เครือข่ายมหาวิทยาลัยลียง ศูนย์กลางการศึกษาระดับอุดมศึกษาของฝรั่งเศส

เครือข่ายมหาวิทยาลัยลียง (ฝรั่งเศส: Université de Lyon หรือ UdL) เป็นระบบมหาวิทยาลัย (ComUE) ที่ตั้งอยู่ในเมืองลียง ประเทศฝรั่งเศส โดยทำหน้าที่เป็นศูนย์กลางในการประสานงานและส่งเสริมความร่วมมือระหว่างสถาบันการศึกษาระดับอุดมศึกษาและหน่วยงานวิจัยในภูมิภาค

โครงสร้างและสมาชิกของเครือข่าย

เครือข่ายมหาวิทยาลัยลียงถือเป็นศูนย์กลางการศึกษาระดับอุดมศึกษาที่ใหญ่ที่สุดเป็นอันดับ 3 ของฝรั่งเศส รองจากปารีสและตูลูส โดยมีนักศึกษาประมาณ 129,000 คน บุคลากรทางการศึกษาและนักวิจัย 11,500 คน และห้องปฏิบัติการทั้งภาครัฐและเอกชนกว่า 510 แห่ง

สมาชิกหลักของเครือข่ายประกอบด้วยมหาวิทยาลัย 3 แห่ง ซึ่งแบ่งความเชี่ยวชาญตามสาขาวิชา ดังนี้:

• มหาวิทยาลัยโคลด แบร์นาร์ด ลียง 1 (Claude Bernard University Lyon 1): เน้นด้านวิทยาศาสตร์สุขภาพและวิทยาศาสตร์บริสุทธิ์ มีนักศึกษาประมาณ 47,000 คน
• มหาวิทยาลัยลูมิแยร์ ลียง 2 (Lumière University Lyon 2): เน้นด้านสังคมศาสตร์และศิลปศาสตร์ มีนักศึกษาประมาณ 30,000 คน
• มหาวิทยาลัยฌอง มูแลง ลียง 3 (Jean Moulin University Lyon 3): เน้นด้านนิติศาสตร์ บริหารธุรกิจ ภาษาศาสตร์ และมนุษยศาสตร์ มีนักศึกษาประมาณ 20,000 คน

นอกจากนี้ยังมีสถาบันสมาชิกอื่น ๆ เช่น มหาวิทยาลัยฌอง มอนเนต์ แห่งแซงต์-เอเตียน (Jean Monnet University of Saint-Étienne), École Centrale de Lyon, École Normale Supérieure de Lyon, และสถาบันการเมืองแห่งลียง (Institut d'Etudes Politiques de Lyon) รวมถึงศูนย์วิจัยวิทยาศาสตร์แห่งชาติ (CNRS) ซึ่งเป็นหน่วยงานวิจัยภาครัฐที่สำคัญของฝรั่งเศส

ประวัติความเป็นมา

ยุคเริ่มต้นและการก่อตั้ง

เมืองลียงมีประวัติศาสตร์เป็นเมืองพาณิชย์และการค้าที่สำคัญเนื่องจากตั้งอยู่บริเวณจุดบรรจบของแม่น้ำโซน (Saône) และแม่น้ำโรน (Rhône) ในช่วงแรกเมืองลียงไม่ได้ให้ความสำคัญกับการศึกษาระดับสูงมากนัก เนื่องจากความกังวลว่าการศึกษาจะดึงดูดเยาวชนให้ออกห่างจากการค้าและอุตสาหกรรม

สถาบันการศึกษาระดับสูงสมัยใหม่แห่งแรกในลียงก่อตั้งขึ้นในปี ค.ศ. 1519 โดยกลุ่ม Brotherhood of the Trinity และต่อมาในปี ค.ศ. 1527 ได้เปลี่ยนมาอยู่ภายใต้การดูแลของเทศบาลเมืองลียงในชื่อ Collège Confrérie de la Trinité ซึ่งเป็นสถาบันที่เปิดรับทั้งชายและหญิง (Coeducational) และเป็นศูนย์กลางทางมนุษยนิยมที่ทรงอิทธิพลในยุคเรเนซองส์

การเปลี่ยนแปลงในศตวรรษที่ 19 และ 20

หลังจากการปฏิวัติฝรั่งเศสและการจัดตั้งมหาวิทยาลัยแห่งฝรั่งเศสโดยนโปเลียนที่ 1 ในปี ค.ศ. 1806 คณะวิชาต่าง ๆ ในลียงเริ่มก่อตัวขึ้นอย่างเป็นระบบ โดยมีการก่อตั้งคณะวิทยาศาสตร์ (1833), คณะอักษรศาสตร์ (1838), คณะเทววิทยา (1839), คณะนิติศาสตร์ (1875) และคณะแพทยศาสตร์และเภสัชศาสตร์ (1877)

ในช่วงปลายศตวรรษที่ 19 ลียงกลายเป็นศูนย์กลางการวิจัยด้านอียิปต์วิทยา (Egyptology) โดยมีการก่อตั้งสถาบันอียิปต์วิทยาในปี ค.ศ. 1879

การปฏิรูปสู่ระบบเครือข่าย

เดิมทีสถาบันเหล่านี้รวมตัวกันเป็นมหาวิทยาลัยเดียวระหว่างปี ค.ศ. 1896 ถึง 1968 แต่ต่อมาได้ถูกแยกออกเป็นมหาวิทยาลัย 3 แห่งตามกฎหมาย Edgar Faure เพื่อให้เกิดความคล่องตัวในการบริหารจัดการ จนกระทั่งในปี ค.ศ. 1995 ได้มีการสร้างระบบศูนย์กลางมหาวิทยาลัยขึ้นมาใหม่ และพัฒนาเป็นระบบเครือข่ายมหาวิทยาลัย (University System) ในปี ค.ศ. 2007 เพื่อให้แต่ละสถาบันยังคงมีความเป็นอิสระแต่สามารถใช้ทรัพยากรร่วมกันเพื่อส่งเสริมการวิจัยและวิชาการในระดับสากล