Conference on Trade and Development) หรือ การประชุมสหประชาชาติว่าด้วยการค้าและการพัฒนา เป็นองค์กรระหว่างรัฐบาลภายใต้สำนักงานเลขาธิการสหประชาชาติ ซึ่งมีบทบาทสำคัญในการส่งเสริมผลประโยชน์ของประเทศกำลังพัฒนาในการบริหารจัดการการค้าระหว่างประเทศ กระแสการเงิน และการถ่ายทอดเทคโนโลยี

วัตถุประสงค์และบทบาทหลัก

UNCTAD ก่อตั้งขึ้นในปี 1964 โดยสมัชชาใหญ่แห่งสหประชาชาติ (UNGA) เพื่อตอบสนองต่อความกังวลของประเทศกำลังพัฒนาที่มองว่าสถาบันระหว่างประเทศที่มีอยู่ในขณะนั้น เช่น GATT (ซึ่งต่อมากลายเป็น WTO), กองทุนการเงินระหว่างประเทศ (IMF) และธนาคารโลก ไม่ได้ถูกจัดโครงสร้างให้จัดการกับปัญหาเฉพาะของประเทศกำลังพัฒนาได้อย่างเหมาะสม

เป้าหมายหลักของ UNCTAD คือการกำหนดนโยบายที่เกี่ยวข้องกับทุกมิติของการพัฒนา ซึ่งรวมถึง:

• การค้า (Trade)
• ความช่วยเหลือ (Aid)
• การขนส่ง (Transport)
• การเงิน (Finance)
• เทคโนโลยี (Technology)

ความสำเร็จที่สำคัญ

หนึ่งในความสำเร็จที่โดดเด่นที่สุดของ UNCTAD คือการคิดค้นและนำ ระบบสิทธิพิเศษทางภาษีศุลกากรเป็นการทั่วไป (Generalized System of Preferences - GSP) มาใช้ ซึ่งช่วยส่งเสริมการส่งออกสินค้าอุตสาหกรรมจากประเทศกำลังพัฒนาไปยังประเทศพัฒนาแล้ว

โครงสร้างสมาชิกและการดำเนินงาน

ปัจจุบัน UNCTAD ประกอบด้วยรัฐสมาชิก 195 ประเทศ ซึ่งรวมถึงสมาชิกสหประชาชาติทั้งหมด รัฐสังเกตการณ์ของสหประชาชาติ วาติกัน และปาเลสไตน์ โดยสมาชิกจะถูกแบ่งออกเป็น 4 กลุ่ม (List A, B, C, D) ตามกลุ่มภูมิภาคของสหประชาชาติ เพื่อสร้างความสมดุลในการเป็นตัวแทนในคณะกรรมการพัฒนาการค้าและโครงสร้างอื่นๆ ขององค์กร

ระดับของการประชุม

การดำเนินงานระหว่างรัฐบาลของ UNCTAD แบ่งออกเป็น 5 ระดับ ได้แก่:

1. การประชุม UNCTAD (The UNCTAD Conference): จัดขึ้นทุกๆ 4 ปี
2. คณะกรรมการการค้าและการพัฒนา (Trade and Development Board): บริหารจัดการงานระหว่างการประชุมใหญ่ และประชุมปีละไม่เกิน 3 ครั้ง
3. คณะกรรมาธิการ 4 ชุด และคณะทำงาน 1 ชุด: ประชุมบ่อยกว่าคณะกรรมการเพื่อพิจารณานโยบาย โปรแกรม และงบประมาณ
4. การประชุมผู้เชี่ยวชาญ (Expert Meetings): ให้ข้อมูลเชิงลึกและข้อเสนอแนะทางวิชาการสำหรับการอภิปรายนโยบาย

ประวัติการประชุมที่สำคัญ

การประชุมครั้งแรกจัดขึ้นที่เจนีวาในปี 1964 โดยมี Raúl Prebisch นักเศรษฐศาสตร์ชาวอาร์เจนตินาเป็นเลขาธิการคนแรก ซึ่งนำไปสู่การสร้างกลไกทางการเงินของ IMF เพื่อช่วยเหลือประเทศที่ขาดดุลรายได้จากสินค้าโภคภัณฑ์ และการผลักดันระบบ GSP เพื่อเพิ่มโอกาสในการเข้าถึงตลาดโลกสำหรับประเทศทางซีกโลกใต้ (Global South)